Bencilliğin çaresi bulunmuş olabilir: Beyinde gama senkronizasyonu

Bilim insanları, beynin iki bölgesinin eşzamanlı çalışmasının insanların daha cömert davranmasına yol açabileceğini ortaya koydu.

Hakemli bilim dergisi PLOS Biology’de yayımlanan araştırma, Çinli ve İsviçreli bilim insanlarının işbirliğiyle yürütüldü. Çalışma, belirli beyin bölgeleri arasındaki faaliyet hizalandığında fedakâr davranışların hafif de olsa arttığını gösterdi.

Araştırmacılar, ebeveynlerin çocuklarına paylaşmayı ve başkalarının ihtiyaçlarını gözetmeyi öğretmeye çalıştığını ancak yetişkinlikte özgecilik düzeylerinin büyük farklılık gösterdiğini hatırlatıyor. Bazı bireyler sürekli başkalarını öncelerken, bazıları daha çok kendi çıkarına odaklanıyor. Bilim insanları uzun süredir bu bireysel farkların kaynağını anlamaya çalışıyor.

BEYİN UYARIMI

Bu soruya yanıt arayan ekip, 44 katılımcıyı içeren bir deney tasarladı.

Katılımcılar, ekonomi ve psikoloji araştırmalarında sık kullanılan “Diktatör Oyunu”nda toplam 540 karar verdi. Oyunda kişiler, belirli bir para miktarını karşı tarafla paylaşıp paylaşmamaya karar veriyor; verdikleri miktar karşı tarafa aktarılırken kalan tutarı kendileri alıyor. Deneyde ger turda miktarlar değiştirildi ve katılımcılar bazen partnerlerinden daha fazla, bazen daha az kazanma durumuyla karşılaştı.

Deney sırasında araştırmacılar, frontal ve parietal loblara transkraniyal alternatif akım uyarımı (tACS) uyguladı. Bu invaziv olmayan yöntemle söz konusu bölgelerdeki nöronların ateşleme örüntülerinin senkronize edilmesi amaçlandı. Uyarım, beyin hücrelerinin gama ya da alfa dalga ritimlerinde hizalanmasını sağladı.

GAMA SENKRONİZASYONU CÖMERTLİĞİ ARTIRDI

Özellikle frontal ve parietal bölgeler arasındaki gama senkronizasyonu güçlendirildiğinde, katılımcıların daha özgeci kararlar alma eğiliminin arttığı görüldü. Bireyler, kendi kazançları azalacak olsa bile daha yüksek miktarları paylaşmaya daha yatkın hale geldi.

Araştırmacıların geliştirdiği hesaplamalı modele göre uyarım, katılımcıların teklifleri değerlendirme biçimini değiştirdi. Uyarım sonrasında bireyler, para bölüşümünde karşı tarafın elde edeceği sonuca daha fazla ağırlık verdi.

Yazarlar, deney sırasında doğrudan beyin aktivitesini ölçmediklerini vurguluyor. Gelecekte beyin uyarımının elektroensefalografi (EEG) ile birlikte kullanılması, müdahalenin beyin sinyallerini nasıl değiştirdiğini daha net ortaya koyabilir. Buna rağmen bulgular, frontal ve parietal loblar arasındaki eşzamanlı faaliyetin özgeci karar alma süreçlerinde rol oynadığını gösteriyor.

“NEDEN SONUÇ İLİŞKİSİ ORTAYA KONDU”

Çalışmanın ortak yazarlarından Christian Ruff, “Beyin bölgeleri arasındaki iletişim örüntüsünün özgeci seçimlerle bağlantılı olduğunu belirledik. Bu, beynin sosyal kararları nasıl desteklediğine dair temel anlayışımızı geliştiriyor ve özellikle insanların birlikte çalışmasına dayalı durumlarda işbirliği üzerine yapılacak araştırmaların önünü açıyor” dedi.

Araştırmanın lideri Jie Hu ise çalışmanın en önemli katkısının neden-sonuç ilişkisini göstermesi olduğunu belirterek, “Belirli bir beyin ağındaki iletişimi hedefli ve invaziv olmayan bir uyarımla değiştirdiğimizde, insanların paylaşım kararlarının tutarlı biçimde değiştiğini gördük. Kendi çıkarları ile başkalarının çıkarları arasındaki dengeyi farklı kurmaya başladılar” ifadelerini kullandı.