Cenevre’den bir anlaşma çıkacak mı? ABD-İran görüşmeleri başladı

ABD ve İran heyetleri, iki ülke arasındaki gerginliği İsviçre’nin Cenevre kentinde masaya yatırıyor. ABD ve İran arasındaki nükleer anlaşmazlık ve bölgedeki askeri çatışma riskinin gölgesinde iki ülkenin temsilcileri Umman’ın arabuluculuğunda Cenevre’de yeni bir dolaylı müzakere turuna başladı.

ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin katıldığı görüşmelerde, Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi iki taraf arasında mekik dokuyarak mesajları iletiyor.

ABD Başkanı Trump’ın nükleer silah elde edilmesini engellemek için askeri güç kullanımını göz ardı etmemesi ve bölgeye 2003’ten bu yana en büyük askeri sevkiyatı gerçekleştirdiği bir dönemde yapılan görüşmeler, uzun yıllardır süren nükleer çıkmazı sonlandırmayı hedefliyor.

Trump’ın 19 Şubat’ta yaptığı “10-15 gün içinde anlaşma sağlanmalı” uyarısının ardından gerçekleşen kritik turda, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi’nin de müzakerelere dahil olması bekleniyor.

Müzakere sürecinde Tahran yönetimi, yaptırımların kaldırılması ve uranyum zenginleştirme hakkının tanınması karşılığında yeni tavizler sunacağını belirtirken, Washington tarafı ise nükleer programın yanı sıra balistik füze altyapısının da bölge istikrarı için ele alınması gereken temel bir sorun olduğunu savunuyor.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran Dini Lideri Ali Hamaney’in kitle imha silahlarını yasaklayan fetvasına dayanarak nükleer silah geliştirmeyeceklerini taahhüt etse de, ABD tarafı, İran içindeki uranyum zenginleştirme faaliyetlerini nükleer silaha giden bir yol olarak görüyor. İki taraf arasındaki derin görüş ayrılıkları, özellikle yaptırım muafiyetlerinin kapsamı ve uygulama sıralaması noktalarında düğümlenmeye devam ediyor.

Askeri gerilim gölgesinde yürütülen görüşmelerin yankıları küresel enerji piyasalarında görülebiliyor. Suudi Arabistan, olası bir çatışmanın petrol sevkiyatını aksatması ihtimaline karşı üretimi artırma planlarını devreye sokarken, yatırımcılar diplomatik çözümün petrol arzındaki olası kesintileri önleyip önleyemeyeceğini takip ediyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, balistik füzelerin doğrudan Amerika’yı vurmak üzere tasarlandığını ve nükleer konuda ilerleme sağlanmadan diğer güvenlik başlıklarında yol almanın zor olacağını ifade ederek baskının süreceği sinyalini verdi.