ABD-İran görüşmesi öncesi: Geçici bir anlaşma mı sunulacak?

İran, ABD ile nihai bir anlaşmaya varmadan önce geçici bir nükleer uzlaşma ihtimalini değerlendirmek istediği ve Tahran yönetiminin, kapsamlı bir anlaşma için müzakerelere başlamadan önce, iki ülkenin geçici bir anlaşma üzerinde çalışması yönünde bir öneri sunmayı planladığı öne sürüldü.

Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, İranlı yetkililer, ABD Başkanı Donald Trump’ın belirlediği iki aylık süre zarfında teknik olarak karmaşık bir nükleer anlaşmaya varmanın gerçekçi olmadığını düşünüyor. Bu nedenle, olası bir gerilimi önlemek amacıyla daha fazla zaman kazanmayı hedefliyorlar.

Habere göre geçici anlaşmanın, İran’ın bazı uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya almasını, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stokunun azaltılmasını ve Birleşmiş Milletler müfettişlerinin nükleer tesislere daha fazla erişim sağlamasını içerebileceği değerlendiriliyor.

Neler olmuştu?

Mart ayı başında Trump, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’e bir mektup göndererek, nükleer program konusunda bir anlaşmayı tercih ettiğini, aksi halde askeri bir karşılık vereceğini bildirmişti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Tahran’ın ABD’yi doğrudan müzakerelere davet etmediğini, görüşmelerin ancak üçüncü ülkelerin arabuluculuğuyla mümkün olabileceğini belirtmişti. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise, İranlı ve ABD’li temsilcilerin 12 Nisan’da Umman’da üst düzey dolaylı görüşmeler gerçekleştireceğini açıklamıştı.

İran, 2015 yılında İngiltere, Çin, Fransa, Almanya, Rusya ve ABD ile birlikte, yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer programını sınırlandırmayı kabul ettiği Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nı (KOEP) imzalamıştı.

Ancak ABD, Trump döneminde 2018’de anlaşmadan çekilmiş ve İran’a yeniden yaptırımlar uygulamaya başlamıştı. Buna karşılık Tahran, anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini kademeli olarak azalttığını ve uranyum zenginleştirme gibi alanlarda kısıtlamaları kaldırdığını duyurmuştu.