Ukrayna nüfusu tehlikede. Askerlerin spermleri donduruluyor

Rusya’nın işgaliyle birlikte ağır kayıplar veren Ukrayna’da, hem cephedeki askerlerin geleceğini güvence altına almak hem de derinleşen demografik krize karşı adım atmak amacıyla askerlere ücretsiz sperm ve yumurta dondurma imkanı sağlanıyor.

CEPHEDE BELİRSİZLİK VE GELECEK KAYGISI

BBC’ye konuşan 35 yaşındaki bir asker, cephede her an ölüm riskiyle karşı karşıya olduklarını belirterek, “Erkeklerimiz ölüyor. Ukrayna’nın gen havuzu yok oluyor. Bu, ulusumuzun hayatta kalması meselesi.” dedi.

Doğu cephesine yakın bir noktada görev yapan asker, izne döndüğünde eşinin ısrarıyla Kiev’de bir kliniğe giderek sperm örneği bıraktığını, bu örneğin askerler için başlatılan program kapsamında ücretsiz olarak dondurulduğunu aktardı.

UYGULAMA 2022 YILINDA BAŞLADI

Özel doğurganlık klinikleri, Rusya’nın 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalin ardından askerlere ücretsiz “kriyoprezervasyon” hizmeti sunmaya başladı. Bu kapsamda görevli personel, yaralanma ya da doğurganlığın etkilenmesi riskine karşı sperm veya yumurtalarını dondurabiliyor.

2023’te Ukrayna Parlamentosu uygulamayı yasal çerçeveye oturtarak devlet finansmanı sağladı. Yasayı hazırlayan milletvekillerinden Oksana Dmitrieva, “Askerlerimiz geleceğimizi savunuyor ancak kendi geleceklerini kaybedebilirler. Onlara bu şansı vermek istedik.” dedi.

TEPKİ ÇEKEN MADDE DEĞİŞTİRİLDİ

İlk düzenleme kamuoyunda tepkiye yol açtı. Yasada, bağışçının ölümü halinde tüm örneklerin imha edilmesi öngörülüyordu. Bu durum, savaşta eşini kaybeden bir kadının, eşinin dondurulmuş spermiyle çocuk sahibi olma talebinin engellenmesiyle gündeme geldi.

Daha sonra yapılan değişiklikle, askerlerin örneklerinin ölümden sonra üç yıl boyunca ücretsiz saklanması ve önceden yazılı onay bulunması halinde eşleri tarafından kullanılabilmesi hükme bağlandı.

ASKERLERDEN DAHA FAZLA KATILIM ÇAĞRISI

Cephede görev yapan askerler, en büyük sorunun erkekleri programa katılmaya ikna etmek olduğunu dile getiriyor. Erkeklerin psikolojik sorunları çoğu zaman dile getirmediğini belirten askerler, sperm dondurmanın askere çağrıldıkları anda rutin bir uygulama haline getirilmesini öneriyor.

Bir asker, “Belki yarın hayatta olmayacağım ama eşim benim spermlerimi kullanabilecek. Bu benim için bir yükü azaltıyor.” diyerek programın önemini vurguladı.

Ukrayna’da yetkililer, savaşın gölgesinde ülkenin demografik geleceğini korumaya yönelik bu adımı “küçük ama gerekli bir başlangıç” olarak değerlendiriyor.

DEMOGRAFİK KRİZ DERİNLEŞİYOR

Ukrayna, savaş öncesinde de ciddi bir demografik krizle karşı karşıyaydı. Ancak cephede hayatını kaybeden çok sayıda genç ve sağlıklı erkeğin yanı sıra milyonlarca kişinin ülkeyi terk etmesi, tabloyu daha da ağırlaştırdı.

Kiev’deki devlet destekli Üreme Tıbbı Merkezi, ocak ayından itibaren askerleri “dondurulmuş sperm” programına kabul etmeye başladı. Şimdiye kadar yaklaşık bir düzine başvuru yapılmış olsa da yetkililer talebin artmasını bekliyor.

Merkezin direktörü Oksana Holikova, savaşın psikolojik etkilerine de dikkat çekerek, hastalarının yaklaşık yüzde 60’ının antidepresan kullandığını, füze ve drone saldırıları nedeniyle panik atak vakalarının arttığını söyledi. Klinik, savaş öncesine kıyasla hamile hasta sayısının yarı yarıya azaldığını bildiriyor.