Japonya yabancılara şartları ağırlaştırdı. Harçlara 20 kat zam

Japonya hükümeti, Başbakan Sanae Takaiçi’nin göç denetimlerini sıkılaştırma politikası çerçevesinde yabancıların daimi oturum izni alma koşullarını ağırlaştırdı.

Kademeli olarak yürürlüğe girecek yeni düzenlemeler kapsamında başvuru sahiplerinin ülke ortalamasının üzerinde yıllık gelire sahip olduğunu kanıtlaması ve günlük düzeyde Japonca konuşabilmesi gerekecek.

Ağustos ayında onaylanan ve göçmenlik yasalarındaki değişikliklerin ardından hayata geçirilen düzenleme, başvuru harçlarında da sert bir artış öngörüyor.

AFP ajansının haberine göre daimi oturum izni başvuru bedeli 10 bin yenden 20 kat artışla 200 bin yene (yaklaşık 1270 dolar) yükseltildi.

Oturum statüsü değişikliği veya yenileme ücretleri de izin süresine bağlı olarak mevcut 6 bin yenden 75 bin yene kadar çıkacak.

Artışlar öncesinde Tokyo’daki göç idaresi merkezlerinde yoğun kuyruklar oluştu, kimi başvuru sahipleri işlemler için yedi saati aşan süreler bekledi.

Eski kurallarda gelir, emeklilik primi ya da dil yeterliliği konusunda belirli eşikler yer almıyordu.

Yeni yönergelere göre adayların ayrıca toplumsal kurallara “uyum sağladığını” göstermesi ve 30 yıl boyunca emeklilik sigortası primi ödemiş birine eşdeğer beklenen emeklilik hakkını belgelemesi şart koşuluyor.

Mevcut değişikliklerin doğrudan sınır dışı uygulaması getirmeyeceği, ancak şartları karşılayamayanların daimi oturum başvurusu yapmasını engelleyeceği belirtiliyor.

İktidardaki Liberal Demokrat Parti geçen yıl şirket yöneticisi vizelerinin koşullarını da sıkılaştırmış, yeni şartları karşılayamayan girişimcilerin ülkeyi terk etmek zorunda kalacağı bir çerçeve çizmişti.

Japonya’da uzun vadeli istikrar, serbest çalışma hakkı ve konut kredisi gibi finansal imkanlara erişim sağlamak isteyen yabancılar için daimi oturum statüsü büyük önem taşıyor.

Japonya Adalet Bakanı Hiroşi Hiraguçi, harç artışlarının yabancı nüfusun idari maliyetlerini karşılamaya yardımcı olacağını ve Japonlar ile yabancı uyrukluların bir arada yaşayabileceği düzenli bir toplumu güvence altına almayı hedeflediğini açıkladı.

Kararı “son derece anlamlı” olarak nitelendiren Hiraguçi, uygulamanın titizlikle takip edileceğini bildirdi.

Başbakan Takaiçi de sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Japonya’daki yabancı nüfus arttıkça hükümet, bazı vatandaşların endişe ve adaletsizlik hissi yaşadığı gerçeğiyle yüzleşiyor” değerlendirmesini yaparak yabancı uyruklularla “düzenli bir arada yaşam” hedeflediklerini kaydetti.

Ülkede doğum oranlarının düşmesi ve nüfusun hızla yaşlanması nedeniyle birçok sektörde iş gücü açığı baş gösteriyor.

Buna karşılık göç karşıtlığı kamuoyunda zemin kazanıyor.

Sosyal medyada refah ödemelerinin önemli bölümünün yabancılara gittiği ve sokak güvenliğinin azaldığı yönünde asılsız iddialar yayılırken, göçü “sessiz işgal” olarak tanımlayan “Önce Japonya” çizgisine sahip Sanseito partisi son parlamento seçimlerinde yükseliş gösterdi.

Tokyo Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından yapılan güncel bir araştırma, daha fazla yabancının ülkeye kabul edilmesine karşı çıkanların oranının yüzde 56,3’e ulaştığını ortaya koydu. Bu oran 2024 yılında yüzde 35,6 düzeyindeydi.

Geçen yılın kasım ayında Mainichi gazetesinin yayımladığı ankette ise katılımcıların yüzde 71’i Başbakan Takaiçi’nin yabancılara yönelik kısıtlamaları sıkılaştırma girişimini desteklediğini belirtti.

Öte yandan uzmanlar ve iş dünyası temsilcileri, Japonya’nın ayakta kalabilmek için kapılarını daha fazla yabancı çalışana açması gerektiği uyarısında bulunuyor.

Nikkei gazetesi, son haftalardaki bir başyazısında, “Japonya yabancıları yalnızca geçici iş gücü olarak görmeyi bırakmalı, Japonca eğitimini genişleterek ve onlara yönelik muameleyi iyileştirerek uzun vadeli yerleşimi teşvik etmelidir” çağrısı yaptı.

Japonya’da yabancı yerleşik nüfus, 2025 yılı sonunda 4,12 milyonla toplam nüfusun yaklaşık yüzde 3’ünü oluşturarak rekor kırdı.

Aynı dönemde, Ocak 2025 ile Ocak 2026 arasında Japon vatandaşlarının sayısı düşen doğum oranları nedeniyle 900 binden fazla azaldı.