ABD ile Rusya anlaştı. Nükleer silahta gayriresmi mutabakat

ABD ve Rusya arasında yürürlükte olan son nükleer silah anlaşması “New START”ın (Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması New Start) süresi doldu. Taraflar, 1991’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında imzalanan anlaşmayı bu kez resmen uzatmadı. Ancak, endişeye neden olan süreçle ilgili gayrı resmi mutabakat kararı geldi.

Açıklamayı Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov yaptı. Peskov, konu hakkında Washington ve Moskova’nın yeni anlaşma için müzakere edeceğini doğruladı. Kremlin Sözcüsü, bu anlaşmanın yürürlüğe girmesine kadar geçen sürede, eski anlaşmanın şartlarına uyulması konusunda hemfikir olduklarını söyledi. Tarafların konuyu Abu Dabi’deki görüşmelerde masaya yatırdıklarını duyurdu.

Beyaz Saray’dan bir yetkili de ABD ve Rusya’nın anlaşma şartlarını korumak konusunda mutabakata vardığını doğruladı. Yetkili, “Daha fazla nükleer silah üretmeye ve yeniden silahlanmaya başlama planı yok, yani statükonun devam ettiğini söyleyebiliriz” ifadelerini kullandı.

NÜKLEER FELAKETE KARŞI İMZALANMIŞTI

1991’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında imzalanan START Anlaşması, her iki tarafın da 6 binden fazla nükleer savaş başlığı konuşlandırmasını yasaklıyordu. Bu anlaşmanın yerini 2010 yılında Prag’da ABD ve Rusya arasında imzalanan New START Anlaşması aldı.

Dönemin ABD Başkanı Barack Obama ile Rus mevkidaşı Dmitry Medvedev tarafından 8 Nisan 2010’da imzalanan New START Anlaşması, her iki tarafın da konuşlandırılmış ve kullanıma hazır en fazla 700 füze ve bombardıman uçağında en fazla bin 550 nükleer savaş başlığı bulundurmasına izin veriyordu.

Başlangıçta 2021’de sona ermesi planlanan anlaşma, 5 yıl daha uzatılmıştı. Ancak Rusya, Şubat 2023’te anlaşmanın bazı yönlerinin uygulanmasında tatmin edici olmayan durumların bulunduğunu ve ABD’nin “anlaşmanın temel ilke ve anlayışlarına aykırı, kesinlikle kabul edilemez adımlar attığını” belirterek New START Anlaşması’nı askıya almıştı.

Rusya, anlaşmayı askıya alma kararına rağmen öngörülen sınırlamalara olan bağlılığını anlaşmanın geçerlilik süresinin sona ereceği Şubat 2026’ya kadar sürdüreceğini duyurmuştu.