SpaceX patlamasının ardındaki “büyük anormallik” ne?

Şirketin bir sonraki test uçuşunda kullanılmak üzere hazırladığı “Ship 36” numaralı Starship üst kademe roketi, sabit ateşleme testi öncesinde alev aldı ve tamamen yok oldu.

Patlama, SpaceX’in roketi süper soğuk metan ve sıvı oksijenle doldurduğu sırada meydana geldi. Roketin altı Raptor motorunu test etmek üzere yapılan bu tür sabit ateşleme testleri, fırlatma öncesi son aşamalardan biri olarak biliniyor.

50 KİLOMETREDEN HİSSEDİLDİ

Görgü tanıkları, patlamanın 30 mil (yaklaşık 50 km) uzaklıktan hissedildiğini bildirdi. Brownsville İtfaiyesi hızla olay yerine yönlendirilirken, SpaceX olay anında bölgedeki personelin tahliye edildiğini ve can kaybı yaşanmadığını açıkladı.

NİTROJEN TANKI ARIZALANDI

SpaceX CEO’su Elon Musk, ilk verilerin roketin yük bölümündeki yüksek basınçlı nitrojen tankının arızalandığını gösterdiğini açıkladı. Bu tür tanklar geçmişte Falcon 9 roketlerinin de patlamasına neden olmuştu.

Musk, bu tankın, dayanması gereken basınç seviyesinin altında arızalandığını ve eğer doğrulanırsa bunun bu tasarım için bir ilk olacağını belirtti.

TESTLER ASKIYA ALINABİLİR

Patlamanın gerçekleştiği Massey’s Test Sahası, SpaceX’in Starship’leri fırlatma öncesi test ettiği tek yerdi. Tesisin hasar durumu henüz netleşmedi ancak SpaceX’in yeni bir test sahası devreye alana kadar Starship testleri askıya alınabilir.

FAA (Federal Havacılık İdaresi), aynı günün sabahında 29 Haziran’ı bir sonraki Starship uçuşu için olası tarih olarak duyurmuştu. Ancak bu tarih artık geçersiz.

Bu patlama, SpaceX’in son 3 Starship uçuşunun da başarısızlıkla sonuçlandığı bir dönemin hemen ardından meydana geldi.

Ocak ve mart aylarındaki testlerde, roket kalkış sonrası kontrolden çıkarak okyanusa dağıldı.

Mayıstaki uçuşta ise kalkış başarılı olmasına rağmen uzayda yakıt sızıntısı nedeniyle gemi kontrolünü kaybederek atmosfere yeniden giriş yapamamıştı.

Yeni geliştirilen Starship Version 2 tasarımının bu başarısızlıklara rağmen önemli değişiklikler içerdiği biliniyor. Ancak bu değişikliklerin, şu ana dek istenen sonuçları vermediği görülüyor.

YIL SONUNDA YENİ HEDEF

SpaceX, daha güçlü Raptor motorlara ve artırılmış yakıt kapasitesine sahip Starship Version 3 modelini yıl sonuna kadar uçurmayı planlıyor. Bu modelle birlikte, yörüngede yakıt ikmali, yüksek yüklü görevler ve Ay’a ve nihayetinde Mars’a insanlı görevler hedefleniyor.

Ancak mevcut teknik aksaklıklar ve gecikmeler, NASA ile yapılan 4 milyar dolarlık Artemis Ay programı iş birliği de dahil olmak üzere tüm takvimleri riske atıyor.

NASA’nın 2027 için planladığı Artemis III Ay inişi, Starship’in insanlı versiyonunu kullanmayı hedefliyor. Fakat hem SpaceX’in teknik sorunları hem de NASA’nın geciken astronot kıyafeti geliştirme süreci, bu tarihi giderek belirsizleştiriyor.

Elon Musk, geçtiğimiz ay çalışanlarına Mars’a ilk Starship gönderiminin 2026’da, insanlı seferlerin ise 2028’de yapılmasını istediğini söyledi. Ancak hem son patlama hem de genel gelişim sürecindeki yavaşlama göz önüne alındığında, bu tarihler giderek daha iyimser bir hayal halini alıyor.