İran: Çatışma ABD’nin çöküşü anlamına gelir

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Abolfazl Zohrevand, İran-ABD görüşmelerinin ikinci turu öncesinde yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump‘ın Umman’da iki ülke arasında yapılacak görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamalara işaret ederek, Beyaz Saray’ın Maskat’taki toplantı sırasında tutum değiştirmesinin dikkat çekici olduğunu söyledi.

Zohrevand, “İran ile çatışma ABD’nin çöküşü anlamına gelir. Maskat görüşmeleri öncesinde ‘yaygara’ koparan ve İran’ı tehdit eden Trump, Umman toplantısında tutumunu büyük ölçüde değiştirdi. ABD Başkanı’nın Orta Doğu özel temsilcisi Steve Whitkoff da ABD’nin İran’a esneklik gösterebilmesinden çok memnun oldu” dedi.

Zohrevand, Whitkoff’un ikinci tur görüşmelere ‘daha net bir gündemle’ geleceğini düşündüğünü belirterek, ABD tarafının ‘İran’ın atom faaliyetlerinin askeri gelişmeye yönelmemesi’ konusunda güven arttırıcı bir öneri getirmesini beklediğini, zira bu önerinin hem uygulanabilir olması hem de İslam Cumhuriyeti’nin belirlediği ‘kırmızı çizgileri’ aşmaması gerektiğini kaydetti.

Mart ayı başında, ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney‘e bir mektup göndererek, İran’ın nükleer programı konusunda Tahran ile bir anlaşma yapmayı tercih edeceğini belirtmiş, aksi takdirde askeri bir karşılık verme tehdidinde bulunmuştu.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise, Tahran’ın cevap mektubunda ABD’nin nükleer program konusunda doğrudan görüşmeleri reddettiğini ve müzakere penceresinin yalnızca üçüncü ülkelerin arabuluculuğuyla açılabileceğini ifade etmişti.

Umman’ın başkenti 12 Nisan’da ABD Başkanlık Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Whitkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasındaki dolaylı görüşmelere ev sahipliği yapmıştı. ABD liderinin özel temsilcisi görüşmelerin olumlu ve yapıcı geçtiğini ifade etmişti.

Görüşmelerin atmosferini yapıcı ve sakin olarak nitelendiren Arakçi, Umman Dışişleri Bakanı Badr al-Busaidi‘ye İran ve Amerikan heyetleri arasındaki görüş alışverişinde gösterdiği çabalardan dolayı teşekkür etti ve İslam Cumhuriyeti ile ABD arasındaki ikinci tur görüşmelerin 19 Nisan’da yapılacağını duyurmuştu.

2015 yılında İngiltere, Çin, Fransa, Almanya, Rusya, ABD ve İran, İran’ın nükleer programının engellenmesi karşılığında yaptırımların kaldırılmasını içeren bir nükleer anlaşmaya varmıştı. ABD, Başkan Trump’ın önceki döneminde Mayıs 2018’de Ortak Kapsamlı Eylem Planı’ndan çekilmiş ve Tahran’a yönelik yaptırımları yeniden uygulamaya koymuştu.

Buna karşılık İran, anlaşma kapsamındaki taahhütlerini aşamalı olarak azalttığını, diğer hususların yanı sıra nükleer araştırma ve uranyum zenginleştirme seviyeleri üzerindeki kısıtlamalardan vazgeçtiğini açıklamıştı.