İngiltere’de kamu borcu ilk kez 3 trilyon sterlin sınırını geçti

İngiltere’de hayat pahalılığı ve devletin borçlanma ihtiyacı eylül ayında tahminlerin üzerinde artış kaydetti.

Bugün yayımlanan resmi veriler, haftaya ilk bütçesini açıklamaya hazırlanan İşçi Partisi hükümeti üzerindeki mali baskıyı artırdı.

Başbakan Andy Burnham hükümetinin ilk bütçesini 28 Ekim’de Maliye Bakanı John Healey sunacak.

Bütçe sunumu, hem kamu hem şirketler hem de bireyler için borçlanma maliyetlerinin tırmandığı bir ortamda yapılacak.

Maliye Bakanı Healey, son ekonomik göstergelerin ardından yaptığı açıklamada, Rusya-Ukrayna savaşıyla yükselen enerji fiyatlarına işaret etti.

Healey, “Ortadoğu ve Avrupa’daki çatışmalardan kaynaklanan fiyat artışlarının Britanya’yı ve dünyadaki diğer ülkeleri vurduğunu biliyoruz” dedi.

İlk bütçesine hazırlanan Healey, hükümetin “mali disiplini korurken işletmelere ve ailelere nefes aldıracağını” savundu.

Fransız AFP ajansının haberine göre Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), Tüketici Fiyat Endeksi’nin ağustos ayındaki yüzde 3,1 seviyesinden eylülde yüzde 3,5’e yükseldiğini duyurdu.

Son bir yılın en yüksek seviyesine çıkan bu oran, analistlerin yüzde 3,4’lük beklentisini geride bıraktı.

ONS, fiyat artışındaki en büyük etkenin motorlu taşıt yakıtları başta olmak üzere ulaşım kaleminden kaynaklandığını bildirdi.

İngiltere’de dizel akaryakıt pompa fiyatı, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik işgalini başlattığı dönemin hemen sonrasına denk gelen Temmuz 2022’den bu yana görülen en yüksek düzeye ulaştı.

ONS Başekonomisti Grant Fitzner, AFP’ye verdiği demeçte, ham petrol ve benzin fiyatlarındaki artışın etkisiyle fabrikalardan çıkan malların ve hammaddelerin yıllık maliyetinin eylülde yükselmeyi sürdürdüğünü kaydetti.

Yine bugün paylaşılan ayrı veriler, hükümetin net borçlanmasının eylülde 24,5 milyar sterline (32,8 milyar dolar) çıkarak yaklaşık 24 milyar sterlinlik piyasa tahminini aştığını gösterdi.

ONS, artan borç faizlerini de içeren harcamaların hükümet gelirlerinden daha hızlı arttığını, bu durumun enflasyonun etkilerini yansıttığını bildirdi.

Küresel ölçekte yükselen enflasyon, hükümetlerin tahvil getirilerini son yılların en yüksek seviyelerine taşıyor. Bu da merkez bankalarını politika faizlerini artırmaya yönlendirirken, konut kredisi dahil borç yükü altındaki hanehalkı ve işletmeler üzerindeki maliyet baskısını büyütüyor.

Verilerin açıklanmasının ardından piyasa analistleri, İngiltere Merkez Bankası’nın kasım ayındaki toplantısında borçlanma maliyetlerini artıracağı yönündeki tahminlerini güçlendirdi.

Moneyfarm Yatırım Direktörü Richard Flax, mevcut tabloyu şu sözlerle değerlendirdi:

“Buradaki temel soru, zaten zorlu bir büyüme ortamında ilerleyen ekonomi üzerinde yeni bir baskı oluşturmadan, faiz artışlarının enflasyonu dizginleyip dizginleyemeyeceğidir.”

ONS verileri, İngiltere’nin kamu borcunun eylül sonu itibarıyla ilk kez 3 trilyon sterlini aştığını ortaya koydu.

Borcun gayrisafi yurt içi hasılaya oranı ise 0,7 yüzde puan azalarak yüzde 94’e geriledi.

Quilter Cheviot Sabit Getirili Menkul Kıymetler Araştırma Müdürü Richard Carter, borç verilerinin hükümetin çözmeye çalıştığı zorlu denklemi gösterdiğini belirtti.

AFP’ye konuşan Carter, hükümetin borçlanma maliyetleri ve mevcut borçlar kamu maliyesini zorlarken uzun vadeli iddialı bir harcama programı yürütmek istediğini kaydetti.