Japon seslendirme sanatçısından TikTok’a yapay zeka davası. “Sesimizi kopyalayıp bizi ezemezler”

Japonya’da anime sektörünün önde gelen seslendirme sanatçılarından Kenjiro Tsuda, kendine has bariton sesinin yapay zeka aracılığıyla kopyalandığı gerekçesiyle TikTok aleyhine dava açtı.

Tokyo Bölge Mahkemesi davaya ilişkin kararını çarşamba günü açıklayacak.

Yapay zeka kaynaklı ses ve görüntü taklitleri, dünya genelindeki sahne ve ses sanatçıları arasında kaygıyı artırırken bu tehdit, seslendirme aktörlerinin bazen canlandırdıkları karakterler kadar saygı gördüğü Japon animasyon sektörünü de sarstı.

Jujutsu Kaisen ve Yu-Gi-Oh! gibi küresel çapta tanınan yapımlardaki başrolleriyle bilinen 55 yaşındaki Tsuda’nın açtığı davanın, Japonya’da bir bireyin ses kimliğini yapay zeka kopyalarına karşı korumayı amaçlayan ilk hukuki girişim olduğu değerlendiriliyor.

Tsuda, yalnızca kendisine ait olabileceğini belirttiği “derin” ve “parlak” bir ses tonuyla seslendirilen çok sayıda videonun platformdan kaldırılmasını talep ediyor.

AFP ajansının ulaştığı mahkeme kayıtlarına göreyse TikTok yönetimi, videolardaki sesin “jenerik bir erkek sesi” niteliği taşıdığını, Tsuda’nın sesiyle kurulan benzerlik algısınınsa fazlasıyla öznel kaldığını savunuyor.

Japonya Aktörler Sendikası Başkanı ve seslendirme sanatçısı Yuko Sasaki, bir aktörün sesinin yeteneği bilemek adına “yıllarca süren titiz bir eğitimin ve çıraklığın sonucu” olduğunu dile getirdi.

Sasaki, Tsuda’ya tam destek verdiklerini belirterek mahkemenin ses mülkiyetini temel bir hak olarak tanıması gerektiğini söyledi.

Dava konusu videolar, profil resminde Tsuda’nın Jujutsu Kaisen dizisinde seslendirdiği bir karakterin benzerini kullanan anonim bir hesap aracılığıyla paylaşıldı.

Bu paylaşımlarda şehir efsaneleri, okült fenomenler ve komplo teorilerine ilişkin içerikler, görseller ve yapay zekayla üretildiği anlaşılan konuşmalarla birleştirildi.

Dava dilekçesinde söz konusu hesabın bir dönem 200 binden fazla takipçiye ulaştığı ve aylık 500 bin yenin (yaklaşık 3 bin 200 dolar) üzerinde gelir elde etmiş olabileceği kaydedildi.

Tsuda’nın avukatları, özgün içerikten yoksun bu hesabın popülerliğini tamamen ünlü bir aktörün çekici sesiyle seslendirilen şüpheli içeriklere borçlu olduğunu vurguladı.

Avukat ekibi, bu durumun Tsuda’nın kimliğinin unsurlarını denetleme ve bunlardan ticari kazanç sağlama hakkını içeren tanıtım haklarını ihlal ettiğini savundu.

İlgili hesap artık platformda görüntülenemese de mahkeme, söz konusu paylaşımların silinmesinden TikTok’un sorumlu olup olmadığına hükmedecek.

Dava sürecine paralel olarak Sasaki ve meslektaşları, üretken yapay zekanın sanatçıları izinsiz taklit etmesine karşı “No More” isimli bir kampanya başlattı.

Kampanyada yer alan aktör Bin Shimada, TikTok lehine çıkacak bir kararın sosyal medyada denetimsiz ses klonlamasının önünü açması halinde sektörün yok olma tehlikesiyle karşılaşacağını ve genç aktörlerin umutlarını yitirebileceğini kaydetti.

Benzer endişeler küresel ölçekte de artış gösteriyor. Uluslararası Aktörler Federasyonu geçen yıl yayımladığı değerlendirmede, telif hakkı ve veri koruma mevzuatlarının sanatçıları yapay zeka klonlarından korumak için çoğu ülkede yeterince güncellenmediğine dikkat çekti.

ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI şirketi de kendileriyle çalışmayı reddeden sinema oyuncusu Scarlett Johansson’ın sesine benzeyen sentetik bir ses yayımlamasının ardından 2024 yılında özür dilemek zorunda kalmıştı.

Japonya’da bir bireyin sesini doğrudan koruyan özel bir yasa yer almıyor. Ancak Adalet Bakanlığı geçen ay mevcut haklar kapsamındaki korumayı netleştiren bağlayıcı olmayan bir kılavuz yayımladı.

Bakanlık, sesi “kişiliğin sembolü” olarak tanımlayarak tanıtım hakları ile portre ve benzerliğin izinsiz kullanımını engelleme hakkı kapsamında değerlendirdi.

Söz konusu kılavuzun çarşamba günkü karara nasıl etki edeceği henüz bilinmiyor.

TikTok ise davanın görüldüğü mahkemede aktörün ulusal düzeydeki şöhretini sorguladı ve haksız rekabeti önleme yasalarının ihlal edildiği suçlamasını reddetti.

Şirket, platform olarak tek rollerinin ifade özgürlüğü sınırları içinde kullanıcıların yaratıcı içerikler paylaşabileceği bir alana ev sahipliği yapmak olduğunu savundu.

Waseda Üniversitesi Fikri Mülkiyet Çalışmaları Bölümünden Profesör Tatsuhiro Ueno, mahkemenin Tsuda’nın sesine yönelik tanıtım haklarını tamamen reddetme ihtimalinin oldukça düşük olduğunu kaydetti.

Tsuda’nın Jujutsu Kaisen yapımındaki rolüyle Avrupa’da da tanınan bir ses haline geldiğini aktaran Ueno, çıkacak kararın uluslararası alanda geniş ilgi uyandıracağını belirtti.

Meslektaşına destek veren 83 yaşındaki kıdemli seslendirme sanatçısı Michihiro Ikemizu da yapay zekanın insani performansın önüne geçemeyeceğini ifade etti.

Ikemizu, rol icra edilirken sürekli hissetmek ve uyum sağlamak gerektiğini, yapay zekanın bunu asla başaramayacağını belirterek aktörlerin elindeki tek gücün bu olduğunu söyledi.

TikTok ise davanın görüldüğü mahkemede aktörün ulusal düzeydeki şöhretini sorguladı ve haksız rekabeti önleme yasalarının ihlal edildiği suçlamasını reddetti.

Şirket, platform olarak tek rollerinin ifade özgürlüğü sınırları içinde kullanıcıların yaratıcı içerikler paylaşabileceği bir alana ev sahipliği yapmak olduğunu savundu.

Waseda Üniversitesi Fikri Mülkiyet Çalışmaları Bölümünden Profesör Tatsuhiro Ueno, mahkemenin Tsuda’nın sesine yönelik tanıtım haklarını tamamen reddetme ihtimalinin oldukça düşük olduğunu kaydetti.

Tsuda’nın Jujutsu Kaisen yapımındaki rolüyle Avrupa’da da tanınan bir ses haline geldiğini aktaran Ueno, çıkacak kararın uluslararası alanda geniş ilgi uyandıracağını belirtti.

Meslektaşına destek veren 83 yaşındaki kıdemli seslendirme sanatçısı Michihiro Ikemizu da yapay zekanın insani performansın önüne geçemeyeceğini ifade etti.

Ikemizu, rol icra edilirken sürekli hissetmek ve uyum sağlamak gerektiğini, yapay zekanın bunu asla başaramayacağını belirterek aktörlerin elindeki tek gücün bu olduğunu söyledi.