İran’daki saldırılar için çarpıcı rapor. “ABD savaş suçu işlemiş olabilir”

Birleşmiş Milletler (BM) bünyesindeki bağımsız insan hakları uzmanları, ABD’nin İran’da düzenlediği ve en az 177 sivilin hayatını kaybettiği iki saldırıda savaş suçu işlendiğine inanmak için “makul gerekçeler” bulunduğunu açıkladı.

İran’a ilişkin Bağımsız Uluslararası Gerçekleri Araştırma Misyonu’nun yeni raporunda, şubat ayında Minab’daki bir ilkokul ile Lamerd’deki bir spor kompleksine düzenlenen saldırılar incelendi.

Uzmanlar, saldırıların ayrım gözetmediği, sivillerin ölümüne ve sivil yapılarda hasara yol açtığı sonucuna vardı.

ABD daha önce Lamerd’e saldırı düzenlediğini reddederken, Minab’daki olayla ilgili soruşturma yürütüldüğünü açıklamıştı.

Rapora göre ABD ve İsrail’in İran’a karşı savaşı başlattığı 28 Şubat’ta, ülkenin güneyindeki Minab kentinde bulunan Shajareh Tayyebeh İlkokulu Tomahawk füzeleriyle vuruldu.

Yerel yetkililere göre saldırıda 120’si çocuk en az 156 kişi hayatını kaybetti.

Okulun aynı gün saldırıya uğrayan İran Devrim Muhafızları Ordusu’na ait bir deniz kompleksinin yakınında bulunduğu ancak açık biçimde ayırt edilebilir bir sivil yapı olduğu belirtildi. Uzmanlar, okulun askeri amaçlarla kullanıldığına ilişkin herhangi bir bilgiye ulaşılmadığını kaydetti.

Toplanan kanıtları değerlendiren uzmanlar, saldırının ABD tarafından gerçekleştirildiğine inanmak için makul gerekçeler bulunduğu sonucuna vardı.

Raporda ayrıca okulun saldırının doğrudan hedefi olduğuna ve meydana gelen hasarın yakındaki askeri komplekse yönelik saldırının sonucu olmadığına ilişkin değerlendirmeye yer verildi.

Aynı gün Lamerd kentindeki bir spor kompleksi ve yerleşim bölgesi de vuruldu. Yerel yetkililer saldırıda 7’si çocuk en az 21 sivilin öldüğünü bildirdi.

Spor kompleksinin de açıkça tanımlanabilir bir sivil yapı olduğu ve askeri amaçlarla kullanıldığına dair herhangi bir bulgu bulunmadığı belirtildi. ABD ordusu ise o gün Lamerd’de herhangi bir saldırı gerçekleştirmediğini açıkladı.

BM uzmanları iki olay için de ABD’nin, “sivillerin ölümüne veya yaralanmasına ya da sivil yapılara zarar verilmesine yol açan ayrım gözetmeyen saldırı savaş suçunu” işlemiş olabileceğine inanmak için makul gerekçeler bulunduğunu bildirdi.

Rapor yalnızca ABD saldırılarını değil, İran’da Aralık 2025 ve Ocak 2026’da düzenlenen kitlesel hükümet karşıtı gösterilere yönelik müdahaleleri de inceledi.

Uzmanlar, güvenlik güçlerinin protestoları bastırırken kullandığı ölümcül şiddetin “şaşırtıcı ve benzeri görülmemiş bir ölçekte” gerçekleştiğini ve ülkenin 31 eyaletinin tamamında ölümler yaşandığını bildirdi.

Tanıkların anlatımlarına göre güvenlik görevlileri çatılara ve yüksek noktalara konuşlanarak kalabalıklara ateş açtı. Çok sayıda göstericinin metal saçmalar nedeniyle başından, göğsünden ve gözlerinden ağır şekilde yaralandığı, bazı kişilerin kalıcı olarak görme yetisini kaybettiği belirtildi.

Raporda güvenlik güçlerinin sağlık kuruluşlarına da müdahale ettiği, yaralı göstericiler ile bazı sağlık çalışanlarının gözaltına alındığı kaydedildi.

zmanlara göre protestolar sırasında gözaltına alınan on binlerce kişi işkence, tecrit ve avukata erişimin engellenmesi gibi uygulamalara maruz kaldı.

Raporda ayrıca protestolarla bağlantılı suçlamalarla yargılanan en az 29 erkeğin hızlandırılmış yargı süreçlerinin ardından idam edildiği belirtildi.

BM uzmanları, İran makamlarının baskı sürecinde ağır insan hakları ihlallerinde bulunduğu ve bunların cinayet, hapis, fiziksel özgürlükten ağır biçimde yoksun bırakma, işkence ve diğer insanlık dışı eylemler yoluyla insanlığa karşı suçlar oluşturduğu sonucuna vardı.