Trump, “İçeride bize söylediler; elimizde yüzde 100 denetim sözü var. Eğer haklı olsalardı, görüşmeleri şu an iptal ederdim.” dedi.

İran Dışişleri Bakanlığı, “Saldırılarda hasar görmüş nükleer tesisleri denetçilere açma gibi bir planlarının olmadığını” belirtmişti.

Bunun ardından Trump da sosyal medyadan “İran uzun bir süre boyunca, sonsuza kadar, en üst düzeyde nükleer denetimlere tam ve eksiksiz şekilde rıza göstermiştir.” ifadelerini kullanmıştı.

TAHRAN’DAN WASHİNGTON’A FÜZE RESTİ

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da arabulucu Pakistan’ı ziyaret etti. Pezeşkiyan uçağına havada Pakistan savaş uçakları eskortluk etti. Pezeşkiyan, başkent İslamabad’da Başbakan Şahbaz Şerif’le bir araya geldi.

İkili, ortak basın toplantısında, ABD ile mutabakatta yer almayan İran’ın balistik füze programına ilişkin konuştu.

Pezeşkiyan, “Füzelerimiz meselesi, mutabakat zaptında yer almamaktadır ve asla da yer almayacaktır. Eğer öz savunmamız için olan füzelerimiz olmasaydı; İsrail ve Amerika, Gazze’ye yaptıkları gibi genç, yaşlı demeden İran’a da saldırırdı. Sonuç olarak, savunma kapasitemiz hakkında hiçbir koşulda hiç kimseyle asla müzakere etmeyeceğiz.” dedi.

Pakistan Başbakanı Şerif de müzakerelerde füze konusunun gündeme gelmediğinin altını çizdi.

HÜRMÜZ’DE “GEÇİŞ ÜCRETİ” GERİLİMİ

Taraflar arasındaki bir başka anlaşmazlık noktasıysa Hürmüz Boğazı’ndan transit geçişler.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Körfez ziyaretin ilk ayağı olan Birleşik Arap Emirlikleri’nde “uluslararası hukuku ileri sürerek Hürmüz’den geçiş ücreti alınmacağını” söyledi. Rubio ayrıca, İran’ın vekil güçlerinin, füze fırlatmaya devam ederken çatışmaların dinmeyeceğine vurgu yaptı ve bunu uygun zamanda gündeme getireceğini aktardı.

İranlı müzakereciler ise Umman’da üst düzey temaslarda bulundu. Ortak açıklamada, Hürmüz’ün yönetimi ve verilen hizmetlerden ücret alınması konusunda çalışma yürütüleceği ifade edildi.

Umman Ulaştırma Bakanlığının sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere dikkat çekildi.

Umman Sultanlığının, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ile koordinasyon içinde gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişini sağladığına işaret edilen açıklamada, Umman’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin sorumlulukları ve boğazın küresel ekonomi açısından taşıdığı öneme vurgu yapıldı.

Açıklamada, uluslararası ve deniz hukukuna bağlılıklarının yanı sıra ABD-İran arasında sonuç veren çabalar doğrultusunda Hürmüz Boğazı’nda bir ücret uygulamaksızın gemilerin geçişini sağladıkları ifade edildi.

Umman Sultanlığının bu çerçevede IMO ile koordinasyon halinde çalıştığı kaydedilen açıklamada, tüm gemiler için Hürmüz Boğazı’nda geçici bir deniz koridoru kullanım seçeneği üzerine IMO ile koordinasyon sağladıkları belirtildi.

Açıklamada, bu koridordan geçiş yapmak isteyen gemilerin, gerekli koordinasyonu IMO ile sağlamaları gerektiği bilgisine yer verildi.

Kaynaklara göre, ABD ile İran arasında müzakerelerin ikinci turu, 17 Şubat Salı günü Cenevre’de yapılması planlanıyor.

ABD heyetinde, Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’ın yer alacak.

İran heyetine ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin başkanlık etmesi bekleniyor.

Taraflar arasında arabuluculuk yapan Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin de görüşmelere katılması öngörülüyor.

ABD VE İRAN’DAN İLK TUR MÜZAKERELER SONRASI KARŞILIKLI MESAJLAR

ABD’li yetkili, Axios haber platformuna, Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un hafta başında Umman Dışişleri Bakanı Busaidi ile telefonda görüştüğünü ve nükleer müzakerelere ilişkin Washington’un mesajlarının İran’a iletilmesi için aktardığını paylaştı.

Busaidi’nin ise Witkoff ile yaptığı görüşme sonrası söz konusu mesajı salı günü Maskat’ı ziyaret eden İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’ye ilettiği belirtildi.

Laricani, İran devlet televizyonunda verdiği röportajda, ABD’nin müzakerelere ilişkin mesajını aldığını doğrulamıştı. Maskat’ı ziyareti sırasında Laricani’nin de Tahran yönetiminin mesajını Umman Dışişleri Bakanı Busaidi’ye aktardığı basına yansımıştı.

Trump, son olarak İran’la bir anlaşma yapmak istediklerini ve müzakerelerin sürdüğünü belirterek, “Eğer anlaşmaya varamazsak, ikinci aşamaya geçeceğiz ve bu aşama, onlar için çok zor olacak, ben bunun peşinde değilim.” demişti.

İRAN İLE ABD ARASINDAKİ MÜZAKERELER

İran ile ABD arasında, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a saldırıları sonrasında kesintiye uğrayan nükleer görüşmeler, Umman’da 6 Şubat’ta yeniden yapılmıştı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile yapılan görüşmeler için “İran ile ABD arasında Maskat’taki müzakereler, tarafların görüşmeleri sürdürme yönünde mutabakata varmasıyla sona erdi.” demişti.

Müzakereler, Tahran-Washington arasında tansiyonun yeniden yükseldiği, Washington’un Tahran’a karşı bölgede askeri yığınağını artırdığı bir dönemde gerçekleşmişti.

ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan Amerikan gemilerine yönelik yaptığı çağrıda İran karasularından “mümkün olduğunca uzak durulması” çağrısında bulundu. Yayınlanan uyarıda, gemi kaptanlarının İran güçlerinin gemiye çıkmasına izin vermemeleri, ancak olası bir müdahalede zor kullanarak direnmekten kaçınmaları tavsiye edildi.

Yayınlanan metinde, “İran güçlerinin ABD bayraklı bir ticari gemiye çıkması durumunda, mürettebat zor kullanarak direnmemelidir. Direnmekten kaçınmak, müdahaleye rıza gösterildiği anlamına gelmez” ifadelerine yer verildi. Ayrıca doğuya doğru seyreden gemilerin Umman karasularına yakın rotaları tercih etmeleri önerildi.

MÜZAKERELER GÖLGESİNDE UYARILAR

Güvenlik uyarısı, ABD ve İran heyetlerinin Umman’da gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından geldi. İki ülke heyetleri bu hafta yine Umman’da bir araya gelecek.

ABD hükümeti, Hürmüz Boğazı’nı stratejik konumu nedeniyle “dünyanın en önemli petrol darboğazı” olarak nitelendiriyor. Bölgedeki askeri hareketlilik kapsamında ABD ordusu, Ocak ayı sonlarında bir uçak gemisine yaklaşan İran İHA’sını düşürdüğünü açıklamıştı.

Umman’daki görüşmelerin gündemi konusunda taraflar arasında görüş ayrılıkları bulunuyor. İranlı yetkililer müzakerelerin “sadece nükleer” konularla sınırlı kalmasını talep ederken, Trump yönetimi İran’ın füze programı ve bölgesel vekil güçlere verdiği desteğin de masada olmasını istiyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Ermenistan ziyareti sırasında gazetecilere İran’la ilgili açıklamalarda bulundu. Vance, ABD Başkanı Trump’ın uranyum zenginleştirme konusunda “sıfır zenginleştirme” talebinde ısrarcı olduğunu ve müzakerelerdeki nihai kararın kendisine ait olduğunu söyledi. Tahran yönetimi ise uranyum zenginleştirmenin egemenlik hakkı olduğunu savunuyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Moskova ziyaretinin Moskova-Tahran ilişkilerinin ciddiyetini gösterdiğini belirterek, “ABD ile yapılacak ikinci tur görüşmeler öncesinde gerçekleştirdiğim Moskova ziyareti, Rusya ile ilişkilerimizin ne kadar ciddi olduğunu gösteriyor. Zor zamanlarda dostlarımızı unutmayız; onları destekledik ve şimdi de onlarla birlikte pozisyonlarımızı koordine etmemiz son derece doğaldır” dedi.

“Müzakereler çok olumlu ve yapıcıydı” ifadesine yer verilen Beyaz Saray açıklamasında ayrıca, ABD’nin Umman’ın girişimi desteklemesi nedeniyle duyduğu minnettarlığı vurgunladı.