ABD’de bütçe krizi: Kurumlara kapanma planlarını uygulama talimatı

ABD hükümetine sağlanan fonlar, Başkan Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Partisi’nin harcama tasarısı konusunda muhalefetteki Demokratlarla bir anlaşmaya varamaması halinde bu gece yarısı sonunda kesilecek.

Donald Trump, federal hükümetin muhtemelen kapanacağını belirterek, bu durumda çok sayıda çalışanı işten çıkarabileceklerini ifade etti.

Trump, Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında, gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Trump, Demokratların yasa dışı göçmenlere ücretsiz sağlık hizmeti sunulmasını istediğini öne sürdü. Trump, bunun dünyanın dört bir yanından ülkeye ücretsiz sağlık hizmeti almak isteyenleri çektiğini belirterek, “Hiçbir ülke bunu karşılayamaz. Bu yüzden, vatandaş bile olmayanlara sağlık hizmetleri için çok yüksek ücretler talep etmelerine izin veremeyiz. Çoğu zaman bu insanlar hapishanelerden, cezaevlerinden ve akıl hastanelerinden geliyorlar. Bunun olmasına izin veremeyiz. Bu yüzden büyük bir mücadele veriyoruz” diye konuştu.

“ONLAR İÇİN KÖTÜ ŞEYLER YAPABİLİRİZ”

Demokratların kapanma istediğini iddia eden Trump, “Biz kapanma istemiyoruz, çünkü şimdiye kadarki en harika dönemi yaşıyoruz. Kapanma sırasında çok sayıda insanı işten çıkarmak, (Demokratların) sevdikleri programları kesmek gibi geri dönüşü olmayan, onlar için kötü ve onlar tarafından geri döndürülemez şeyler yapabiliriz. Yani kapanmayla risk alıyorlar.” ifadesini kullandı.

Trump, kapanma dolayısıyla sosyal yardımları da kesebileceklerini belirterek, bunu yapmak istemeyeceğini ancak dolandırıcılık, israf ve suistimal de istemediklerini dile getirdi.

Kapanmanın kaçınılmaz olup olmadığı ve Demokratlarla yapılan görüşmelerin nasıl geçtiğine yönelik soru üzerine Trump, “Hiçbir şey kaçınılmaz değil, ancak muhtemelen öyle olacağını söyleyebilirim, çünkü yasa dışı göçmenlere sağlık hizmeti vermek istiyorlar ve bu da ülkemizdeki diğer herkesin sağlık hizmetlerini mahvedecek. Ben ‘Bunu yapamayız’ dediğimde onların birazcık bile taviz verdiklerini görmedim.” dedi.

KURUMLARA KAPANMA PLANLARINI UYGULAMA TALİMATI

Beyaz Saray’a bağlı Yönetim ve Bütçe Ofisi Direktörü ​​​​​​​Russel Vought tarafından kurumlara gönderilen yazıda, 2025 mali yılında sağlanan ödeneklerin yerel saatle salı gece yarısı sona ereceği aktarıldı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Cumhuriyetçilerin geçici bütçe tasarısını desteklediği belirtilen yazıda, “Ancak, Demokratların bu temiz geçici bütçeyi bu gece saat 23.59’a kadar geçirmeyi engelleyeceği ve hükümetin kapanmasına neden olacağı artık netleşmiştir.” ifadeleri kullanıldı.

Yazıda, etkilenen kurumların düzenli bir kapanma için planlarını uygulamaları gerektiği belirtilerek, kapanmanın süresini öngörmenin zor olduğuna işaret edildi.

GÜNLÜK MALİYETİ 400 MİLYON DOLAR

Bu arada ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO), federal hükümetin finansman yetersizliği nedeniyle kapanmasının olası etkilerine ilişkin değerlendirmesini yayımladı.

Analizde, hükümetin kapanması durumunda her gün yaklaşık 750 bin çalışanın ücretsiz izne çıkarılabileceği ve bu çalışanlara geriye dönük maaş ödemesinin toplam günlük maliyetinin yaklaşık 400 milyon dolar olacağı tahmin edildiği belirtildi.

HÜKÜMETİN KAPANMASI NE DEMEK?

ABD’de Demokratlar ve Cumhuriyetçiler yeni mali yılın başlamasına saatler kalmasına rağmen bütçe tasarısı üzerinde henüz anlaşmaya varamazken, federal hükümetin bu gece yarısı kapanma riski arttı.

Ülke kanunlarına göre Kongre, her yıl 1 Ekim’de başlayıp 30 Eylül’de sona eren mali yılın tümüne ilişkin bütçeyi zamanında onaylayamazsa bu gerçekleşene kadar geçen sürenin geçici bütçelerle kapatılması gerekiyor.

Bütçenin onaylanamadığı dönemlerde harcama yetkisini kaybeden federal hükümet, temel hizmetler dışındaki tüm faaliyetlerine ara vermek zorunda kalıyor.

Bu süreçte, temel olmayan hizmetlerde görevli kamu çalışanları zorunlu izne çıkarılırken, ABD ordusu, istihbarat kurumları, kamu hastanelerinde çalışan doktor ve hemşireler, havaalanları ve hapishanelerdeki güvenlik görevlileri gibi kamu çalışanları görevlerine devam ediyor.

“Temel personel” kategorisinde yer alan bu çalışanlar, kapanma dönemlerindeki maaşlarını genellikle Kongre yeni bir bütçe geçirene kadar alamıyor.

Hükümet, 2018’in sonunda da kapanmıştı. 36 gün sonra geçici bir finansman tasarısının kabul edilmesiyle kriz aşılmıştı.