Tarih ve lezzetin buluştuğu şehir: Gezginlerin uğrak noktası

Akdeniz’de “Bereketli Hilal” üzerinde konumlanan Mersin gerek verimli toprakları, gerekse Akdeniz dünyasına açılan konumuyla tarih boyunca önemli bir yerleşim yeri ve liman kenti oldu.

Aynı zamanda Doğu Akdeniz’de önemli ticaret merkezlerinden biri olan şehir, Türkiye’nin biyoçeşitliliği en yüksek Kuş Cenneti’ne de ev sahipliği yapıyor.

Mersin’de ziyaret edilmesi gereken tarihi noktalar arasında St. Paul Kilisesi ve Kuyusu, Alahan Manastırı, Mamure Kalesi, Kız Kalesi ve Korykos Antik Kenti, Anemurium Antik Kent, Danyal Peygamber Makamı, Aya Tekla Manastırı, Tarihi Tarsus Evleri, Kleopatra Kapısı, Soli Pompeipolis Antik Kenti, Uzuncaburç Antik Kenti, Adamkayalar, Silifke Kalesi, Yerköprü Şelalesi, Narlıkuyu, Anemurium Antik Kenti, Aynalıgöl (Gilindire) Mağarası, Cennet Cehennem Mağaraları ve Kanlı Divane yer alıyor.

Tarih boyunca farklı uygarlıkların buluşma noktası olan Mersin’de Alahan Manastırı, St.Paul Anıt Müzesi ve Kuyusu, Mamure Kalesi ve Korykos Antik Şehri (Kızkalesi) gibi tarihi çok eskilere dayanan yapılar UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde bulunuyor.

“ST. PAUL KİLİSESİ VE KUYUSU”

İncil’de adı Tarsuslu Paul olarak geçen Aziz Paul’un Tarsus’ta doğup yaşadığı kabul ediliyor. St. Paul Kuyusu, Aziz Paul’un evinin avlusu olduğu düşünülen alanda yer alıyor ve kuyunun sularının şifalı ve kutsal olduğuna inanılıyor.

Burası Hristiyanlığın önemli hac merkezlerinden biri olarak biliniyor. İnşa tarihi tam olarak bilinmeyen kilise 2001 yılında restore edilerek St. Paul Anıt Müzesi olarak ziyarete açıldı.

“ALAHAN MANASTIRI” VE “MAMURE KALESİ”

Mut’ta bulunan Alahan Manastırı, Toros Dağları’nın yamacındaki mistik lokasyonuyla önemli bir hac merkezi ve Hristiyanlığın yayılması sırasında Aziz Paul ve Barnabas’ın duraklarından biri olduğu düşünülüyor. Manastır, erken dönem Hristiyanlık ve Doğu Roma mimarisini yansıtıyor ve yapının biri yıkılmış iki kilisesi bulunuyor.

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Anamur’un görkemli kalelerinden Mamure Kalesi, 1500 yıllık tarihiyle ziyaretçilerini ağırlıyor.

“KIZ KALESİ VE KORYKOS ANTİK KENTİ”

Mersin sahil şeridinin sembolü olan Kızkalesi, şehrin göz bebeği ve en önemli sembolik yapısı deniz kalesi olarak da biliniyor. Denizin ortasında bir adacığın üzerinde kurulan Kale, bulunan yazıta göre 1199 yılında I. Leon tarafından yaptırıldı.

Ünlü tarihçi Herodotos’a göre, Korykos isimli bir Kıbrıs prensi tarafından inşa edildi. Coğrafyacı Strabon’un aktardığına göre, burası Roma Dönemi’nde korsanlar tarafından barınak olarak kullanıldı. Tarih boyunca Seleukoslar’dan Osmanlı’ya çeşitli medeniyetlerin hakimiyetine giren Kız Kalesi, kıyıya yaklaşık 600 metre uzaklıkta ve 2014 yılından beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor.

“ANEMURİUM ANTİK KENTİ”

Mersin’in Anamur ilçesinde yer alan Anemurium Antik Kenti’nin ismi Milattan Önce 4. yüzyıla ait kaynaklarda geçiyor. Etimolojik olarak incelendiğinde Anemurium rüzgarlı yer anlamına geliyor.

Milattan Sonra 1. yüzyılda surlarla çevrilen kent, kısa süre sonra Kommagene Kralı IV. Antiochos egemenliğine girdi. Yukarı ve aşağı kent olmak üzere iki bölümden oluşan Anemurium’un dikkat çekici yapıları arasında surlar, hamamlar, tiyatro ve odeon yapıları yer alıyor.

Selçuk Üniversitesi Arkeoloji Bölümünde öğretim üyesi Prof. Dr. Mehmet Tekocak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ekibiyle 2016’dan bu yana Anemurium Antik Kenti’nde arkeolojik kazı, araştırma ve koruma-onarım çalışmaları yürüttüklerini söyledi.

Tekocak, Kültür ve Turizm Bakanlığının “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında 12 ay aralıksız olarak kentte kazı ve restorasyon çalışmalarını eş zamanlı olarak yürüttüklerini belirtti.

Son dönemde kentte dijital olarak farklı çalışmalar da yapacaklarını anlatan Tekocak, kentte yaşanan sosyal hayatı izleyicilere aktarmak istediklerini anlattı.

Tekocak, “Antik çağdaki insanların bir günü nasıl geçiyordu? Sabah kalktığında ne yapıyordu? Çocuğuyla balığa giden bir babayı ya da bir ailenin cenaze törenini, dijital ortama taşıyıp, burada sinevizyon olarak karşılama merkezinde sunabilecek deneysel arkeoloji yapmak, deneyim müzeleri oluşturmak istiyoruz. Efes bunun güzel bir örneği ya da Göbeklitepe’de yapılan uygulamaların buraya uyarlamasını yapma planlarımız var. Bunu büyük bir proje haline getirmek için elimizden geleni yapıyoruz.” ifadelerini kullandı.

“DANYAL PEYGAMBER MAKAMI”

“Makam-ı Danyal Camii” olarak bilinen yapının altında Babil Kralı Nebukadrezzar zamanında yaşamış ve Yahudileri Babil esaretinden kurtarmış bir peygamber olan Danyal Peygamber’in yattığı belirtiliyor. Bölgede ortaya çıkarılan mezar, 2014’ten bu yana Danyal Peygamber’in kabri olarak ziyarete açık.

“AYA TEKLA MANASTIRI”

Silifke’de bulunan Aya Tekla, erken Hristiyanlık Dönemi’nde hac merkezi olarak kabul edildi. Hikayeye göre Tekla, St. Paul’den etkilenen bir azizeydi. Zulümden kurtulup mağarada saklanan azize, öldürülmek üzereyken bu mağarada kayboldu. Efsaneler üzerine bu mağara kutsal kabul edilerek, kiliseye dönüştürüldü.

“TARİHİ TARSUS EVLERİ”

Tarsus’un bazı mahallelerindeki eski Tarsus evleri şehrin otantik dokusunun en güzel hissedilebileceği yerlerden. Burada 300’ü tescillenmiş toplamda 600 kadar eski ev bulunuyor. Ahşap ve kerpiçten yapılan evler klasik Osmanlı mimarisi izlerini taşıyor.

“ADAMKAYALAR”

Şehrin en ilginç yerlerinden biri ve Mersin ilinde taş kabartmaları ile ünlü bir kanyon Adamkayalar, Toros Dağları’nın güney yamaçlarında Olba Territorium olarak adlandırılan bölgede yer alan Şeytan Deresi Kanyonu’nda bulunuyor.

Buradaki kabartmalar 11 erkek, 4 kadın, 2 çocuk, 1 dağ keçisi ve alınlık üzerinde bir Roma kartalından oluşuyor. Adamkayalar ile ilgili ayrıntılı herhangi bir bilgi olmamakla beraber kabartmalar, Milattan Sonra 2. yüzyıla tarihlenmekte.

Adamkayalar, 2023 yılı itibariyle oluşturulan bir trekking rotası ile ulaşılabilir oldu. Trekking rotasını yürüyecek olanlar yanlarında bol su götürerek alanı keşfedebilir.

“SİLİFKE KALESİ”

Erken Tunç Dönemi’nin izlerinin görüldüğü Silifke Kalesi de Roma Dönemi’nde surlarla çevrildi. Bir süre tapınak şövalyelerinin meskeni olup sonrasında Karamanoğulları’nın fethi ile Türk kimliğine büründü.

Evliya Çelebi’nin de bir dönem caddelerinde ve sokaklarında gezdiği kale, birçok seyyahın da uğrak noktası. Silifke Kalesi’nden gün doğumu ve batımı izlenebilir.

“NARLIKUYU”

Orta Çağ’da Porto Calamie olarak bilinen Narlıkuyu’da milattan sonra 4. yüzyılda yapılmış bir hamam bulunuyor. Hamamdan geriye yalnızca su yalağı ve taban mozaikleri kaldı.

Narlıkuyu Mozaik Müzesi de bu mozaiği korumak amacıyla kuruldu. Şehir merkezinden 65 kilometre uzaklıkta bulunan Narlıkuyu yeraltı suları denizle buluşuyor. Burada bulunan Kızlar Hamamı Koyu da en sık tercih edilen koylardan biri.

“CENNET CEHENNEM MAĞARALARI”

Mersin’de çok sayıda mağara ve obruk bulunuyor. Silifke’deki Cennet Cehennem Obrukları, milyonlarca yıl önce oluşmuş ve sırasıyla 70 ve 128 metre derinliğinde.

Cennet çukuru 450 basamak inilerek ziyaret edilebilse de Cehennem çukuruna yalnızca dağcılık malzemeleri kullanılarak ulaşılabiliyor. Aksi takdirde Cehennem obruğu gözlem terasından görülebilir.

“KANLIDİVANE ANTİK KENTİ”

Antik çağlarda Kanytellis adıyla bilinen Kanlıdivane de Olba Hanedanı’nın yerleşimlerinden biri. Mersin’in Erdemli ilçesinde bulunan kent, antik dönem zeytinyağı üretim merkezi olarak öne çıkıyor.

“MERSİN MUTFAĞI”

Akdeniz’in bereketli topraklarında kök salan Mersin mutfağı ise hem yöresel lezzetleri hem de kültürel çeşitliliğiyle damaklarda iz bırakıyor.

Mersin mutfağında öne çıkan lezzetler arasında, kentin simgesi haline gelen tantuni, ramazan aylarının vazgeçilmezi kerebiç, havuçla yapılan özgün bir tatlı olan cezerye ve doğal üretimiyle bilinen Silifke yoğurdu yer alıyor.

Her biri yöresel kimliği yansıtan bu tatlar, Mersin’in gastronomi zenginliğini gözler önüne seriyor.