İnsan beyni kopyalanıyor: “Dijital ikizler” tıpta devrim yaratacak

Yapay zeka teknolojilerindeki hızlı gelişmeler neticesinde insanların sanal kopyalarını oluşturma tartışmaları gündeme geliyor.

“Dijital ikiz” diye de anılan bu kopyalar, sensörlerden ve gerçek zamanlı verilerden beslenebilir. Kısacası, yalnızca yansıtan değil, öğrenen ve tahmin eden akıllı bir aynaya benzeyebilir.

MÜHENDİSLİKTEN TIBBA

Nebrija Üniversitesi Biliş Araştırma Merkezi (CINC) Direktörü ve Uluslararası Bilişsel Sağlık Kürsüsü Başkanı Jon Andoni Duñabeitia, bu teknoloji uzun süredir havacılık, otomotiv ve üretim sektörlerinde kullanıldığını belirtiyor.

Duñabeitia’nın The Conversation’daki yazısına göre bu sistemler, uçaklarda olası arızaları yaşanmadan önce tahmin edebiliyor.

Tıpta ise, örneğin kalp dijital ikizleri, her hastanın kalbinin sanal modelini oluşturarak ritim bozukluğu veya tedaviye vereceği tepkiyi önceden simüle edebiliyor.

Bu sayede doktorlar, hastayı riske atmadan kişiye özel ve öngörülebilir tedavi planları hazırlayabiliyor.

İNSAN BEYNİ SİMÜLASYONU

Bilim insanları şimdi aynı yaklaşımı beyin ve zihinsel sağlık alanına taşıyor. Zira yaşlanma, depresyon, anksiyete ve Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıklar, modern tıbbın en büyük zorlukları arasında.
Duke, Columbia ve Nebrija Üniversiteleri ile CogniFit şirketinden araştırmacılar, “bilişsel dijital ikiz” adını verdikleri yeni bir model geliştirdi.

Bu ikizler, kişinin beyin aktivitelerini, davranışlarını, günlük alışkanlıklarını ve duygusal tepkilerini bir araya getiriyor. Yapay zeka, bu verilerden öğrenerek kendini sürekli güncelliyor.

Her bireyin kendi zihinsel dijital ikizine sahip olduğu bir gelecek hedefleniyor. Bu ikiz, kişinin hafızasının veya dikkat süresinin nasıl değişeceğini öngörebilecek ve olası sorunlar ortaya çıkmadan önce kişiye özel egzersizler önerebilecek.

AKILLI SAATLERDEN BEYNE

Bu devrimin temelinde, çoğumuzun hâlihazırda kullandığı akıllı saatler, uyku sensörleri ve aktivite takip cihazları yatıyor. Kalp atışı, uyku kalitesi, stres ve hareket düzeyi gibi veriler, gerçek zamanlı olarak dijital ikizimize aktarılabilecek.

Yapay zeka ise bir orkestra şefi gibi bu verileri koordine ederek sadece tepki veren değil, ihtiyaçlarımızı önceden sezen bir sistem yaratacak.

Bugüne kadar “beyin egzersizleri” çoğunlukla eğlencelik uygulamalardan ibaretti. Ancak bilişsel dijital ikizler, bundan çok daha fazlasını vadediyor: Gerçek zamanlı olarak kişiye uyarlanan, sağlık profesyonelleri tarafından izlenen, bilimsel verilere dayalı bir zihinsel antrenman ekosistemi.

Bu, herkese aynı reçeteyi uygulayan geleneksel modelden, tam anlamıyla kişiselleştirilmiş ve önleyici tıbba geçiş anlamına geliyor.

KENDİ DİJİTAL BEYNİMİZ

Duñabeitia, “Bugün cebimizde bir bilgisayar taşımanın sıradan olduğu bir çağdayız. Birkaç yıl içinde, her birimizin dijital bir zihinsel ikizi bizi tanıyan, bizi izleyen ve sağlığımızı korumaya yardımcı olan bir yol arkadaşı haline gelebilir” diyor.

“Sonuçta, bizi bizden daha iyi anlayabilecek kim olabilir ki? Kendi dijital ikizimizden başka…”