NASA’dan Ay görevinde büyük risk. “Isı kalkanı eriyebilir”

NASA’nın insanlı Artemis 2 Ay görevi, Orion uzay aracının ısı kalkanında tespit edilen bir sorun nedeniyle bilim dünyasında tartışma yaratmaya devam ediyor.

Şubat ayı başlarında başlaması planlanan ve dört astronotu Ay’ın etrafında tarihi bir yolculuğa çıkaracak görevde, uzmanların bir bölümü insanlı uçuşa karşı uyarılarda bulunurken, NASA riskin yönetilebilir olduğunu savunuyor.

İLK TESTTE ISI KALKANI ERİDİ

Sorun, Orion kapsülünün Dünya’ya dönüş sırasında astronotları aşırı ısıdan koruyan Avcoat kaplı ısı kalkanıyla ilgili.

Aynı tasarım, 2022’de gerçekleştirilen insansız Artemis 1 test uçuşunda kullanılmış, dönüşte kalkanın yüzeyinde beklenmedik çatlaklar ve kopmalar tespit edilmişti. Bu durum NASA’yı kapsamlı bir inceleme başlatmaya zorladı.

KALKAN DEĞİL ROTA DEĞİŞTİRİLDİ

NASA’nın vardığı sonuç, kalkanın tamamen değiştirilmesi yerine görevin dönüş rotasının ayarlanması oldu. Ajansa göre giriş açısında yapılacak değişiklikler sayesinde ısıya maruz kalma süresi azaltılacak ve kalkanın kontrollü biçimde aşınması sağlanacak.

NASA, üretim sürecini değiştirmenin de belirsizlikler taşıdığına dikkat çekerek hangi seçenek tercih edilirse edilsin risk barındırdığını vurguluyor.

UZAY ARAŞTIRMACILARI İKİYE BÖLÜNDÜ

Ancak eleştiriler sürüyor. Bazı eski NASA astronotları ve ısı kalkanı uzmanları, Avcoat malzemesinin Artemis 2’de daha az geçirgen olmasının çatlak riskini artırabileceğini savunuyor.

“Isı kalkanı büyük parçalar halinde dökülmeye başlarsa, sistem sınırda çalışıyor demektir” görüşünü dile getiren uzmanlar, uçuşun ertelenmesi gerektiğini düşünüyor.

NASA’DAN GÜVEN MESAJI

NASA cephesinde ise güven mesajı hakim. Ajans yetkilileri, yapılan testler, simülasyonlar ve bağımsız incelemeler sonucunda mürettebatın güvenliğinin sağlanacağına inandıklarını belirtiyor.

Görevin komutanı olarak belirlenen astronot Reid Wiseman da, kök nedenin anlaşıldığını ve yeni dönüş profiliyle riskin kabul edilebilir seviyede olduğunu ifade ediyor.

ISI KALKANI NEDİR? NEDEN ÖNEMLİ?

Isı kalkanı, Orion’un en kritik bileşenlerinden biri olarak görülüyor. Ay dönüşünde araç, ses hızının 30 katından fazla bir hızla atmosfere giriyor ve dış yüzey çok yüksek sıcaklıklara maruz kalıyor.

Artemis 2’de kalkanın çatlaması olası görülse de, NASA mühendisleri bunun mürettebat için hayati bir tehlike oluşturmayacağını savunuyor.

Son karar, yapılacak son risk değerlendirmeleri ve uçuşa hazırlık incelemelerinin ardından verilecek.