Trump’ın Yemen açmazı. Husiler ilerliyor, petrol rekor kırıyor

Körfez’deki Arap ülkeleri, İran ile bugün yapılması planlanan toplantıyı iptal etti. Yemen’deki Husiler ise Suudi Arabistan’a yönelik yeni bir saldırı başlattı.

Bölgedeki savaş küresel petrol arzını da tehlikeye atıyor.

İran destekli Husiler, sınıra yakın Hamis Muşayt bölgesindeki bir Suudi askeri hava üssüne pazartesi günü onlarca füze ve insansız hava aracı fırlattıklarını açıkladı.

Uçak hangarlarını, radar sistemlerini, pistleri ve mühimmat depolarını vurduklarını belirten Husiler, eylemin son günlerde Yemen’e düzenlenen yüzlerce Suudi hava saldırısına misilleme niteliği taşıdığını bildirdi.

Suudi yetkililer, Hamis Muşayt ile geçmişte Husilerin hedefi olan diğer üç güney kentinde kısa süreli acil durum alarmları verdi.

Husiler geçen hafta Yemen’de hızlı bir ilerleme kaydetti ve cuma günü Kızıldeniz’in girişindeki kritik bir adayı kontrolü altına aldı.

Aynı gün, Riyad yönetiminin Irak’taki İran destekli savaşçıları sorumlu tuttuğu ayrı bir saldırıda Suudi Arabistan’ın doğu-batı boru hattı devre dışı kaldı.

Söz konusu hat, ablukaya alınan Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bırakan ana petrol güzergahı olarak biliniyor.

Hafta sonunun ardından piyasaların açılmasıyla ham petrol fiyatları yüzde 3’ten fazla yükseldi.

ABD’de siyasi açıdan hassas bir gösterge sayılan dizelin ortalama perakende satış fiyatı galon başına 6,23 doları aşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı.

Piyasa uzmanları, birkaç gün içinde yeniden açılmaması durumunda Suudi boru hattının kapanmasının küresel petrol arzının yüzde 4’e varan kısmını kesebileceğini belirtiyor.

Uydu görüntüleri, boru hattının bazı bölümlerinin yangınlar nedeniyle hasar gördüğünü ortaya koyuyor.

Riyad hattın ne kadar süre kapalı kalacağına dair net bir tahmin paylaşmadı.

Umman, ABD ve İsrail’in şubat sonunda İran’a saldırmasından bu yana büyük ölçüde kapalı olan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması amacıyla pazartesi günü İran ve Körfez ülkeleri arasındaki müzakerelere ev sahipliği yapacaktı.

Umman Dışişleri Bakanı Seyyid Bedr el-Busaidi, gecikmenin “uzlaşma sağlama amacıyla” gerçekleştiğini duyurarak toplantının ertelendiğini açıkladı.

İran tarafı ise ertelemenin Suudi Arabistan’ın talebi üzerine yapıldığını savundu.

İran aynı zamanda Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş kurallarını ihlal ettiğini ileri sürdüğü 77 gemiden oluşan bir liste yayımladı.

Listede yer alan gemilere gelecekteki geçişlerde para cezası, alıkoyma veya el koyma gibi yaptırımlar uygulanacağı duyuruldu.

Bu gemilerden yük transferi kabul ederek yardım sağlayan diğer gemilerin de listeye ekleneceği kaydedildi.

Yemen’deki çatışmaların alevlenmesi, Suudi müttefiklerine yardım etme baskısı altında olan ancak maliyetli savaşı yeni bir cepheye taşımaktan çekinen Washington yönetimini zorluyor.

Dağlık bölgelerde etkin olan milislerin 2014 yılında Yemen’in başkentini ele geçirmesinden sonra Suudi Arabistan, on yılı aşkın süredir Yemen’e askeri müdahalesini devam ettiren Arap koalisyonuna liderlik ediyor.

Ülkedeki çatışmalar son yıllarda ateşkes sayesinde büyük ölçüde durmuştu. Ancak Husilerin güneyde üslenen Suudi destekli hükümet güçlerini geri püskürtmesiyle çatışmalar yeniden başladı.

Husilerin geçen hafta tarihi liman kenti Muha dahil birçok şehre girmesi üzerine binlerce Yemenli kıyı bölgelerinden iç kesimlere kaçtı.

Husiler cuma günü Kızıldeniz’in girişinde, Babülmendep Boğazı’nda yer alan Perim Adası’nı ele geçirdi.

ABD Başkanı Donald Trump, kasım ayındaki ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Parti’ye zarar veren yüksek akaryakıt fiyatlarını düşürme ve küresel enerji sıkıntısını hafifletme yönünde savaşın bitirilmesi baskısıyla karşı karşıya.

Reuters ajansına bilgi veren üç kaynak, Washington’ın Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın Yemen’e müdahale çağrılarını şu ana kadar geri çevirdiğini söyledi.

Hafta sonu Prens ile görüştüğünü doğrulayan Trump, Husilerin de telefonla arayarak Washington’dan gerilime karışmamasını talep ettiğini ifade etti.

ABD, 2025 yılında Husileri iki ay boyunca bombalamış, ancak Trump örgütün Kızıldeniz’deki gemilere saldırmayacağı sözü vermesi üzerine varılan ateşkesin ardından bu askeri harekatı durdurmuştu.

İrlanda’daki tatil merkezlerinden birinde düzenlenen bir golf turnuvasına katılan Trump, İran savaşının kasım ayındaki seçimlerin hemen ardından sona ermesini beklediğini, sonrasında petrol fiyatlarının “anında düşeceğini” söyledi.