Candemir SARI

Karabağ zaferinin arkasında Azerbaycan Türkünün kahramanlığı, Türkiye’nin savunma teknolojisi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü siyasi ve diplomatik desteği vardı. Ancak bu tarihî zaferin unutulmaması gereken bir başka yönü daha bulunuyor: İlham Aliyev’in Mustafa Kemal Atatürk’e gösterdiği büyük saygı.

Bir milletin büyüklüğü yalnızca savaş meydanlarında kazandığı zaferlerle ölçülmez. Tarihine, kahramanlarına, kardeşlerine ve ortak değerlerine gösterdiği saygıyla da ölçülür.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 2020 yılında aldığı bir karar, işte bu gerçeğin en anlamlı örneklerinden biridir.

Hatırlayalım…

27 Eylül 2020’de başlayan ve 44 gün süren İkinci Karabağ Savaşı, Azerbaycan’ın tarihî zaferiyle sonuçlandı.

Yıllardır işgal altında bulunan toprakların önemli bir bölümü kurtarıldı. Karabağ’ın kalbi Şuşa’da, 8 Kasım günü Azerbaycan bayrağı yeniden dalgalandı.

Ancak bu büyük başarıyı yalnızca savaş meydanındaki askerî harekâtla değerlendirmek eksik olur.

Çünkü Karabağ’daki mücadelenin arkasında Türkiye ile Azerbaycan arasında yıllardır gelişen askerî, teknolojik ve diplomatik iş birliği de vardı.

TÜRKİYE’NİN TEKNOLOJİK GÜCÜ KARABAĞ’DA

Türkiye’nin savunma sanayisinde gerçekleştirdiği teknolojik atılımlar, Karabağ Savaşı’nda da etkisini gösterdi.

Özellikle Türk mühendislerinin geliştirdiği Bayraktar TB2 silahlı insansız hava araçları, Azerbaycan ordusunun operasyonlarında önemli görevler üstlendi.

Bu sistemler, keşif, gözetleme, hedef tespiti ve hassas vuruş kabiliyetleriyle savaşın seyrini etkileyen unsurlar arasında yer aldı.

Elbette zaferi kazanan, cephede mücadele eden Azerbaycan ordusuydu. Azerbaycan’ın askerleri, komutanları ve milletiydi.

Fakat Türkiye’nin sağladığı savunma teknolojisinin ve iki ülke arasındaki askerî iş birliğinin bu başarıya katkısını görmezden gelmek de mümkün değildir.

Dün savunma teknolojilerinde dışa bağımlılıkla mücadele eden Türkiye’nin geliştirdiği sistemlerin bugün kardeş bir ülkenin savunmasında kullanılması, üzerinde düşünülmesi gereken önemli bir gelişmedir.

Karabağ, aynı zamanda Türk savunma sanayisinin ulaştığı seviyenin uluslararası alanda dikkat çektiği bir savaş oldu.

ERDOĞAN’IN AZERBAYCAN’A DESTEĞİ

Karabağ Savaşı’nda Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu siyasi ve diplomatik destek de ayrıca değerlendirilmelidir.

Erdoğan, savaşın başladığı ilk günlerden itibaren Azerbaycan’ın yanında olduklarını açıkça ifade etti.

Türkiye, Azerbaycan’ın toprak bütünlüğüne verdiği desteği uluslararası platformlarda dile getirdi. Ankara ile Bakü arasındaki siyasi dayanışma, savaş boyunca devam etti.

Burada önemli bir ayrıntıya dikkat çekmek istiyorum.

Karabağ zaferini yalnızca İlham Aliyev’in veya yalnızca Recep Tayyip Erdoğan’ın başarısı olarak değerlendirmek doğru olmaz.

Bu zaferde Azerbaycan halkının iradesi, ordusunun fedakârlığı, yıllara dayanan askerî hazırlıklar ve Türkiye’nin desteği birlikte rol oynadı.

Aliyev Azerbaycan’ın mücadelesine liderlik ederken Erdoğan da Türkiye’nin siyasi ve diplomatik desteğini açıkça ortaya koydu.

Üstelik bu dayanışma savaşın ardından da sürdü.

15 Haziran 2021’de imzalanan Şuşa Beyannamesi, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki müttefiklik ilişkilerini daha güçlü bir kurumsal zemine taşıdı.

Demek ki mesele yalnızca savaş dönemindeki bir dayanışmadan ibaret değildi.

Ortada geleceğe dönük bir kardeşlik ve stratejik ortaklık anlayışı vardı.

ALİYEV’DEN ATATÜRK’E TARİHÎ SAYGI

Gelelim bu yazıyı kaleme almama neden olan asıl meseleye.

Karabağ’da 44 gün süren savaşın ardından 10 Kasım 2020’de çatışmaların sona ermesini sağlayan bildiri yürürlüğe girdi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 2 Aralık 2020’de 10 Kasım’ı Zafer Günü olarak ilan etti.

Ancak ertesi gün önemli bir değişiklik yaptı.

Neden mi?

Çünkü 10 Kasım, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ebediyete intikal ettiği gündü.

Aliyev, Atatürk’ün hatırasına duyulan saygıyı dikkate alarak Zafer Günü’nün 8 Kasım’da kutlanmasını kararlaştırdı.

İşte devletler arasındaki kardeşliğin yalnızca sözlerden ibaret olmadığını gösteren tarihî bir davranış!

Bir devlet düşünün.

Yıllarca beklediği büyük zaferi kazanmış. Halkı sokaklarda kutlama yapıyor. Bütün ülke sevinç içinde.

Ama o devletin Cumhurbaşkanı çıkıyor ve kardeş ülkenin kurucusunun ölüm yıl dönümüne saygı göstermek için kendi zafer bayramının tarihini değiştiriyor.

Bundan daha anlamlı bir kardeşlik mesajı olabilir mi?

Aliyev’in bu kararı, Atatürk’ün yalnızca Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu değil, Türk dünyasının ortak tarihindeki önemli şahsiyetlerden biri olduğunu da hatırlatıyor.

AZERBAYCAN’A DÜŞMANLIK BAŞKA, ELEŞTİRİ BAŞKA!

Şimdi gelelim Türkiye’de Azerbaycan’ı ve Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’i hedef alan söylemlere.

Öncelikle şunu açıkça ifade edelim.

Her devlet adamı eleştirilebilir. İlham Aliyev de Recep Tayyip Erdoğan da eleştirilebilir.

Ancak siyasi eleştiriyle bir milletin kimliğine ve varlığına yöneltilen düşmanlığı birbirinden ayırmak gerekir.

Azerbaycan’ı Türk kimliğinden dolayı hedef alan, Türkiye ile kardeşliğini hazmedemeyen, Karabağ zaferinden rahatsızlığını Türk karşıtlığı üzerinden dile getirenlerin tutumu, benim gözümde açık bir Türk düşmanlığıdır.

Çünkü Azerbaycan’a yalnızca siyasi görüş farklılığı nedeniyle karşı çıkmak başka, Azerbaycan Türklerinin millî varlığına karşı düşmanca bir tavır almak başkadır.

Bu ayrımı yapmadan konuşanlar, yalnızca iki ülke arasındaki ilişkilere değil, toplumların kardeşlik duygusuna da zarar veriyor.

Buradan bir soru sormak istiyorum.

Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Erdoğan, Karabağ Savaşı’nda Azerbaycan’a açık destek verirken; Azerbaycan’ın Cumhurbaşkanı Aliyev, Atatürk’ün hatırasına böylesine anlamlı bir saygı gösterirken, iki ülkenin ortak değerlerini hedef alanların amacı nedir?

Bu kardeşlikten neden rahatsızlık duyuluyor?

Türkiye ile Azerbaycan’ın birbirine yakınlaşması kimin çıkarlarına aykırı görülüyor?

Elbette herkesin aynı siyasi düşüncede olması gerekmiyor.

Ama milletlerin ortak tarihine ve birbirlerinin bağımsızlığına saygı göstermek için aynı siyasi görüşü paylaşmak da gerekmiyor.

İKİ CUMHURBAŞKANI, ORTAK TARİH VE KARDEŞLİK

Bugün Türkiye ile Azerbaycan ilişkileri konuşulurken yalnızca İlham Aliyev’in adı değil, Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu destek de hatırlanmalıdır.

Aynı şekilde Karabağ zaferi değerlendirilirken Türkiye’nin savunma sanayisine yaptığı yatırımlar ve bunların sağladığı askerî imkânlar da göz ardı edilmemelidir.

Ancak asıl değerli olan, bu askerî ve siyasi iş birliğinin tarihî ve kültürel bağlarla desteklenmesidir.

Atatürk’e duyulan saygı, Karabağ zaferi, Şuşa Beyannamesi ve iki ülkenin geleceğe dönük iş birliği birbirinden kopuk olaylar değildir.

Bunlar, farklı dönemlerde ve farklı koşullarda gelişmiş ortak bir tarihin parçalarıdır.

Merhum Haydar Aliyev’in “Tek millet, iki devlet” sözü de bu anlayışın en güçlü ifadelerinden biridir.

Dün Azerbaycan’ın Zafer Günü’ydü.

Yarın ise 10 Kasım.

Bir gün kardeş Azerbaycan’ın zaferini hatırlıyor, ertesi gün Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü saygı ve minnetle anıyoruz.

Bu iki tarih arasındaki bağ, Türk dünyasının ortak değerlerini anlamak isteyenlere çok şey anlatıyor.

Benim için Karabağ zaferinin en anlamlı yönlerinden biri de budur.

Cephede Azerbaycan askerinin fedakârlığı, savunma alanında Türk teknolojisinin katkısı, siyasette Erdoğan’ın desteği, Azerbaycan’ın yönetiminde Aliyev’in liderliği ve bütün bunların üzerinde iki ülkeyi birbirine bağlayan ortak tarih…

Zaferi anlamlı kılan yalnızca kazanılan topraklar değil, onu mümkün kılan dayanışma ve sonrasında gösterilen tarihî vefadır.

Azerbaycan’ın bağımsızlığına, Türkiye’nin egemenliğine ve Türk dünyasının ortak değerlerine saygı göstermek, siyasi görüş ayrılıklarının üzerinde tutulmalıdır.

Çünkü devletler arasındaki kardeşlik, kişilerin ve iktidarların ötesinde, milletlerin gelecek kuşaklara bırakacağı bir mirastır.

Yaşasın Türkiye!

Yaşasın Azerbaycan!

Yaşasın Türk dünyasının kardeşliği!