Trump-Şi zirvesi: İki liderden işbirliği mesajları

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, iki ülke arasındaki ticaret, teknoloji ve güvenlik gerilimlerinin sürdüğü bir dönemde Washington’da bir araya geldi.

Trump, Beyaz Saray’daki görüşmenin başlangıcında Şi ile güvenlik, teknoloji ve yapay zeka konularını ele alacaklarını söyledi. Çin ile ilişkilerde önemli ilerlemeler kaydettiklerini savunan Trump, Pekin ile ‘daha dengeli bir ticaret ilişkisi’ oluşturmak için çalıştıklarını belirtti.

Trump ayrıca Şi ile aralarında ”gerçekten büyük bir dostluk” oluştuğunu ifade ederek, iki ülkenin daha iyi bir gelecek için birlikte çalışmaya devam edeceğini söyledi.

Zirve, Trump ile Şi’nin bu yılki ikinci yüz yüze görüşmesi. Şi’nin 23-25 Eylül tarihlerini kapsayan ABD ziyareti, Trump’ın mayıs ayında Pekin’e yaptığı ziyaretin ardından gerçekleşiyor.

Washington ve Pekin’in son aylardaki görüşmelerinde ticaret, yapay zeka, nadir toprak elementleri ve güvenlik başlıkları öne çıktı.

Şi ise konuşmasında ABD ile Çin’in ”iki büyük ülke ve iki büyük halk” olduğunu belirterek ilişkilerin çatışma yerine işbirliği temelinde yürütülmesi gerektiği mesajını verdi.

”Barış içinde bir arada yaşamamız gerekiyor.” diyen Şi, iki ülke arasındaki rekabetin sınırları olan ve olumlu sonuçlar üreten bir rekabet olması gerektiğini söyledi.

Çin lideri, Trump ile birlikte Çin-ABD ilişkilerini doğru yönde ilerletmeye hazır olduğunu belirterek, samimi, derinlemesine ve sürekli diyaloğun karşılıklı anlayış ve güveni artırabileceğini ifade etti.

Şi, iki ülke arasında diplomasi, ticaret, ekonomi ve kolluk kuvvetleri alanlarındaki temasların artırılmasını istedi.

ORDULAR ARASINDA DÜZENLİ DİYALOG ÇAĞRISI

Şi’nin dikkat çektiği alanlardan biri de askeri ilişkiler oldu.

Çin lideri, ABD ve Çin ordularının düzenli diyaloğu sürdürmesi gerektiğini söyledi. Pekin, zirvenin hemen öncesinde de iki ülkenin askeri ilişkilerinin istikrarlı ve sürdürülebilir tutulması gerektiği mesajını vermişti.

Güvenlik alanında en hassas başlıklardan biri ise Tayvan olmaya devam ediyor. Çin, Tayvan’ı kendi topraklarının parçası olarak görüyor ve ABD’nin Taipei’ye silah satışlarına karşı çıkıyor. Washington yönetiminin geçen yıl Tayvan’a 11 milyar dolarlık silah paketini onayladığı, yaklaşık 14 milyar dolarlık ikinci paketin ise henüz sonuçlandırılmadığı belirtiliyor.

Trump ve Şi’nin açıklamalarında yapay zeka da önemli yer tuttu.

Şi, ABD ve Çin’in iki büyük yapay zeka gücü olduğunu belirterek, iki ülkenin yapay zekayı insanlığın yararına geliştirme ve yönetme konusunda hem kapasiteye hem de sorumluluğa sahip olduğunu söyledi.

Trump da görüşmede yapay zekanın ele alınacağını doğruladı.

İki ülkenin ekonomi heyetleri zirveden önce New York’ta yaptığı görüşmelerde yapay zeka, ticaret, nadir toprak elementleri ve ekonomik ilişkileri ele almıştı. Reuters’a göre taraflar yapay zekadan kaynaklanan ortak risklerin yönetilmesi ve iletişim kanallarının oluşturulması üzerinde de çalışıyor.

Şİ: ÇİN’İN KAPISI ABD ŞİRKETLERİNE AÇIK

Şi, ekonomik ilişkiler konusunda Çin’in Amerikan şirketlerine açık olduğunu belirterek ABD firmalarını Çin’de yatırım yapmaya davet etti.

Buna karşılık Çinli şirketlerin de ABD’de adil biçimde muamele görmesini umduğunu söyledi.

Trump ise iki ülkenin daha dengeli bir ticaret ilişkisi kurması için çalıştığını belirtti.

Washington ile Pekin arasında 2025’te varılan ticaret ateşkesi, iki ülkenin karşılıklı olarak yüzde 100’ün üzerine çıkan gümrük vergileriyle tehdit ettiği ticaret savaşının daha fazla büyümesini engellemişti. Reuters’a göre mevcut düzenlemenin uzatılması, zirvenin ekonomik açıdan en önemli başlıklarından biri. Çin’in küresel ticaret fazlasının ikinci yıl üst üste 1 trilyon doları aşma yolunda olması da görüşmelerin arka planındaki önemli unsurlardan biri.

UYUŞTURUCUYLA MÜCADELEDE İŞBİRLİĞİ MESAJI

Şi, Çin’in ABD ile uyuşturucuyla mücadele ve kolluk kuvvetleri arasındaki işbirliğini artırmaya hazır olduğunu da söyledi.

Fentanil ve bu uyuşturucunun üretiminde kullanılan öncül kimyasallar, Washington ile Pekin arasındaki görüşmelerde uzun süredir önemli bir başlık oluşturuyor.

100 BİN AMERİKALI GENCE ÇİN DAVETİ

Şi, iki ülke halkları arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik yeni bir program da açıkladı.

Çin lideri, önümüzdeki beş yıl içinde 100 bin ABD’li genci Çin’i ziyaret etmeye davet edeceklerini söyledi.

Şi ayrıca iki ülke arasındaki doğrudan uçuşların artırılabileceği mesajını verdi.

Ziyaret sırasında sembolik bir ”panda diplomasisi” adımı da açıklandı. Şi, iki pandanın Atlanta’daki hayvanat bahçesine gönderileceğini duyurdu.

Şi, konuşmasında ABD’nin kuruluşunun 250’nci yıl dönümü dolayısıyla Amerikan halkını da kutladı.