Nazi yağması sanat eseri skandalı. “En tuhaf vaka”

Naziler tarafından İkinci Dünya Savaşı sırasında yağmalanan dünyaca ünlü Jacques Goudstikker koleksiyonuna ait bir sanat eseri, Hollanda’daki bir Nazi işbirlikçisinin ailesinde bulundu.

Hollandalı sanat dedektifi Arthur Brand, AFP’ye yaptığı açıklamada, Hollandalı ressam Toon Kelder’e ait “Portrait of a Young Girl” (Genç Bir Kızın Portresi) adlı tablonun onlarca yıl boyunca Hendrik Seyffardt’ın torunlarının evinde asılı durmuş olabileceğini söyledi. Brand, vakayı “kariyerindeki en tuhaf olay” olarak tanımladı.

KENDİ AİLESİNİ İHBAR ETTİ

Brand’in aktardığına göre kendisine ulaşan anonim bir aile üyesi, kısa süre önce iki sarsıcı gerçekle yüzleştiğini söyledi.

Hem Seyffardt’ın soyundan geliyordu hem de ailesi yıllardır yağmalanmış bir sanat eserini evinde sergiliyordu. Aile üyesi, tablonun Seyffardt’ın torununun evinin koridorunda asılı olduğunu gördüğünü anlattı.

Torunun kendisine, “Bu Yahudilerden yağmalanmış bir sanat eseri. Goudstikker’den çalındı. Satılması imkansız. Kimseye söyleme.” dediği aktarıldı.

Ancak aile üyesi olayın kamuoyuna açıklanmasını istedi ve çok sayıda çalıntı sanat eserini ortaya çıkaran Arthur Brand ile iletişime geçti. Hollanda’nın De Telegraaf gazetesine konuşan aile üyesi, “Utanç duyuyorum. Tablo Goudstikker’in mirasçılarına geri verilmeli.” dedi.

NAZİ İŞBİRLİKÇİSİ SEYFFARDT KİMDİ?

Hendrik Seyffardt, Nazi Almanyası ile işbirliği yapan en üst düzey Hollandalı isimlerden biri olarak biliniyor. Doğu Cephesi’nde savaşan Hollandalı gönüllülerden oluşan Waffen-SS birliğine komuta eden Seyffardt, 1943 yılında Hollandalı direnişçiler tarafından öldürüldü.

Ölümü dönemin New York Times gazetesinde manşetten verilirken, Lahey’de Adolf Hitler’in gönderdiği çelengin de yer aldığı gösterişli bir Nazi devlet töreni düzenlendi.

Arthur Brand’in araştırmasına göre tablonun arkasında Goudstikker etiketi ve çerçevesinde “92” numarası bulunuyor.

Brand, 1940 yılında yağmalanan Goudstikker koleksiyonunun bir bölümünün açık artırmaya çıkarıldığı arşiv kayıtlarını inceledi ve 92 numaralı eserin Toon Kelder’in “Portrait of a Young Girl” tablosu olduğunu tespit etti.

Ünlü Nazi yetkilisi Hermann Goering, Yahudi sanat tüccarı Jacques Goudstikker’in 1940’ta İngiltere’ye kaçmasının ardından tüm koleksiyonunu yağmalamıştı.

YASAL ENGELLER NEDENİYLE TABLO GERİ ALINAMIYOR

Goudstikker mirasçılarının avukatları, tablonun yağmalanmış bir eser olduğunu doğrulayarak iadesini talep etti.

Ancak polis, olayın zaman aşımına uğraması nedeniyle harekete geçemiyor. Nazi döneminde yağmalanan sanat eserleriyle ilgili danışmanlık yapan Hollanda İade Komitesi’nin de özel kişileri eserleri geri vermeye zorlayacak bir yetkisi bulunmuyor.

Brand, tabloyu ortaya çıkaran aile üyesinin kamuoyu baskısını “eserin hak sahiplerine geri dönmesi için tek umut” olarak gördüğünü söyledi.

“GÖRDÜĞÜM HER ŞEYİN ÖTESİNDE”

Kendisine “Sanat Dünyasının Indiana Jones’u” lakabı takılan Brand ise şu ifadeleri kullandı:

“Daha önce Louvre Müzesi, Hollanda Kraliyet Koleksiyonu ve çeşitli müzelerde Nazi yağması eserler buldum. Ancak ünlü Goudstikker koleksiyonundan bir tablonun, kötü şöhretli bir generalin mirasçılarında ortaya çıkması şimdiye kadar gördüğüm her şeyin ötesinde.”