Dünya ekonomisinin can damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması Washington’ı alternatif adımlar atmaya zorluyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz’ü açmak için müttefiklerinden talep ettiği yardımı da bulabilmiş değil. Reuters haber ajansının haberine göre Trump binlerce ek askeri Ortadoğu’ya göndermeye hazırlanıyor.

Hali hazırda Japonya’dan sevk edilen USS Tripoli amfibi gemisi ve bu gemiyle birlikte 5 bine yakın asker sıcak bölgeye doğru yolda.

HARK ADASI’NA HAREKAT YAPILIR MI?

ABD’nin başta Hark Adası olmak üzere bazı noktalara asker çıkarabileceği düşünülüyor. Ancak Washington yönetimi için böylesi bir harekat hem askeri hem de siyasi olarak çok riskli olarak görülüyor.

İran anakarasına çok yakın mesafedeki Hark Adası’na asker çıkarılması durumunda Tahran’ın direkt menzilinde olacakları ve bu durumun Amerikan askerlerinin hayatını büyük bir riske atacağı düşünülüyor.

Ara seçimler öncesi Trump’ın böylesi bir riski almasının mantıklı olmayacağı yorumları yapılıyor.

TÜM SEÇENEKLER MASADA, PENTAGON EK BÜTÇE İSTİYOR

Bir Beyaz Saray yetkilisi şimdilik bir kara harekatı kararı verilmiş değil ancak tüm seçenekler masada diyerek, böylesi bir harekatın tümüyle olasılık dışı olmadığına işaret etti.

Ancak Washington Post’ta yer alan bir habere göre Pentagon İran’a yönelik savaş için 200 milyar dolardan fazla ek bütçe istiyor. Beyaz Saray’ın bu ek bütçe için Kongre’den onay almasınınsa zor olduğu düşünülüyor.

Danimarka kamu yayıncısı DR’nin gördüğü askeri operasyon emrine göre, 13 Ocak tarihli plan kapsamında Grönland’ın savunmasına yönelik hazırlıklar başlatıldı.

“TÜM SENARYOLAR CİDDİYE ALINDI”

Danimarkalı bir askeri yetkili, ABD’nin Venezuela’daki operasyonunun ardından Grönland için de benzer bir senaryonun göz ardı edilemeyeceğini belirtti.

Yetkili, “Trump sürekli Grönland’ı istediğini söylüyordu. Venezuela’da yaşananlardan sonra tüm ihtimalleri ciddiye almak zorundaydık” ifadelerini kullandı.

NATO ÖRTÜSÜ ALTINDA KONUŞLANMA

Askeri sevkiyatın, “Arctic Endurance” adlı NATO tatbikatı kapsamında gerçekleştirildiği belirtildi. Ancak kaynaklara göre bu yalnızca bir tatbikat değil, gerçek bir konuşlanmaydı.

Bölgeye Danimarka birliklerinin yanı sıra Fransız dağ birlikleri ile Alman ve İsveç askerleri de gönderildi.

“TATBİKAT DEĞİL, GERÇEK OPERASYON”

Kaynaklar, sevk edilen birliklerin kan nakli ekipmanları ve patlayıcılarla donatıldığını, bunun da operasyonun gerçek bir askeri hazırlık olduğunu gösterdiğini ifade etti.

Bu durum, olası bir çatışma senaryosunun ciddi şekilde değerlendirildiğine işaret ediyor.

TRUMP’IN GRÖNLAND ISRARI KRİZİ TETİKLEDİ

ABD Başkanı Donald Trump, uzun süredir Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesi gerektiğini savunuyor ve bu hedef için askeri seçeneği dışlamıyordu. Bu açıklamalar, Danimarka ve Avrupa ülkelerinde ciddi güvenlik endişelerine yol açtı.

Trump’ın sert söylemleri, NATO içinde son yılların en ciddi gerilimlerinden birine neden oldu. Ancak 21 Ocak’ta Trump’ın geri adım atarak askeri güç kullanmayacağı yönünde açıklama yapmasıyla tansiyon kısmen düştü.

Buna rağmen NATO, “Arctic Sentry” misyonu kapsamında bölgede güvenliği artırmaya devam ediyor.

Trump, bu silah hakkında konuşmasının yasak olduğunun altını çizerek, “Rus ve Çin yapımı roketleri vardı ama hiçbiri fırlatılamadı. Biz geldik, onlar düğmelere bastılar ama hiçbir şey çalışmadı.” ifadelerini kullandı.

VENEZUELALI ASKERLER ANLATTI: HEPİMİZİN BURNU KANADI, BAZILARI KAN KUSTU

Venezuela operasyonu sonrasında hayatta kalan askerlere göre hepsi aynı anda başlarının içeriden patladığını hissederek yere yığılmış, burunları kanamış ve kan kusanlar olmuş.

Venezuelalı bir asker, “Bir anda radarlarımız kesildi, ardından da bir ses dalgası fırlatıldı. Başımın içeriden patladığını hissettim. Hepimizin burnu kanadı. Bazılarımız kan kustu. Hareket edemedik” ifadelerini kullanmıştı.

Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu korumakla görevli askerlerden biri de operasyon gecesini anlatırken, nöbette olan asker arkadaşlarının bir anda yere düşüp etkisiz hale geldiğini, ardından da helikopterden inen sadece 20 kişilik Amerikalı özel timin, Venezuela Devlet Başkanı Maduro ve eşini yakaladığını söyledi.

NE OLMUŞTU?

Venezuela’nın başkenti Caracas’ta 3 Ocak’ta yerel saatle 02.00 sularında patlama ve uçak sesleri duyulmuştu.

Venezuela yönetimi, patlamaların ardından ABD’yi ülkenin çeşitli bölgelerinde sivil ve askeri tesislere saldırı düzenlemekle suçlamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Başkanı Maduro’ya karşı büyük çaplı bir saldırı düzenlendiğini, Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığını duyurmuştu.

ABD Adalet Bakanı Pam Bondi de Maduro ve eşi Cilia Flores hakkında ABD’de suç duyurusunda bulunulduğunu, Maduro’ya “uyuşturucu terörizmi, kokain kaçakçılığı, ABD’ye karşı makineli tüfek ve yıkıcı cihazlara sahip olma” suçlamalarının yöneltildiğini açıklamıştı.

Venezuela yönetimi, ABD’nin kınanması için uluslararası topluma çağrıda bulunmuş, bazı ülkeler saldırıyı eleştirirken açıklamalarıyla ABD’ye destek verenler de olmuştu.

ABD’nin Suriye’deki konuşlanması esas olarak IŞİD’in yeniden güçlenmesini engellemek ve Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) destek sağlamak üzerine kuruluydu.

Wall Street Journal’ın Amerikan yetkililere dayandırdığı habere göre ülkede yaklaşık bin civarında asker bulunuyor ve Washington’un olası çekilme değerlendirmesi, SDG ile sahadaki değişen dengiler ve bölgedeki güvenlik koşullarındaki gelişmelerle bağlantılı.

Son haftalarda Şam yönetimi ile SDF arasında gerilimler ve çatışmalar yaşandı. Suriye hükümet güçlerinin bazı kuzey ve doğu bölgelerde ilerlediği, petrol tesisleri ve bazı askeri noktaları ele geçirdiği; ayrıca IŞİD mahkûmlarının güvenliğiyle ilgili endişeler nedeniyle bazı tutukluların Irak’a taşınmaya başlandığı bildirildi.

Bu gelişmeler Washington’da sahadaki misyonun sürdürülebilirliği ve riskleri hakkında soru işaretleri oluşturdu.

Wall Street Journal yönetimde böyle bir değerlendirme yapıldığını aktarırken, Reuters gibi haber ajansları haberi henüz bağımsız şekilde doğrulayamadıklarını bildirdi.

SURİYE’DEKİ ABD ASKERİ VARLIĞI

Amerikan ordusunun Suriye’deki askeri varlığı YPG ile bağlantılı olarak gelişti. YPG, Suriye’de iç savaşın başlamasının ardından PKK’nın talimatıyla 2012’de Rojava’da kuruldu. Ancak örgütün adından bahsettirmesi, 2014-2015 sürecinde DAEŞ’in Suriye ve Irak topraklarında hakimiyet kurmasının ardından oldu.

ABD ile temas kuran YPG, Amerikan Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) tercihiyle DAEŞ ile mücadelede ABD’nin yerel ortağı haline geldi. YPG’ye silah desteği verilmesini içeren kararnameyi Donald Trump ilk başkanlık döneminde 2017’de imzaladı. Bu kararname sonrasında önemli miktarda zırhlı araç ve ağır silanlar Suriye’ye geçirildi ve YPG donatıldı.

ABD, kısa süre içinde askeri ekipman olarak da donattığı YPG’ye Arap aşiretlerinin de katılmasını sağladı ve böylece ortaya Fırat’ın doğusunu tamamen kontrol eden yaklaşık 50.000 kişilik bir yapı ortaya çıktı. ABD, aynı zamanda YPG’ye siyasi tanınma yollarını da açtı. YPG’nin PKK’dan ayrı bir organizasyon olduğu algısını yaratmak için adını Suriye Demokratik Güçleri (SDG) olarak değiştirmesini isteyen de ABD idi.

Türkiye’nin tüm itirazlarına karşın YPG ile ortaklığı “taktiksel ve geçici” olarak tanımlayıp birlikteliğine devam eden ABD, 20 Ocak itibariyle ABD Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın kapsamlı açıklamasıyla bu ilişkiden çıktığını kayda geçirmiş oldu.

Barrack, “Bugün, durum temelden değişmiştir. Suriye artık, DAEŞ’i yenmek için Küresel Koalisyon’a katılan, batıya yöneldiğini ve terörle mücadelede ABD ile işbirliği yapacağını gösteren, tanınmış bir merkezi hükümete sahiptir. Bu durum, ABD-SDG ortaklığının gerekçesini değiştirmiştir. Şam artık DAEŞ’in gözaltı tesisleri ve kamplarının kontrolü de dahil olmak üzere güvenlik sorumluluklarını üstlenmeye istekli ve hazır olduğundan, SDG’nin sahadaki başlıca DAEŞ karşıtı güç olma amacı büyük ölçüde sona ermiştir” dedi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Yatırım ve Ekonomik Kooperasyon özel temsilcisi olan Dmitriev, Avrupa Birliği Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’e hitap ederek, “Babacığınızı provoke etmeyin! Grönland’a gönderilen 13 askeri geri çekin” dedi.

Grönland’a asker gönderilmesini “tehlikeli oyun” olarak nitelendiren Dmitriev, ayrıca, gümrük vergilerinin “Grönland’a gönderilen her asker için yaklaşık yüzde 1” tutarında olduğunu da sözlerine ekledi.

Trump sosyal medya şirketi Truth Social’da yaptığı açıklamada, Grönland ile bağlantılı “ulusal güvenlik” endişelerini gerekçe göstererek, Washington’un 1 Şubat’tan itibaren sekiz ülkeden gelen mallara yeni gümrük vergileri uygulayacağını ve Haziran ayında oranların önemli ölçüde artacağını söylemişti. Buna göre, Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya’dan yapılan ithalatın yüzde 10 oranında gümrük vergisine tabi tutulacağını ve bu oranın 1 Haziran’da yüzde 25’e çıkacağını belirtti.

Ukrayna’yla müzakerelerde ABD’yle Rusya adına görüşen isimlerden olan Dmitriev’in “babacık” çıkışı, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin geçtiğimiz yaz Trump’a “babacık” demesine bir gönderme. Geçtiğimiz hafta Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya, Grönland’la dayanışma mesajı vermiş ve adada yapılacak tatbikatlar için asker göndermişlerdi. İngiltere’nin bir subay ve Norveç’in ise 2 asker göndermesi dikkat çekmişti.

Haberde, 2025’teki intihar vakalarının son 15 yılın en yüksek seviyesine ulaştığı, bu alandaki en yüksek sayının ise 2010 yılında 28 askerle kayda geçtiği belirtildi.

İNTİHAR EDENLERDEN 5’İ PSİKOLOJİK TEDAVİ GÖRÜYORDU

İsrail ordusunun verilerine göre, 2025’te intihar eden askerlerin 12’si zorunlu asker, 9’u yedek asker ve 1’i profesyonel asker olarak görev yapıyordu. İntihar vakalarının 14’ü askeri üs dışında, 8’i üs içinde meydana geldi.

Gazete, intihar eden askerlerden 5’inin psikolojik tedavi gördüğünü, bunlar arasında çatışmaların etkisini artık kaldıramadığını dile getiren üst düzey bir insansız hava aracı (İHA) operatörünün de bulunduğunu yazdı.

İsrail ordusu, 30 Aralık’ta yaptığı açıklamada, 2025’in başından bu yana 151 subay ve askerin öldüğünü, bunlardan 21’inin intihar sonucu hayatını kaybettiğini duyurmuştu.

7 EKİM 2023’TEN BU YANA 924 İSRAİL ASKERİ ÖLDÜ

Ordunun verilerine göre, 7 Ekim 2023’ten bu yana 924 İsrail askeri öldü, 3 bin 879 asker de yaralandı.

İsrail ordusu, kamuoyunda moralleri yüksek tutmak ve propaganda amacıyla gerçek kayıp sayılarını gizlediği yönündeki iç suçlamalarla karşı karşıya bulunuyor.

İsrail’deki resmi verilere göre, Ocak 2024 ile Temmuz 2025 arasındaki 18 aylık sürede, 36 İsrail askeri intihar etti, 279 asker ise intihar girişiminde bulundu.

İSRAİL’İN ŞİDDETLİ GAZZE SALDIRILARI

Gazze Şeridi’nde 8 Ekim 2023’te başlattığı şiddetli saldırılarla soykırım yapan İsrail ordusu, 2 yılda 71’den binden fazla Filistinliyi öldürdü.

Gazze’ye yönelik saldırılara katılan İsrail askerlerinin, ciddi psikolojik sorunlar yaşadığı belirtiliyor.

Esir olarak tutulan 2 asker Seul merkezli insan hakları grubuna yazdıkları mektupta tekrar Güney Kore’ye yakınlıklarını belirtti. Mektupta “Güney Kore halkının desteği sayesinde yeni hayaller ve özlemler yeşermeye başladı. Yalnız olmadığımıza kesinlikle inanıyoruz ve Güney Kore’dekileri kendi anne babamız ve kardeşlerimiz olarak görüyoruz ve onların kucaklamasına sığınmaya karar verdik.” ifadelerine yer verildi.

Güney Koreli yetkililerin tahminlerine göre Rusya-Ukrayna savaşına Kuzey Kore’den gönderilen askerlerden en az 600 kişi hayatını kaybetti ve binlerce kişi de yaralandı. Analistler, Kuzey Kore’nin karşılığında Rusya’dan mali yardım, askeri teknoloji, gıda ve enerji tedariki aldığını söylüyor. Güney Kore istihbarat servisine göre, Kuzey Kore askerlerine esir düşmektense kendilerini öldürmeleri talimatı verildi.

GÜNEY KORE ESİRLERİ KABUL EDİYOR

Güney Kore anayasasına göre, Kuzey Kore’de bulunan vatandaşlar da dahil olmak üzere Kore’deki herkesi vatandaş olarak kabul ediliyor. Seul hükümeti bu durumun Ukrayna’da esir alınan tüm Koreli askerler için geçerli olduğunu belirtti.

Esir askerler tarafından yazılan bu mektubun Kuzey Kore’den kaçanlara yardım etmek amacıyla çalışan insan hakları grubunun destek verdiği belgesel filmi çekimi için yapılan röpörtajda teslim edildiği belirtildi. Röpörtaj esirlerin Kiev’de tutulduğu gizli tesiste gerçekleşti. Belgeselin henüz yayınlanmadığı ancak yakın zamanda kamuoyuyla paylaşılacağı belirtildi.

Eğer esir askerler Güney Kore’ye değil de Kuzey Kore’ye teslim edilirse ölüm cezasına çarptırılacaklar. Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna’yı “Kuzey Koreli savaş esirlerini kendi istekleri dışında zorla geri göndermemeye” çağırdı ve Güney Kore’ye gitme isteklerine saygı gösterilmesini istedi.

5. KATTAN ATLADI

Yetkililer, saldırıdaki can kaybını 3, yaralı sayısını ise 5 olarak açıkladı. Ayrıca, olay yerine gelen polislerden kaçmaya çalışırken istasyonun yakınlarındaki bir alışveriş merkezine giren 27 yaşındaki şüpheli Chang Wen’in, binanın 5. katına çıktığı sırada önüne gelen diğer kişilere de saldırmaya devam ettiği belirtildi. Alışveriş merkezinin 5. katından aşağı atlayarak ağır yaralanan saldırganın, daha sonra kaldırıldığı hastanede hayatını kaybettiği aktarıldı.

Olay hakkında geniş soruşturma başlatılırken bölgeye 200’den fazla güvenlik görevlisi gönderildi. Soruşturma kapsamında güvenlik güçlerinin Chang’ın evinde arama gerçekleştirdiği ve adreste molotof kokteyllerine el koyduğu belirtildi.

“ŞÜPHELİ ASKER KAÇAĞIYDI”

Taoyuan Bölge Savcılığı Ofisi’nden yapılan açıklamada, Chang’ın geçtiğimiz yıl 25 Kasım’da askerlik hizmeti görevine başlaması gerektiği ancak ikametgahındaki değişikliği bildirmemesi nedeniyle askerlik celbinin kendisine ulaşmadığı belirtildi. Savcılık, bu nedenle asker kaçağı olarak nitelendirilen Chang hakkında askerlik hizmeti sistemini ihlal edenlere yönelik ceza kanunu kapsamında 11 Temmuz’da çıkarılan bir tutuklama kararı bulunduğunu bildirdi.

AA’nın Haaretz gazetesinin bugünkü sayısından aktardığına göre, İsrail’in kuzeyindeki askeri üste görevli bir asker kendini vurdu. Ağır yaralanan İsrail askerinin kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdiği bildirildi. İsrail ordusunun, askerin intiharına ilişkin soruşturma başlattığı kaydedildi.

Gazze Şeridi’nde Ekim 2023’te başlayan İsrail saldırılarında, 2 yılda 70 binden fazla Filistinli öldürüldü.

Bununla birlikte İsrail meclisi Knesset’in Araştırma ve Bilgi Merkezi’nin raporuna göre, 2024 yılının başından Temmuz 2025’e kadar toplam 279 İsrail askeri intihar girişiminde bulundu.

13 ASKER HİZMET DIŞINDAYDI

İsrail ordusu daha önce, Ekim 2023’te Gazze’deki saldırıların başlamasından bu yana 48 askerin görev sırasında intihar ettiğini doğrulamıştı.

En az 13 askerin de psikolojik sorunlar nedeniyle askerlik hizmeti dışında intihar ettiği belirtildi. Bunlardan altısı bu yılın başından beri gerçekleşti. Böylece İsrail’in Gazze savaşının başlangıcından bu yana intihar edenlerin toplam sayısı 61’e yükseldi.

7 EKİM SONRASI GİRİŞİMLER ARTTI

Times of Israel haber sitesinin 28 Ekim’de bildirdiğine göre intihar girişimlerindeki artış, 7 Ekim 2023’te başlayan saldırılarda, yedek askerlerin seferberliğindeki artışla ilişkilendiriliyor. Hamas’ın Aksa Tufanı Operasyonu sonrası, on binlerce asker aktif göreve geri döndürülmüştü.

Verilerin büyük kısmı İsrail Silahlı Kuvvetleri Tıp Birliği’nin ruh sağlığı merkezinden ve meclis Knesset’in çeşitli komitelerinde yapılan görüşmelerden elde edildi.

“ORDUDAN TOPLU İSTİFA” UYARISI

Diğer yandan İsrail ordusunda komuta kademesinin, subay ve erlerin artan istifa taleplerinden sonra “ordudan toplu istifa olasılığına karşı” uyarıda bulunduğu iddia edildi.

İsrail basınından Yedioth Ahronoth gazetesinin bugünkü sayısında yer alan haberinde, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ile Savunma Bakanı Yisrael Katz’ın atamalar konusunda yaşadığı anlaşmazlık nedeniyle orduda bir tür kaosun hakim olduğu belirtildi.

Savunma Bakanı Katz’ın, Zamir’in kendisine danışmadan yaptığı üst düzey atamaları askıya aldığına dikkat çekilen haberde, şu ifadelere yer verildi: “İsrail ordusu, istifa dilekçelerini sunan subay ve astsubayların toplu halde ayrılabileceği sorunuyla karşı karşıya. Şu ana kadar görevlerinden muaf tutulmaları için dilekçe veren subay ve astsubay sayısı 500’e ulaştı.”

Suriye’deki 13 Aralık’ta düzenlenen silahlı saldırıda 2 ABD askeri ve 1 ABD vatandaşının hayatını kaybetmesi, 3 askerin ise yaralanması sonrasında hala Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’ya güvenip güvenmediği sorusuna Trump, “Evet hala güveniyorum” sözleriyle yanıt verdi.

Trump, söz konusu saldırının, Cumhurbaşkanı Şara ile “bir ilgisi olmadığını” ifade etti.

“BU KONUDA ÇOK ÜZGÜN”

ABD Başkanı Trump, “Bu, Suriye’nin gerçekten çok fazla kontrol edemedikleri bir kısmı. Sürpriz oldu, bu konuda (Şara) çok üzgün. Bunun üzerinde çalışıyor, güçlü bir adam” değerlendirmesinde bulundu.

Saldırının terör örgütü DAEŞ ile bağlantılı olduğunu vurgulayan Trump, buna karşılık olarak “DAEŞ’i sert bir şekilde vuracaklarını” söyledi.

Trump, Suriye’de neden ABD askeri bulundurdukları sorusuna karşılık, “Çünkü Orta Doğu’da barışın sağlanmasını ve devam etmesini sağlamaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

Suriye’de asker bulundurmanın da bu çabanın bir parçası olduğunu söyleyen Trump, söz konusu coğrafyanın “dünyanın zorlu bir bölgesi” olduğuna dile getirdi.

Donald Trump, “(Beşar) Esad’dan kurtulduk, gerçekten kötü olan ve Orta Doğu’da barışın önünde engel olan diğer insanlardan kurtulduk” sözlerini ekledi.

GAZZE’DE İSTİKRAR GÜCÜ: İSTEDİĞİM KADAR ASKER GÖNDERECEKLER

ABD Başkanı Trump, Gazze’de uluslararası istikrar gücünün ne zaman faaliyete geçeceğinin sorulması üzerine, “Bence bir biçimde zaten faaliyette. Zaten çok güçlü bir biçimde çalışıyor” dedi.

Uluslararası İstikrar Gücüne daha fazla ülkeden katılım gerçekleşeceğinin altını çizen Trump, “İstediğim kadar asker gönderecekler” ifadesini kullandı.

Orta Doğu’da bulunmadığı halde bölgede barışı görmek isteyen ülkeler olduğunu aktaran Trump, bu ülkelerin de söz konusu istikrar gücüne katılmak istediklerini belirtti. Trump, bunun kendisi için “oldukça şaşırtıcı” olduğunu sözlerine ekledi.