Tayland, Kamboçya ile varılan “barış anlaşmasını” askıya alıyor

Tayland ve Kamboçya, 817 kilometrelik kara sınırı boyunca belirlenmemiş noktaların yetkileri konusunda yıllardır yaşanan gerilim 16 Temmuz’da bir Tayland askerinin mayına basarak bacağını kaybetmesinin ardından tırmanmıştı. Tayland, Kamboçya ile Temmuz ayında varılan Ekim ayında da imzalanan “barış anlaşmasını” askıya aldığını duyurdu. Tayland hükümeti tarafından yapılan açıklamada, anlaşmayı askıya alma kararının ülkenin Kamboçya sınırındaki Sisaket eyaletinde mayın patlaması sonucu devriye gezen askerlerin yaralanmasının ardından alındığını duyurdu. Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul düzenlediği basın toplantısında, güvenlik tehditlerinin azalmadığını gerekçe göstererek alınan kararın doğruluğunu savundu. Charnvirakul, yaralanan askerleri ziyaret edeceğini açıkladı.

Kamboçya ise, varılan anlaşmaya bağlı kalacaklarını ifade etti.

İKİ ÜLKE ARASINDAKİ ANLAŞMAZLIK

Tayland ve Kamboçya, 817 kilometrelik kara sınırı boyunca belirlenmemiş noktaların yetkileri konusunda yıllardır egemenlik ihtilafı yaşıyor. Anlaşmazlıkların merkezinde ise antik Hindu tapınakları Ta Moan Thom ve 11. yüzyıldan kalma Preah Vihear’ın mülkiyeti yer alıyor. Preah Vihear, 1962 yılında Uluslararası Adalet Divanı tarafından Kamboçya’ya verilmişti, ancak Kamboçya’nın burayı UNESCO Dünya Mirası listesine almaya çalışmasıyla 2008 yılında gerginlik tırmanmıştı. Bu durum birkaç yıl süren çatışmalara ve can kayıplarına yol açmıştı. Mahkeme, 2013 yılında Tayland ile sınır anlaşmazlığının alevlenmesinin ardından Phnom Penh’in kararın yeniden değerlendirilmesini istemesi üzerine Kamboçya lehine karar vermişti. Bu yılın Mayıs ayı sonlarında sınırda tartışmalı bir bölgede çıkan silahlı çatışmada 1 Kamboçyalı askerin ölmesiyle gerilim yeniden tırmanmaya başlamıştı. Kamboçya, Haziran ayında mahkemenin yargı yetkisini hiçbir zaman tanımadığını ve ikili bir yaklaşımı tercih ettiğini söyleyen Tayland ile aralarındaki anlaşmazlıkların çözümü için Uluslararası Adalet Divanı’na başvurmuştu. Ta Moan Thom tapınağıyla ilgili anlaşmazlık ise karara bağlanamadı.

TAYLAND-KAMBOÇYA ÇATIŞMASI

İki ülke arasında bir süredir devam eden gerilim, 16 Temmuz’da bir Tayland askerinin mayına basarak bacağını kaybetmesinin ardından tırmanmıştı. Artan siyasi gerilim üzerine Tayland, 23 Temmuz’da Kamboçya’daki büyükelçisini geri çağırırken, Bangkok’taki Kamboçya büyükelçisini de sınır dışı etmişti. Olayın ardından antik bir tapınağın bitişiğindeki tartışmalı bölgede 24 Temmuz’da patlak veren çatışmalar, hızla diğer bölgelere sıçramıştı. Kamboçya roketatarlarla saldırı düzenlemiş, Tayland ordusu ise 2 F-16 savaş uçağı ile Kamboçya’nın sınır bölgelerinde bulunan askeri hedefleri bombalamıştı. Tayland, söz konusu mayının Kamboçya askerlerince son dönemde döşendiğini belirtirken, Kamboçya yönetimi bu suçlamayı reddetmişti.

MALEZYA’DA ATEŞKESE VARILDI

Tayland-Kamboçya arasındaki çatışmanın sonlanması için ülke liderleri 28 Temmuz’da Malezya’da bir araya gelmişti. Görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Malezya Başbakanı Enver İbrahim, Tayland ve Kamboçya liderlerinin, Malezya’da yapılan görüşmelerin ardından sınır çatışmalarını sona erdirmek için acil ve şartsız ateşkes üzerinde anlaştıklarını duyurmuştu.

ANLAŞMA, TRUMP’IN KATILIMI İLE İMZALANDI

ABD Başkanı Donald Trump, Asya seyahatinin ilk ayağı olan Malezya’da, Kamboçya ile Tayland arasındaki askeri anlaşmazlıkları sona erdirmeyi amaçlayan barış zirvesine katılmıştı. Malezya Başbakanı Enver İbrahim, Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul ve Kamboçya Başbakanı Hun Manet’in hazır bulunduğu zirvede Kamboçya ile Tayland arasında 26 Ekim’de ortak ateşkes anlaşması imzalanmıştı.

Tayland-Kamboçya arasında varılan ortak ateşkes anlaşmasının ardından, ABD ile Tayland ve Kamboçya arasında ticaret anlaşmaları imzalanmıştı.