Cinsellik, ölüm ve ihanet. Kuzey Kore sinemasında daha önce görülmeyen sahneler

Kuzey Kore filmi “Günler ve Geceler: Yüzleşme”, ülkede uzun süredir tabu kabul edilen şiddet ve cinsellik unsurlarını barındırmasıyla öne çıkıyor.

Amerikan yayın kuruluşu CNN’in haberine göre, filmde bir karakterin plastik poşetle boğularak öldürülmesi, başka bir karakterin kocası tarafından bıçaklanması, ardından araba çarpması sonucu yaralanması ve sonunda öldürülmesi gibi sahneler yer alıyor.

Bir intihar bombacısının yeleği, açıkta duran kablolarıyla ekrana geliyor. Evlilik dışı bir ilişki ve kısa süreli çıplaklık da filmde gösteriliyor.

“HİÇBİR KUZEY KORE FİLMİNDE GÖRMEMİŞTİM”

Filmin yapımcısı olan Korean April 25 Film Studio’nun kimliği, yapımı daha da dikkat çekici kılıyor. Bu stüdyo, Kuzey Kore’nin ideolojik açıdan en önemli filmlerinden sorumlu olmasıyla biliniyor.

Amerikalı belgeselci ve Pyongyang Uluslararası Film Festivali’ne katılan Justin Martell, “Bir karakterin plastik poşetle boğulması… Bunu daha önce hiçbir Kuzey Kore filminde görmemiştim.” dedi.

Küresel ölçekte hafif sayılabilecek cinsel içerik bile, muhafazakar Kuzey Kore standartları açısından sıra dışı kabul ediliyor. Martell, “Kısmi çıplaklık da vardı. Bunu da daha önce bir Kuzey Kore filminde görmemiştim.” diye konuştu.

Kuzey Kore’de filmler genellikle toplu halde izleniyor. Sinemalarda ya da işyerleri tarafından düzenlenen gösterimlerde seyircilerin tepkileri açıkça görülüyor. Bu nedenle izleyiciyi sarsmayı hedefleyen bir yapımın etkisi daha da artıyor.

KUZEY KORE FİLMİ NE ANLATIYOR?

Hikaye, 2000’li yılların ortasında geçiyor ve hem kişisel hem de politik ihaneti merkezine alıyor. Finalde, dönemin lideri Kim Jong Il’e yönelik trenine bombalı saldırı düzenleme planı işleniyor. Ancak sıkı sansür ortamı nedeniyle sıradan izleyicilerin filme dair görüşlerine ulaşmak mümkün değil. Buna karşın, bu tür bir anlatımın on yıl önce bile sansürden geçemeyeceği vurgulanıyor.

Film, Pyongyang Film Festivali’nde En İyi Erkek Oyuncu ve En İyi Ses Efektleri ödüllerini aldı. Yapım kışkırtıcı olsa da rejim karşıtı bir mesaj taşımıyor. Aksine, Kuzey Kore’nin katı ahlaki çerçevesine uygun biçimde, ihanetin yıkıma yol açtığı ve devlete sadakatin tek güvenli yol olduğu mesajını veriyor.

KIM JONG UN, GENÇ KUŞAKLARA OYNUYOR

Uzmanlara göre bu değişim, Kim Jong Un yönetiminin genç kuşakların ilgisini çekmenin yeni yollarını aradığını gösteriyor. Martell, “Son 20-25 yılda Kuzey Kore’de film ve dizi üretimi oldukça durağandı. Son yıllarda ise hükümetin bu alana daha fazla kaynak ayırdığını görüyoruz.” dedi.

Filmin hikayesi, 2004’te Çin sınırı yakınlarındaki Ryongchon tren istasyonunda meydana gelen büyük patlamayı da çağrıştırıyor.

O dönem olay resmi olarak kaza olarak açıklanmış, suikast iddiaları ise kamuoyunda dile getirilmemişti. Martell, bu olayın bir Kuzey Kore filminde açıkça işlenmesini “son derece ilginç ve bir ilk” olarak nitelendirdi.

Finalde suikast planı başarısız oluyor, komplocular yakalanıyor ve filmin ana mesajı pekiştiriliyor: Devlete ihanetin bedeli ağırdır.

KUZEY KORE SİNEMASININ DÖNÜŞÜMÜ

Kuzey Kore sineması 1960’lardan 1980’lere kadar genellikle devrimci savaş destanları, ideolojik saflığı yücelten melodramlar ve Kim ailesini yücelten tarihsel alegorilerden oluşuyordu. Şiddet çoğunlukla ima ediliyor, dramatik etki gözyaşı ve fedakarlık üzerinden kuruluyordu.

“Days and Nights” ise ihaneti merkeze alıyor ve sonuçlarını yumuşatmıyor. Düşman, yabancı bir güç değil; toplumun içinden, güvenilir görünen bir karakter. Film, modern gerilim filmlerinin yapısını benimseyerek ahlaki açıdan gri bir başkahraman, artan gerilim ve sert bir final sunuyor.

Uzmanlara göre bu yaklaşım, Kuzey Kore’de propaganda anlayışının değiştiğine işaret ediyor. Akıllı telefonların yaygınlaşması, devlet onaylı dijital platformlar ve buna karşın yasadışı yollarla dolaşıma giren Güney Kore dizileri ve müzikleri, gençlerin dikkatini çekme mücadelesini zorlaştırıyor. Bu nedenle rejim, baskının yanı sıra izleyiciyi ekrana bağlayacak yeni anlatım biçimlerine yöneliyor.