Netanyahu’nun ABD-İran müzakerelerini etkilemek için Washington ziyaretini öne aldığı iddiası

İsrail basınına göre, daha önce 18 Şubat’ta yapılması planlanan ziyaret, ABD ile İran arasında devam eden müzakerelerin seyrini etkileme amacıyla erkene alındı.

Beyaz Saray’da 11 Şubat’ta yapılacak görüşmenin, Trump’ın ikinci başkanlık döneminin başından bu yana iki lider arasında gerçekleştirilecek yedinci temas olacağı, önceki görüşmelerin beşinin ABD’de, birinin ise İsrail’de yapıldığı belirtildi.

İsrail yönetimi, İran ile yürütülen müzakerelerin yalnızca nükleer programla sınırlı kalmamasını, füze programı ile Tahran’ın bölgedeki müttefiklerine verdiği desteğin de müzakere gündemine dahil edilmesini istiyor.

Ancak Umman’da yapılan ABD-İran görüşmelerinin ilk turunun ardından İsrail’in, Trump yönetiminin Tel Aviv’in taleplerine ne ölçüde bağlı kalacağı konusunda tereddüt yaşadığı ifade ediliyor.

TRUMP YÖNETİMİNİN İRAN POLİTİKASI BELİRSİZ

İsrail gazetesi Maariv, İsrail’de, Trump yönetiminin İran politikasına ilişkin ciddi bir belirsizlik bulunduğunu yazdı.

Haberde, ABD’nin müzakereler yoluyla İran üzerindeki baskıyı artırıp artırmayacağı ya da farklı bir strateji izleyip izlemeyeceğinin İsrail’de yoğun şekilde tartışıldığı aktarıldı. Müzakerelerin İran’ın geri adım atmasına mı yol açacağı yoksa olası askeri seçenekler için zaman kazanmayı mı amaçladığı sorusunun gündemde olduğu belirtildi.

Ayrıca, İsrail’in İran’a yönelik olası Amerikan hamlelerini “nadir görülen stratejik bir fırsat” olarak değerlendirdiği, ABD’nin muhtemel bir operasyonu başlatıp tamamlamamasının ise Tel Aviv’de en büyük endişelerden biri olduğu kaydedildi.

İran’ın artan füze kapasitesinin İsrail açısından “kırmızı çizgi” olarak görüldüğü ve Netanyahu’nun Washington temaslarında bu konuyu netleştirmeyi hedeflediği ifade edildi.

İSRAİL’İN ENDİŞELERİ

İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberinde, Netanyahu’nun, Washington temaslarıyla ABD-İran görüşmelerinin gidişatını etkilemeyi ve İsrail’in ulusal güvenliği açısından temel gördüğü başlıkları gündeme taşımayı amaçladığı belirtildi.

Haberde, Netanyahu’nun özellikle İran’ın balistik füze programına sınırlamalar getirilmesini ve Tahran’ın bölgesel müttefiklerine verdiği desteğin müzakere başlıklarına dahil edilmesini savunduğu aktarıldı.

Washington’a gidecek İsrail heyetinin nihai bileşiminin henüz netleşmediği, bazı askeri yetkililerin de ziyarete katılmasının değerlendirildiği kaydedildi. Ziyaretin, planlanan tarihten yaklaşık iki hafta önceye çekildiği ifade edildi.

Ayrıca, Türkiye ve Suudi Arabistan gibi bölge ülkelerine F-35 satışıyla ilgili temaslarda, İsrail ordusunun teknolojik üstünlüğünün korunması konusunun İsrailli ve Amerikalı yetkililer arasında konuşulduğu belirtildi.

TRUMP ÜZERİNDEKİ BASKI

İsrail gazetesi Yediot Ahronot, Netanyahu’nun Washington’a yapacağı “acil” ziyaretin, Trump yönetimini İran’a verilebilecek tavizleri sınırlamaya zorlamayı hedeflediğini yazdı

Haberde, ziyaretin erkene alınmasının iki temel nedene dayandığı belirtilerek, bunlardan ilkinin Trump’ı önceden ikna ederek Steve Witkoff ve Jared Kushner’in İranlı yetkililerle yürüttüğü görüşmelerde verilebilecek tavizlerin kapsamını daraltma isteği olduğu kaydedildi.

İkinci nedenin ise İran’ın balistik füze ve insansız hava aracı kapasitesini yeniden inşa etme hızının İsrail’de endişe yaratması olduğu ifade edildi.

Haziran 2025’te yaşanan 12 Gün Savaşı’ndan çıkarılan dersler doğrultusunda İran’ın balistik füzeleri birincil caydırıcı unsur olarak gördüğü ve füze geliştirme ile fırlatma sistemlerini hızla yeniden kurmaya çalıştığı öne sürüldü.

Haberde, Trump’ın açıklamalarında çoğunlukla yalnızca İran’ın nükleer programına odaklandığı, füze programı veya bölgesel vekil güçlerden nadiren söz etmesinin de İsrail’de kaygıya yol açtığı belirtildi.

Washington’un, Trump tarafından büyük bir diplomatik başarı olarak sunulabilecek ve 2015’te Obama döneminde varılan anlaşmadan daha iyi olduğu iddia edilebilecek bir nükleer anlaşmayla yetinebileceği yönündeki endişelerin arttığı aktarıldı.

Balistik füze menzilini sınırlamayan herhangi bir anlaşmanın İsrail açısından ciddi risk oluşturacağı değerlendirmesine yer verilen haberde, yaptırımların kaldırılmasının İran ekonomisini rahatlatabileceği ve rejimin istikrarını güçlendirebileceği yönündeki görüşlerin de İsrail’de dile getirildiği ifade edildi.

GAZZE ŞERİDİ DE GÜNDEMDE

Yediot Ahronot gazetesine göre, Washington ziyaretinin bir diğer önemli başlığını Gazze Şeridi oluşturuyor.

Haberde, Netanyahu’nun Hamas silahsızlandırılmadan Gazze’nin yeniden inşasına izin verecek bir diplomatik sürece dahil olunmasından endişe ettiği belirtilerek, İsrail’in tutumunun “Gazze tamamen silahsızlandırılmadan yeniden inşa sürecine başlanmaması” yönünde olduğu kaydedildi.