T-Rex fosilleri dinozor tarihini baştan yazdı

ABD’li üç araştırmacının yürüttüğü yeni bir çalışma, Tyrannosaurus rex’in büyüme hızına ve yaşam süresine dair yerleşik kabulleri kökten değiştirdi.

Araştırmaya göre T.-Rex, daha önce düşünüldüğü gibi 25 yaş civarında büyümeyi bırakmıyor, yaklaşık 35–40 yıl boyunca büyümeyi sürdürerek tam yetişkin boyutuna ulaşıyordu.

Bu da en yaşlı bireylerin 40’lı yaşların ötesine yaşamış olabileceğine işaret ediyor.

GENÇ YAŞTA OLGUNLAŞTIĞI SANILIYORDU

Önceki çalışmalarda T-Rex’in genç yaşta hızla olgunlaştığı varsayımı, kemiklerde sayılan sınırlı sayıdaki büyüme halkasına dayanıyordu.

Yeni çalışmada ise araştırmacılar, fosilleşmiş bacak kemiklerini ince dilimler hâlinde keserek, özel filtreli mikroskoplar altında gizli büyüme izlerini tek tek ortaya çıkardı.

Ağaç halkalarına benzer bu izler, her yıl büyümenin yavaşladığı ya da tamamen durduğu dönemleri kaydediyor.

FARKLI FOSİLLERDEKİ VERİLER BİRLEŞTİRİLDİ

Ekip, farklı fosillerdeki verileri gelişmiş bilgisayar modelleriyle birleştirerek, açlık ya da çevresel stres gibi etkenlerin yarattığı yanıltıcı izleri de hesaba katan daha gerçekçi bir büyüme eğrisi oluşturdu.

Çalışmanın yazarlarından, Oklahoma State University Center for Health Sciences’tan matematikçi Nathan Myhrvold, “Birbirine çok yakın büyüme izlerini yorumlamak zor. Kullandığımız yöntemler, mevcut protokollerin gözden geçirilmesi gerektiğine dair güçlü kanıtlar sundu.” dedi.

BÜYÜMEYİ YILLARCA SÜRDÜRÜYORLARMIŞ

Analizde, Montana ve Kuzey Dakota’daki müzelerden derlenen 17 tiranozor fosili incelendi. Aralarında “Jane” ve “Petey” olarak bilinen, alışılmadık büyüme örüntüleri sergileyen örnekler de bulunuyor.

Bulgular, T-Rex’in en hızlı büyüme döneminin 14–29 yaşları arasında olduğunu bu süreçte yılda 360–540 kilogram kadar kilo almış olabileceğini gösteriyor. Ancak bu “ergenlik atağı”ndan sonra bile, hayvanların 10–15 yıl boyunca yavaş ama istikrarlı biçimde büyümeyi sürdürdüğü anlaşılıyor.

DİNOZORLARIN FARKLI ROLLERİ OLMASINI SAĞLADI

Çalışma, hakemli bilim dergisi PeerJ’de yayımlandı. Eş yazarlardan Chapman University’den paleontolog Jack Horner, uzun süren bu büyüme evresinin genç tiranozorların farklı ekolojik rolleri doldurmasına olanak tanımış olabileceğini belirtti.

Horner’a göre, daha küçük ve çevik genç bireyler küçük avlara yönelirken, zamanla ekosistemin zirve yırtıcılarına dönüşmüş olabilir.

Öte yandan ekip, incelenen fosillerin “Tyrannosaurus rex tür kompleksi” olarak adlandırılan daha geniş bir gruba ait olabileceği uyarısında bulundu. Özellikle Jane ve Petey’nin büyüme desenlerinin diğerlerinden farklı olması, bu örneklerin ayrı bir türe örneğin tartışmalı “Nanotyrannus”a ait olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.