5 bin yıllık bakteri bilim dünyasını ikiye böldü. Çare mi tehdit mi?

Romanya’daki Scarișoara Buz Mağarası’nda 5 bin yıl boyunca donmuş halde kalan bir bakteri türünün, günümüzde giderek büyüyen antibiyotik direnci sorununa karşı yeni tedavi yolları sunabileceği ortaya çıktı.

Science Alert dergisi tarafından yayınlanan çalışma, Romanya Akademisi’ne bağlı Bükreş Biyoloji Enstitüsü (IBB) araştırmacıları tarafından yürütüldü. Bilim insanları, soğuk ortamlarda binlerce yıl boyunca korunmuş mikroorganizmaların hem potansiyel hem de risk barındırdığına dikkat çekti.

MODERN ANTİBİYOTİKLERİN ÇOĞUNA KARŞI DİRENÇLİ

Araştırmacılar, mağaranın “Büyük Salon” olarak bilinen bölümünden 25 metre uzunluğunda bir buz çekirdeği çıkardı. İzole edilen bakteriler üzerinde yapılan genom dizileme analizleri, soğuğa uyum ve antimikrobiyal faaliyetle ilişkili genleri ortaya koydu.

“Psychrobacter SC65A.3” olarak adlandırılan bakterinin, modern antibiyotiklerin birçoğuna karşı direnç gösterdiği ve 100’den fazla dirençle ilişkili gen taşıdığı belirlendi. Söz konusu antibiyotikler, akciğer, cilt ve kan enfeksiyonları gibi yaygın hastalıkların tedavisinde kullanılıyor.

Ancak aynı bakteri, antibiyotiklere dirençli bazı “süper mikropların” büyümesini engelleyebiliyor ve önemli biyoteknolojik potansiyele sahip enzimler üretiyor.

ÇARE Mİ YENİ TEHDİT Mİ?

Araştırmacılar, bu durumun “hem nimet hem de lanet” olabileceğini vurguladı. Bakterinin yeni antibiyotiklerin geliştirilmesine ilham verebileceği, ancak kontrolsüz biçimde yayılması halinde direnç genlerini diğer bakterilere aktararak küresel antibiyotik direnci sorununu daha da ağırlaştırabileceği belirtildi.

Bilim insanları, donmuş ortamların direnç genleri için birer “rezervuar” işlevi görebileceğini ifade ediyor. İklim değişikliği nedeniyle buzulların erimesiyle birlikte, binlerce ton uykudaki mikroorganizmanın yeniden ortaya çıktığına dikkat çekiliyor.

ANTİBİYOTİK DİRENCİNE KARŞI ZAMANLA YARIŞ

Antibiyotik direncinin dünya genelinde her yıl bir milyondan fazla ölüme katkıda bulunduğu tahmin ediliyor. Eğilim olumsuz yönde ilerlese de yeni araştırmalar umut verici gelişmelere işaret ediyor.

Uzmanlar, donmuş ortamlarda korunmuş mikroorganizmalar üzerine daha kapsamlı çalışmalar yapılması çağrısında bulunuyor. Bu çalışmaların, soğuğa uyum mekanizmalarının anlaşılması ve mikrobiyal çeşitliliğin haritalanması açısından kritik öneme sahip olduğu belirtiliyor.

Araştırmacılara göre yarış, bu mikroorganizmalar zarar vermeden önce onlardan faydalanmanın yollarını bulmak üzerine kurulu.