Pakistan ve Afganistan neden savaşıyor? Çatışma hakkında en son ne biliyoruz?

Pakistan ve Afganistan arasında aylardır tırmanan sınır gerilimi, karşılıklı hava saldırıları ve “açık savaş” ilanıyla yeni bir aşamaya geçti.

İslamabad yönetimi Afganistan’ın başkenti Kabil dahil büyük kentleri bombalarken, Pakistan Savunma Bakanlığı, “Artık aramızda açık savaş var.” açıklamasında bulundu.

Son çatışma dalgası, Taliban yönetimindeki Afganistan’ın Pakistan’a yönelik sınır ötesi saldırısıyla başladı. Pakistan ise buna “Operation Ghazab Lil Haq” adı verilen hava harekatıyla karşılık verdi.

SON ÇATIŞMALAR NASIL BAŞLADI?

Perşembe akşamı Taliban hükümeti, Durand Hattı boyunca Pakistan hedeflerine saldırı başlattı. Afganistan, bu operasyonun 22 Şubat’ta Pakistan’ın Afgan sınır bölgelerine düzenlediğini söylediği ve aralarında kadın ile çocukların da bulunduğu en az 18 kişinin öldüğü hava saldırılarına yanıt olduğunu açıkladı.

Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, Pakistan askeri üslerine karşı “geniş çaplı taarruz operasyonları” başlatıldığını duyurdu. Afgan savunma bakanlığı, operasyonların altı sınır vilayetinde gerçekleştiğini, yaklaşık dört saat sürdüğünü ve gece yarısı sona erdiğini bildirdi.

PAKİSTAN’DAN KESKİN KARŞILIK

Afganistan’ın sınır ötesi saldırılarının ardından Pakistan Hava Kuvvetleri, “Operation Ghazab Lil Haq” kapsamında Afganistan’a hava saldırıları düzenledi. Pakistan devlet televizyonu, Taliban’a ait önemli askeri tesislerin hedef alındığını bildirdi.

Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari, ülkenin barış ve toprak bütünlüğünden taviz vermeyeceğini belirterek “Barışımızı zayıflık sananlar güçlü bir karşılık görecek.” uyarısında bulundu.

İKİ ÜLKE ARASINDAKİ GERİLİMİN ARKA PLANI NE?

İki ülke arasındaki şiddet, ekim ayında onlarca asker, sivil ve militanın öldüğü çatışmaların ardından derinleşti.

Katar arabuluculuğunda sağlanan ateşkes büyük ölçüde korunsa da taraflar zaman zaman sınır hattında karşılıklı ateş açmaya devam etti. Kasım ayındaki barış görüşmeleri ise kalıcı bir anlaşma sağlayamadı.

Krizin merkezinde güvenlik sorunu yer alıyor. Pakistan, Afganistan’ı 2007’de ortaya çıkan ve Pakistan Talibanı (TTP) olarak bilinen silahlı gruba ev sahipliği yapmakla suçluyor. İslamabad’a göre TTP, 2025 yılında Pakistan genelinde binden fazla şiddet eylemi gerçekleştirdi.

Afgan Taliban ile TTP arasında ideolojik ve sosyal bağlar bulunduğu belirtilirken, Afgan yönetimi TTP’ye barınma sağladığı iddialarını reddediyor.

ORDULARIN KAPASİTESİ NE DURUMDA?

Haber ajansı Reuters tarafından aktarılana göre Pakistan, askeri kapasite bakımından Afganistan’a kıyasla belirgin üstünlüğe sahip.

Pakistan’ın 660 bin aktif askeri personeli bulunuyor. Bunun 560 bini kara kuvvetlerinde, 70 bini hava kuvvetlerinde, 30 bini deniz kuvvetlerinde görev yapıyor.

Afgan Taliban güçlerinin aktif personel sayısı ise yaklaşık 172 bin. Yönetim, bu sayıyı 200 bine çıkarma planı olduğunu duyurdu.

ZIRHLI ARAÇ VE TOPÇU KAPASİTESİ

Pakistan’ın 6 binden fazla zırhlı savaş aracı ve 4 bin 600’ün üzerinde topçu sistemi bulunuyor.

Afgan güçlerinin Sovyet döneminden kalma ana muharebe tankları ve zırhlı personel taşıyıcıları olduğu bilinse de kesin sayıları açıklanmıyor. Topçu kapasitesi de net olarak bilinmiyor.

HAVA GÜCÜ VE NÜKLEER KAPASİTE

Pakistan’ın 465 savaş uçağı ve çok rollü, taarruz ve nakliye görevli 260’tan fazla helikopteri var.

Afganistan’ın ise savaş uçağı bulunmuyor. En az altı eski model uçak ve 23 helikoptere sahip olduğu biliniyor; ancak bunların ne kadarının faal olduğu belirsiz.

Ayrıca Pakistan yaklaşık 170 nükleer başlığa sahip bir ülke. Afganistan’ın ise nükleer silahı bulunmuyor.