Anlaşma sağlandı. Irak petrolü Türkiye’ye geliyor. Hürmüz Boğazı’na alternatif olacak

Bağdat ve Erbil, Irak petrolünün Türkiye’ye Kuzey Irak üzerinden gönderilmesi konusunda anlaşmaya vardı.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKYB) Başbakanı Mesrur Barzani, ABD merkezli X sosyal medya platformundan açıklama yaptı.

Barzani, “Ülkenin karşı karşıya kaldığı olağanüstü şartlar dikkate alınarak, hepimizin sorumluluğu olan bu ağır durumu aşmak için en kısa sürede Kürdistan Bölgesi boru hattından petrol ihracatına başlanmasına izin verilmesi kararı aldık” ifadelerini kullandı.

Diğer konuların üzerine de Bağdat ile görüşmelerinin devam edeceğini kaydeden Barzani, “Bölgeye (IKBY’ye) ithalat ve ticaret üzerindeki kısıtlamaların acilen kaldırılması ve petrol ve doğalgaz şirketlerinin güvenli bir ortamda üretime devam edebilmeleri için gerekli garantilerin sağlanması amacıyla Bağdat ile görüşmelerimiz devam edecektir” dedi.

IRAK PETROL BAKANI: SABAH 10.00’DA BAŞLAYACAK

Irak Petrol Bakanı Hayyan Abdulgani de Bağdat ve Erbil’in, petrol ihracatını bugünden itibaren Ceyhan Limanı’na yeniden başlatmak için anlaşmaya vardığını duyurdu.

Abdulgani, yerel medyaya yaptığı açıklamalarda, IKBY üzerinden Ceyhan Limanı’na petrol ihracatının yeniden başlaması için Erbil ile anlaşmaya varıldığını söyledi.

“Anlaşma yarın (18 Mart) yürürlüğe girecek ve ihracat sabah saat 10:00’da başlayacak” diyen Abdulgani, Kerkük petrolünün boru hattı üzerinden ihraç edileceğini ve önümüzdeki iki gün içinde ihracat miktarının günlük 250 bin varile ulaşmasının planlandığını belirtti.

Irak Petrol Bakanlığı, 2025 yılı Eylül ayında yaptığı açıklamada, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) bulunan sahalardan üretilen ham petrolün Irak Petrol Pazarlama Şirketi’ne (SOMO) teslim edilerek, Ceyhan Limanı üzerinden Irak-Türkiye boru hattı yoluyla ihraç edileceğini açıklamıştı.

IKBY, Irak Petrol Bakanlığı, SOMO ve petrol üreticisi firmalar arasında imzalanan anlaşma kapsamında ilk aşamada günlük yaklaşık 200 bin varil ham petrolün Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na taşınması öngörülüyordu.

Irak Meclisi, 2 Şubat’ta Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) faaliyet gösteren uluslararası petrol şirketlerinin üretim maliyetlerini sübvanse etmeye yönelik bütçe yasasında değişiklikleri onaylayarak, bölgede çıkarılan petrolün taşınma maliyetini varil başına 16 dolar olarak belirledi.

Bu adım, Türkiye’ye petrol ihracatının yeniden başlaması için kritik bir gelişme olarak değerlendirildi.

Ardından Irak Petrol Bakanı Abdulgani, 4 Şubat’ta yaptığı açıklamada, IKBY petrolünün SOMO’ya teslim edileceğini ve ihracatın Ceyhan Limanı üzerinden gerçekleştirilmesi için Türkiye ile gerekli prosedürlerin yürütüldüğünü duyurdu.

Abdulgani 17 Şubat’ta ise ihracatın bir hafta içinde yeniden başlayacağını belirtti. Aynı gün IKBY Doğal Kaynaklar Bakanı Vekili Kemal Muhammed de sürecin marta kadar tamamlanabileceğini ifade etti.

Irak Petrol Bakanlığı, 22 Şubat’ta ihracatın yeniden başlatılmasına yönelik prosedürlerin tamamlandığını açıkladı ve IKBY yetkililerinden, üretilen petrolün Irak-Türkiye boru hattı ve Ceyhan Limanı üzerinden ihracatı için SOMO’ya devredilmesini talep etti.

40 MİLYAR DOLARLIK TİCARİ HACMİ VAR

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar 2025 yılı temmuz ayında yaptığı açıklamalar sırasında, hattın tam kapasite çalışması halinde 40 milyar dolarlık ticaret potansiyeli taşıdığını, Irak’ın günlük 4 milyon varillik petrol ihracatının yüzde 40’ını Türkiye üzerinden dünyaya sunabileceğini ifade etmişti.

Atlantik Konseyi Kıdemli Araştırmacısı John Roberts, söz konusu hattın yeniden devreye alınmasının küresel piyasalarda çok ciddi rolü olmasa da Türkiye için fayda sağlayacağını söylemişti.

Roberts, “Hattın günde 1 milyon varilden fazla petrol taşıma kapasitesi var. Bu dünya üretiminin yaklaşık yüzde 1’ine denk geliyor ve genel arz açısından yardımcı oluyor. Ancak hattın mevcut durumunu bilmediğimiz için tam kapasiteye ulaşmayabilir.” değerlendirmesinde bulunmuştu.

Avrupa’da petrol arzında sıkıntı olmadığını vurgulayan Roberts, “Petrol, Körfez ülkelerinden doğrudan gelebilir, bazen de Kuzey Amerika’dan sevk edilebilir. Avrupa’da petrol tüketimi, enerji dengesi içinde geçmişe göre daha küçük bir unsur.” ifadelerini kullandı.

Roberts, Türkiye’nin enerji güvenliği açısından asıl kritik unsurun Sakarya sahasındaki doğal gaz üretimi olduğuna dikkati çekerek, “Türkiye’nin Sakarya sahasından kendi gaz üretimini artırmasıyla ithal gaz talebinin azalacak olması çok önemli. Dolayısıyla, Türkiye için asıl ilgi çekici kaynak Sakarya’dır.” dedi.

Oslo Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Francesco Sassi de boru hattının yeniden faaliyete geçmesinin Avrupa Birliği ve bölgesel enerji piyasaları için belirgin etkisi olmayacağını dile getirmişti.

Sassi, son 2,5 yılda operatörlerin özellikle geçen yılki arz fazlası ve düşük fiyatlar nedeniyle alternatif tedarik kaynakları bulmayı başardığını söyledi.

Hattın yeniden devreye alınmasının Irak, IKBY ve Türkiye üçgenindeki enerji jeopolitiğine dair ipuçları sunduğunu belirten Sassi, şunları kaydetti:

“Irak, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler nedeniyle son aylarda enerji ürünlerinin geçişine yönelik tehditlerin sıkça gündeme geldiği Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltarak tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye ihtiyaç duyuyor. Ülke, aynı zamanda merkezi hükümet ve IKBY arasındaki petrol yönetimi anlaşmazlığını çözmek için yeni bir siyasi girişim başlatıyor. Bağdat ve Ankara’da yeniden hız kazanan temaslar bölgede enerji güvenliğini sağlamayı ve Körfez ülkelerinden Akdeniz’e siyasi ve ekonomik bir eksen oluşturmayı hedefliyor.