Koltuk 90 dakika sahipsiz kaldı. Papa Leo yokken Katolik dünyasını kim yönetiyor?

Katolik dünyasının ruhani lideri Papa Leo’nun akciğerindeki kitle nedeniyle salı günü ameliyat masasına yatması ve operasyon sırasında en az 90 dakika genel anestezi altında kalması, bir papanın fiilen görev yapamaz duruma gelmesi halinde kilisenin nasıl yönetileceği sorusunu gündeme getirdi.

Katolik Kilisesi mevzuatında papanın ölümü, istifası ya da geçmişte Papa 6. Pius’un Napolyon tarafından hapsedilmesi örneğinde olduğu gibi serbestçe idare yetkisini yitirmesi durumlarına dair kurallar yer alırken, ağır hastalık veya koma gibi hallere yönelik açık bir hukuki düzenleme yok.

Ruhani liderin geçici olarak hastanede yattığı dönemlerde Vatikan’ın geniş idari mekanizması kendi kendine işlemeyi sürdürüyor.

Geçmişte 2. Jean Paul ve Papa Franciscus’un defalarca hastaneye kaldırıldığı dönemlerde de tanık olunan bu işleyiş, sistemin kriz yaşamadan yoluna devam etmesini sağlıyor.

Kilise tarihçisi Alberto Melloni, New York Times gazetesine verdiği demeçte, kilise yönetiminde bir “papa vekili” makamının olmadığını kaydederek, karar ya da atama gereken hallerde bu evrakların doğrudan hastanedeki papanın onayına götürülebileceğini söyledi.

Vatikan uzmanı ve resmi yayın organı L’Osservatore Romano’nun eski genel yayın yönetmeni Giovanni Maria Vian, günlük işleyişin olağan şekilde devam ettiğini, herhangi bir kuralın yetkililerin görevini sürdürmesine engel oluşturmadığını ve sistemin otomatik işleyen bir makine gibi çalıştığını ifade etti.

Kilise hukuku uzmanı ve yorumcu Rahip Filippo Di Giacomo ise kilise yapısının ve ruhban sınıfının yüzyıllar içinde biçimlendiğini belirterek, “Tüm bu yapı, kilise hükümeti yavaşlamak zorunda kalsa bile asla çökmeyecek şekilde inşa edilmiştir. Kilisenin hukuki bilgeliği, Vatikan’ı ayakta tutan ‘derin mekanizmada’ saklıdır. Papa hastalandı diye kriz çıkmaz” değerlendirmesinde bulundu.

Papa 2. Jean Paul’ün on yılı aşkın süre Parkinson ve diğer sağlık sorunlarıyla mücadele ettiği dönemi hatırlatan Giovanni Maria Vian, 2013’te görevinden feragat eden 16. Benedictus’un benzer bir tablo yaşamak istemediği için istifa kararı aldığını aktardı.

Dünya genelindeki Katolik Kilisesi ve Vatikan’ın günlük işleyişi, Başbakan (Kardinal Devlet Sekreteri) Piero Parolin başkanlığındaki yetkililerden oluşan bir heyet aracılığıyla yürütülüyor.

Katolik Kilisesi’nin merkezi yönetim organı olan Kutsal Makam bünyesinde müjdecilik, ruhban sınıfı, eğitim ve ekonomi gibi alanları idare eden onlarca ayrı birim ve bakanlık yer alıyor.

Yalnızca Parolin’in yönettiği Devlet Sekreterliği, hem içişleri hem de dışişleri bakanlığı işlevini üstlenerek genel idareyi, diğer devletlerle ilişkileri ve yurt dışındaki elçilikleri yönetiyor.

Roma’daki Gemelli Hastanesi’nde onlarca yıldır papalar için hazır tutulan özel bir süit yer alıyor.

2. Jean Paul’ün sıklıkla tedavi gördüğü için “üçüncü Vatikan” olarak nitelediği bu süitin halihazırda tadilatta olması sebebiyle Papa Leo tedavisini yakındaki başka bir odada geçiriyor.

Papa Leo, geçen pazar günkü duasında rutin kontroller sırasında akciğerinde kitle tespit edildiğini ve doktorların ameliyat kararı aldığını açıklamıştı.

Kitlenin ilk olarak ne zaman fark edildiği bildirilmezken, operasyon duyurudan iki gün sonra yapıldı.

Vatikan uzmanları, papanın operasyondan hemen önce olası bir liderlik geçiş döneminde kilit rol oynayacak iki ismi atamasına işaret ediyor.

Papa, geçen hafta 69 yaşındaki Kardinal Luis Antonio Tagle’yi Kardinaller Heyeti Dekanı olarak atadı.

Tagle, çarşamba günü San Pietro Meydanı’nda Papa’nın yokluğunda ayin yöneterek sağlığı için dua etti.

Papa ayrıca Başpiskopos Vittorio Viola’yı San Pietro Papalık Bazilikası Başrahibi ve Vatikan Şehir Devleti Genel Vekili görevine getirdi.

Bu iki makam, bir papanın ölümü veya istifası durumunda çoğu kardinal görevini kaybederken yerini koruyan mevkiler arasında sayılıyor.

Vatikan’dan dün yapılan açıklamada, doktorların ameliyat sonrası iyileşme sürecinin planlandığı gibi ilerlediğini bildirdiği aktarıldı.

Papa Leo’nun solunum egzersizleri yaptığı, yürümeye başladığı, sabah ve öğle yemeklerini yediği kaydedildi.

Vatikan Sözcüsü Matteo Bruni, Papa’nın “moralinin iyi” olduğunu belirtirken tümörün patoloji sonuçlarının zaman alacağını ifade etti.

Bruni, Papa Leo’nun gelecek ay Güney Amerika’ya yapmayı planladığı seyahati halen gerçekleştirmek istediğini ve bir hafta içinde Vatikan’a dönmesinin öngörüldüğünü bildirdi.