“TÜRKİYE’YE DOĞRU HİÇBİR MÜHİMMAT FIRLATILMAMIŞTIR”

Açıklamada, İran’dan Türkiye’ye doğru herhangi bir mühimmat fırlatıldığı yönündeki iddiaların doğru olmadığı ileri sürüldü.

Büyükelçilik açıklamasında, “İran’dan Türkiye’ye doğru hiçbir mühimmat fırlatılmamıştır.” denildi.

Açıklamada ayrıca, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan son görüşme ile dışişleri bakanları arasındaki temaslara işaret edilerek, yaşanan belirsizliklerin giderilmesi amacıyla ortak bir teknik ekip kurulmasına hazır olunduğu ifade edildi.

“TÜRKİYE’NİN EGEMENLİĞİNE SAYGI DUYUYORUZ”

Büyükelçilik, konunun ayrıntılı şekilde incelenmesi için Türkiye ile birlikte çalışabileceklerini belirterek, “İran İslam Cumhuriyeti, herhangi bir belirsizliği gidermek amacıyla bu konunun ayrıntılı bir şekilde incelenmesi için ortak bir teknik ekip oluşturulmasına hazırdır.” ifadelerine yer verdi.

Açıklamada ayrıca İran’ın Türkiye’nin egemenliğine saygı duyduğu vurgulandı. Büyükelçilik, “İran İslam Cumhuriyeti dost ve komşu ülke olan Türkiye Cumhuriyeti’nin ulusal egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duymaktadır.” açıklamasını yaptı.

MSB’DEN İRAN FÜZESİ AÇIKLAMASI

İran’dan atılan balistik füze Türkiye üzerinde atmosfere girmeden imha edildi.

Konuya ilişkin Milli Savunma Bakanlığı’ndan da açıklama geldi.

İran’dan ateşlenip Türk hava sahasına giren bir balistik mühimmat Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından etkisiz hâle getirildiğinin bildirildiği açıklamada, “Ülkemizin topraklarına ve hava sahasına yönelen her türlü tehdide karşı gerekli tüm tedbirler kararlılıkla ve tereddütsüz bir şekilde alınmakta, olayın bütün boyutlarıyla aydınlatılması için ilgili ülkeyle görüşülmektedir.” denildi.

Bakanlık, milli güvenliğin öncelenerek bölgedeki tüm gelişmelerin dikkatle takip edildiği dile getirildi.

Capitol Hill’de yapılan kapalı oturumlu bilgilendirme toplantısında Pentagon yetkilileri, operasyonun ilk altı gününde maliyetin 11 milyar 300 milyon doları aştığını açıkladı.

Bilgilendirmeye dair bilgi sahibi üç kaynağa göre bu rakam yalnızca ilk günlerin doğrudan operasyon maliyetlerini kapsıyor.

BİRÇOK GİDER HENÜZ HESABA KATILMADI

Yetkililer, açıklanan rakama operasyon öncesinde yapılan askeri yığınak, personel sevkiyatı ve teçhizat hazırlıkları gibi pek çok harcamanın dahil edilmediğini belirtti.

Bu nedenle Kongre üyeleri, Pentagon’un hesaplamaları tamamladıkça toplam maliyetin önemli ölçüde artacağını öngörüyor.

MÜHİMMAT HARCAMASI BEKLENENDEN YÜKSEK

Daha önce New York Times ve Washington Post’un aktardığı bilgilere göre, savunma yetkilileri yaptıkları başka bir bilgilendirmede savaşın ilk iki gününde 5 milyar 600 milyon dolarlık mühimmat kullanıldığını söylemişti.

Bu rakam, operasyonun mühimmat tüketiminin kamuoyuna açıklananın çok üzerinde olduğunu gösteriyor.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi ise operasyonun ilk 100 saatinin maliyetini 3 milyar 700 milyon dolar, yani günlük ortalama 891 milyon dolar olarak hesaplamıştı.

KULLANILAN SİLAHLARIN MALİYETİ

Operasyonun ilk bombardıman dalgasında kullanılan silahlar arasında AGM-154 güdümlü süzülme bombaları da bulunuyor. Bu mühimmatın birim maliyeti 578 bin ile 836 bin dolar arasında değişiyor.

ABD Donanması yaklaşık yirmi yıl önce bu bombalardan 3 bin adet satın almıştı. ABD ordusu daha sonra daha ucuz seçeneklere yönelerek JDAM gibi sistemleri kullanmaya başladı.

Bu sistemde kullanılan en küçük savaş başlığının maliyeti yaklaşık bin dolar, güdüm kiti ise yaklaşık 38 bin dolar olarak belirtiliyor.

BÜTÇE TARTIŞMASI DA BÜYÜYOR

Savaşın artan maliyeti Washington’da yeni bir bütçe tartışmasını da beraberinde getirdi.

Bazı Cumhuriyetçi senatörler, özellikle de Pentagon bütçesini finanse eden alt komitenin başkanı Mitch McConnell, ABD’nin mühimmat üretimini artırması gerektiğini savunuyor.

Ancak Cumhuriyetçi Parti içinde bazı isimler askeri harcamaların artırılmasına mesafeli yaklaşıyor ve uzun süreli bir savaşa dönüşme riski taşıyan bir operasyon için ek bütçe paketine karşı çıkıyor.

Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurlarınca etkisiz hale getirildiğini duyurdu.

Bakanlık, mühimmat parçasının Hatay ili Dörtyol ilçesinde düştüğünü olayda herhangi bir can kaybı ya da yaralanmadığını da aktardı.

Bakanlığın, yazılı olarak yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“İran’dan ateşlenip Irak ve Suriye hava sahasını geçtikten sonra Türk hava sahasına yöneldiği tespit edilen bir balistik mühimmat, Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından zamanında angaje edilerek etkisiz hâle getirilmiştir.

“CAN KAYBI YA DA YARALANMA YOK”

Hatay ili Dörtyol ilçesinde düşen mühimmat parçasının, söz konusu tehdidin havada imha edilmesi sonrasında önleme yapan hava savunma mühimmatına ait olduğu tespit edilmiştir. Olayda herhangi bir can kaybı veya yaralanma söz konusu değildir. Ülkemizin ve vatandaşlarımızın güvenliğini sağlamak konusundaki irademiz ve kapasitemiz en üst seviyededir. Türkiye bölgesel istikrar ve huzurdan yana taraf olurken kimden ve nereden gelirse gelsin topraklarının ve vatandaşlarının güvenliğini sağlamaya muktedirdir.

“HER TÜRLÜ HASMANE TUTUMA CEVAP VERİRİZ”

Topraklarımızın ve hava sahamızın savunulmasına yönelik her türlü adım kararlılıkla ve tereddütsüz atılacaktır. Ülkemize yönelik her türlü hasmane tutuma karşı cevap verme hakkımızın mahfuz olduğunu hatırlatıyoruz. Tüm taraflara, çatışmaların bölgede daha da yayılmasına neden olacak adımlardan uzak durma uyarısında bulunuyoruz. Bu kapsamda NATO ve diğer müttefiklerimizle işbirliği içinde olmayı sürdüreceğiz.”

İLETİŞİM BAŞKANI DURAN’DAN AÇIKLAMA

Olayın ardından Milli Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya ek olarak Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran da da sürece ilişkin bir açıklama geldi.

“FÜZE PARÇASI HATAY DÖRTYOL’DA AÇIK BİR ALANA DÜŞTÜ”

“İran’dan ateşlenip Irak ve Suriye hava sahasından geçerek Hatay bölgesinden hava sahamıza yönelen bir füze, NATO hava savunma sistemleri tarafından imha edilmiştir. Önleyici bir füzenin parçası Hatay Dörtyol’da açık bir alana düşmüş olup, herhangi bir can kaybı ya da yaralanma yaşanmamıştır.

“SÜREÇ KURUMLAR ARASI KOORDİNASYONLA TAKİP EDİLDİ”

Kurumlarımız, süreci anlık ve tam bir eş güdüm içerisinde takip etmiştir. Ülkemizin ve aziz milletimizin güvenliğini sağlama konusundaki irademiz ve kapasitemiz en üst seviyededir. Topraklarımızın ve hava sahamızın savunulmasına yönelik gerekli her türlü adım tereddütsüz atılacaktır. Karşılaşılabilecek hasmane tutumlara yönelik uluslararası hukuk çerçevesinde gerekli karşılık verilecektir. Bu süreçte NATO ve müttefiklerimizle istişare ve iş birliği sürdürülecektir.”

Proje kapsamında üretilecek mühimmatlar, Kazakistan tarihinde ilk kez NATO standartlarına uygun olacak.

İlk tesis olan ASPAN-1 fabrikasının inşası başladı. Kazak tarafında projenin ana operatörlüğünü Great Sky şirketi üstleniyor. Şirketin yöneticilerinden Andrey Tihonenko, gerekli tüm hammadde alt yapısının Kazakistan’da bulunduğunu belirterek projenin uzun vadeli stratejik önemine dikkat çekti.

HEM RUS HEM NATO KALİBRASYONU

2027 yılında üretime başlaması beklenen ASPAN-1’de, Rus/Sovyet standardı topçu mühimmatı (82 mm, 120 mm, 122 mm, 152 mm) ile birlikte NATO standardı mühimmatların (155 mm ve 60 mm) da üretilmesi planlanıyor.

Kazak askeri yetkililer, ülkenin uzun yıllar mühimmat üretiminde Rusya ve eski Sovyet ülkelerine bağımlı olduğunu, bu durumun ordu kapasitesini sınırladığını vurguluyor. Karaganda yakınlarında beş yıl önce kurulan hafif silah mühimmatı fabrikasının ardından, topçu mühimmatı üretimi jeopolitik koşullar nedeniyle “kritik bir adım” olarak görülüyor.

TOKAYEV’İN “YERLİ ÜRETİM” TALİMATI

Hatırlatıldığı üzere, Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 2023’te Ukrayna’daki savaşın gölgesinde, askeri teçhizat ve mühimmat üretiminin mümkün olan en yüksek düzeyde yerelleştirilmesi talimatını vermişti ve zırhlı araçlardan İHA’lara ve modern silahlara kadar birçok sistemin Kazakistan’da üretilebileceğini açıklamıştı.

Savunma Bakan Yardımcısı Bakıtbek Sıdıkov da daha önce yaptığı açıklamada, Kazakistan’ın yalnızca Rus silahlarına bağımlı kalmasının doğru olmadığını, Türkiye, Çin, Sırbistan ve Çekya ile askeri-teknik iş birliğinin artırıldığını söylemişti.

KGAÖ ÜYESİ NEDEN NATO STANDARTLARINA GEÇİYOR?

Ancak projenin özellikle NATO standartlarında mühimmat üretimini içermesi, Rusya’da ciddi siyasi tartışmalara yol açtı. Rusya’dan eleştirmenler, Kazakistan’ın Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) üyesi olduğunu ve mevcut silah sistemlerinin NATO mühimmatıyla uyumsuz olduğunu hatırlatarak, bu adımın askeri olmaktan çok siyasi bir yönelim taşıdığını savunuyor.

Rusya Devlet Duması milletvekili Aleksey Juravlyov, Kazakistan’ın Rus silahlarını terk ederek Batı standartlarına yönelmesini “dostane olmayan bir adım” olarak nitelendirdi ve bunun gelecekte jeopolitik sonuçları olacağı uyarısında bulundu.

TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI BOYUTU

Rusya’da konuyla ilgili yayınlanan analizlerde ayrıca, ASPAN projesinin Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) çatısı altında savunma sanayiinde entegrasyon hedefleriyle bağlantılı olduğuna dikkat çekiliyor. Türkiye öncülüğünde yürütülen bu süreçte, ortak silah üretimi, teknoloji paylaşımı ve askeri tatbikatlar giderek artıyor.

Uzmanlar, bu gelişmeleri TDT’nin uzun vadede fiili bir askeri blok haline gelme ihtimali olarak yorumlarken, Azerbaycan’ın NATO standartlarına geçişini tamamlaması da bu sürecin önemli bir işareti olarak gösteriliyor.

BATI ETKİSİ VE “ÇOK YÖNLÜ DENGE” POLİTİKASI

Kazakistan’ın Batı ile artan ekonomik ilişkileri de Rus kamuoyunda dikkat çeken unsurlar arasında. Son olarak, Washington’da düzenlenen C5+1 zirvesi sonrasında, ABD’li bir şirketle 1,1 milyar dolarlık stratejik maden anlaşması imzalanması, Batı’nın ülkedeki ekonomik ve siyasi etkisinin arttığı yönünde yorumların yapılmasına neden olmuştu.

BM Genel Sekreter Sözcü Yardımcısı Farhan Haq, günlük basın toplantısında konuştu.

BM Mayın Eylem Servisi (UNMAS) yetkililerinin, Gazze’deki patlamamış mühimmatların oluşturduğu ciddi tehdit konusunda uyarıda bulunduğunu belirten Haq, “Ateşkesin ardından yüz binlerce yerinden edilmiş insan ve insani yardım çalışanı etkilenen bölgelerden geçerken, savaşın bu ölümcül kalıntılarıyla karşılaşma riski yüksek.” dedi.

Haq, UNMAS ve ortaklarının, Gazze’deki insani yardımların kapsamını genişletmek amacıyla patlayıcı mühimmat risklerini azaltmak için çalıştığını belirterek, UNMAS’ın, Ekim 2023’ten bu yana erişebildiği bölgelerde 550’den fazla patlayıcı mühimmat tespit ettiği bilgisini paylaştı.

“Ancak Gazze’deki (patlamamış mühimmat) kirliliğinin tam boyutu hala bilinmiyor” diyen Haq, bu konuda UNMAS ve ortaklarının, Gazze’de özellikle de çocuklara, insani yardım dağıtımı yapanlara ve yıkıntılar arasında çalışan işçilere eğitim vermeye devam ettiğini belirtti.

BM Genel Sekreter Sözcü Yardımcısı Haq, ilgili görevlilerin rehberliklerinin ve teknik uzmanlıklarının, bu yüksek riskli çalışmalar sırasında patlayıcı mühimmat risklerini azaltmak için hayati önem taşıdığını vurguladı.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından Türkiye’nin üç tarafında bulunan denizlerde gerçekleştirilen Denizkurdu-I/2025 Tatbikatı’nın Seçkin Gözlemci Günü faaliyetleri tamamlandı.

Tatbikatın Doğu Akdeniz’i kapsayan bölümü tarihi anlara sahne oldu. Türkiye’nin ilk SİHA gemisi TCG Anadolu’dan iki Bayraktar TB3’ün kalkışı gerçekleşti. Bayraktar TB3’ler belirlenen hedefleri imha ettikten sonra yeniden gemiye başarıyla iniş gerçekleştirdi. Ardından KKTC’den kalkarak tatbikata katılan Bayraktar AKINCI TİHA ise 3 farklı mühimmatla yaptığı atışlarda hedefleri tam isabetle vurdu.

Söz konusu yerli mühimmatların Tolun, Teber ve Kemankeş olduğu belirtildi.

TCG Anadolu’dan havalanan iki Bayraktar TB3, hedeflerini imha edip başarılı bir şekilde geri döndü.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından Türkiye’nin üç tarafında bulunan denizlerde gerçekleştirilen Denizkurdu-I/2025 Tatbikatı’nın Seçkin Gözlemci Günü faaliyetleri tamamlandı.

Tatbikatın Doğu Akdeniz’i kapsayan bölümü tarihi anlara sahne oldu. Türkiye’nin ilk SİHA gemisi TCG Anadolu’dan iki Bayraktar TB3’ün kalkışı gerçekleşti. Bayraktar TB3’ler belirlenen hedefleri imha ettikten sonra yeniden gemiye başarıyla iniş gerçekleştirdi. Ardından KKTC’den kalkarak tatbikata katılan Bayraktar AKINCI TİHA ise 3 farklı mühimmatla yaptığı atışlarda hedefleri tam isabetle vurdu.

Söz konusu yerli mühimmatların Tolun, Teber ve Kemankeş olduğu belirtildi.

TCG Anadolu’dan havalanan iki Bayraktar TB3, hedeflerini imha edip başarılı bir şekilde geri döndü.