Sosyal medya devlerine tarihi dava. “Kumarhane gibi çalışıyorlar”

Dünyanın en büyük sosyal medya şirketleri, Instagram ve YouTube’un genç kullanıcılar üzerinde bağımlılık yarattığı iddiasıyla başlayan tarihi bir davayla karşı karşıya.

Los Angeles Yüksek Mahkemesi’nde görülen davada, sosyal medyanın çocuk ve gençlerin ruh sağlığı üzerindeki etkileri masaya yatırılıyor.

SOSYAL MEDYA DEVLERİNE KUMARHANE BENZETMESİ

Dava 20 yaşında, Kaley G.M. kod adı verilen bir kadın tarafından açılmıştı. Çocukluğundan bu yana sosyal medya bağımlısı olan kadın, şirketleri kumarhanelerde kullanılan yöntemlere benzer biçimde, çocuklar için özellikle bağımlılık yaratan tasarım tercihleri yapmakla suçluyor.

KGM ayrıca, platformlarını kullanmasının depresyonunu ağırlaştırdığını ve intihar düşüncelerine yol açtığını öne sürüyor. Dava Meta, Youtube, Tiktok ve Snapchat’i kapsıyor.

AVUKATTAN SERT ELEŞTİRİ

Davacı tarafın avukatı Mark Lanier, jüriye hitabında Meta ve YouTube’u sert sözlerle hedef aldı.

“Bu şirketler çocukların beyinlerini bağımlı hale getirmek için tasarlanmış makineler kurdu ve bunu bilerek yaptılar.” diyen Lanier, platformların genç kullanıcılar için taşıdığı riskler konusunda yeterli uyarı yapılmadığını ileri sürdü.

ZURCKERBERG’ÜN E-POSTASI GÜNDEMDE

Lanier, mahkemeye sunduğu 2015 tarihli bir e-postada, Mark Zuckerberg’in Meta platformlarında geçirilen sürenin yüzde 12 artırılmasını istediğini aktardı.

Bunun, şirket hedefleri doğrultusunda kullanıcıların daha uzun süre platformda tutulmasına yönelik bir yaklaşımın göstergesi olduğunu savundu.

YouTube için ise Lanier, Google’a ait platformun genç kullanıcıları özellikle hedeflediğini, çünkü bu kitle üzerinden reklamverenlerden daha yüksek ücret alınabildiğini ileri sürdü. YouTube’un, yoğun ebeveynlere “dijital bakıcı” hizmeti sunduğu algısından faydalandığını iddia etti

META’DAN SKANDAL DEPRESYON SAVUNMASI

Meta adına açılış konuşmasını yapan avukat Paul Schmidt, Instagram’ın davacı kadın Kaley G.M.’nin ruh sağlığı sorunlarında belirleyici bir etken olup olmadığının sorgulanması gerektiğini söyledi.

Schmidt, Kaley G.M.’nin aile içi sorunlar, ihmal, fiziksel ve sözlü şiddet ile zorbalık gibi ciddi problemler yaşadığını, küçük yaşlardan itibaren terapi gördüğünü ileri sürdü.

Mahkemeye yansıtılan kayıtlarda, Kaley G.M.’nin annesinin kendisine bağırdığı, hakaret ettiği ve intihara sürüklediği yönündeki ifadeleri de yer aldı.

EMSAL NİTELİĞİNDE DAVA: İHBARCILAR VE TANIKLAR DİNLENECEK

Yaklaşık altı hafta sürmesi beklenen dava, ABD genelinde benzer davalar için emsal teşkil edebilir. Önümüzdeki haftalarda uzmanların, hayatını kaybeden çocukların ailelerinin ve şirket yöneticilerinin ifadeleri dinlenecek.

Davada aralarında Mark Zuckherberg’ün de bulunduğu üst düzey yöneticiler de tanık olarak dinlenecek. Ayrıca Meta’dan ayrılan bazı eski çalışanların, çocuklarda sosyal medya bağımlılığına ilişkin “ihbarcı” olarak konuşacağı belirtiliyor.

Davanın sonucu, ABD genelinde açılmış ya da açılması beklenen binlerce benzer dava için tazminat ölçütü oluşturabilir