Trump’tan Hürmüz tehditi: Donanmaya İran’a ücret ödeyen gemileri bulun talimatı verdim

Pakistan’ın arabuluculuğunda yapılan müzakereler, 1979 İran İslam Devrimi’nden bu yana iki ülke arasındaki en üst düzey yüz yüze temas olarak kayıtlara geçti. Ancak masadan barış çıkmadı. Önce ABD Başkanı JD Vance daha sonra da ABD Başkanı Trump’ın damadı Jared Kushner ve özel temsilcisi Steve Witkoff İslamabad’dan ayrıldı.

ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelerin çökmesinin ardından sosyal medya platformu Truth üzerinden oldukça uzun bir mesaj paylaştı. ABD Başkanı, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açma sözü verdiğini ama bunu bilerek yerine getirmediklerini söyledi. Trump, ABD donanmasının hemen geçerli şekilde Hürmüz Boğazı’na giriş-çıkış yapmaya çalışan tüm gemilere blokaj uygulayacağını söyledi. “İran’a geçiş ücreti ödeyen her gemi bulunup engellenecek” diyen Trump, İranlıların Hürmüz’e döşediği mayınların da imha edileceğini söyledi ve “Bize veya barışçıl gemilere ateş açan herhangi bir İranlı cehenneme gönderilecek” ifadelerini kullandı.

İRAN: KARŞI TARAFA GÜVENİMİZ YOK

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf sosyal medya platformu X üzerinden Pakistan’daki görüşmelere dair bir mesaj paylaştı. Kalibaf, “Müzakerelerden önce, gerekli iyi niyete ve iradeye sahip olduğumuzu vurguladım, ancak önceki iki savaşın deneyimleri nedeniyle karşı tarafa güvenimiz yok. İran heyetindeki meslektaşlarım ileriye dönük girişimler ortaya koydu, ancak karşı taraf bu müzakere turunda nihayetinde İran heyetinin güvenini kazanmayı başaramadı.” diye yazdı. İran Meclis Başkanı, “Amerika bizim mantığımızı ve ilkelerimizi anladı şimdi sıra, bizim güvenimizi kazanıp kazanamayacağına karar vermesinde.” ifadelerini kullandı.

PUTİN, PEZEŞKİYAN İLE GÖRÜŞTÜ

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile İslamabad’da yürütülen İran-ABD görüşmelerini ele almak üzere telefon görüşmesi gerçekleştirdiği açıklandı. Putin’in, Rusya’nın Orta Doğu’da bir çözümün sağlanmasına yardımcı olmaya devam etmeye hazır olduğunu söylediği kaydedildi.

NTV MÜZAKERELERİ İSLAMABAD’DA TAKİP ETTİ

NTV’den Deniz Kilislioğlu ABD ve İran’ın Pakistan’daki görüşmelerini İslamabad’da takip etti. Deniz Kilislioğlu, ABD’nin ayrılmasının ardından gelişmeleri aktardı; “Fiilen ateşkes devam ediyor. Bu anlamda içeride bir görüş ayrılığı olmuş değil. İçeride uzlaşılamayan konular vardı. Vance sadece nükleerden söz etti, anlaşılamayan tek sorun nükleermiş gibi konuştu. Oysa içeride yapılan görüşmelerde 7 başlığın konuşulduğunu biliyoruz. 3 temel başlıkta sorunlar aşılamadı. Nükleerden daha önemli sorun Hürmüz’dü örneğin. ABD’nin maksimalist bazı talepleri vardı ki Hürmüz Boğazı’nın kontrolüne kendisinin de dahil olması gibi taleplerdi. Nükleer meselesinde en iyi teklifimizi yaptık dedi ABD. İran’ın ve ABD’nin ne istediğini biliyoruz. ABD ”sıfırlayacaksın” diyor İran ise “bu egemenlik hakkımdır sıfırlamam seviyesini konuşalım” diyor. Hangi teklifi ilettiler buna dair henüz bir netlik yok. Görüşmeler devam edecek mi bu önemli. İpler kopmuş değil. Eğer bundan sonra bazı görüşmeler olacaksa bir de formatın oluşması gerekiyor. Teknik düzeyde görüşmeler yapılabilir. İlerleyen dönemlerde bazı temaslar olabilir. Anlaşma yok ama İslamabad’da yok, ileride olabilir mi belki olabilir. En azından şunu biliyoruz, fiilen ateşkes devam ediyo ancak bugün özellikle İsrail’den gelecek açıklamalar çok hayati olacak.”

BARIŞ GÖRÜŞMELERİNİN İSRAİL’DEKİ YANSIMALARI NASIL?

İslamabad’daki görüşmelerin İsrail’deki yansımalarını NTV muhabiri Özden Erkuş aktardı; “İsrail masada değildi, masanın dışında bırakıldı ama Pakistan’daki müzakereleri yakından takip etti.Ötesinde o müzakerelerde ABD heyetinin başındaki isim, Başkan Yardımcısı Vance’le İsrail Başbakanı Netanyahu’nun müzakereler devam ederken birkaç kez telefonla temas kurduğuna ilişkin israil medyasında haberler var. İran dışişleri bakanı da bu bilgiyi doğrulamış durumda. ABD ve İsrail bir koordinasyon içerisinde. Ateşkesin 5. günündeyiz. Gazetelerdeki bazı yorumlara göre, 15 günlük süre dolmadan önce İsrail’in İran’ı vurmak üzere hazırlık yaptığına dair bazı yorumlar da var. Savaş yeniden başlarsa özellikle enerji altyapısına ve İran’ın sivil altyapısına dönük saldırıların yoğunlaşacağına ilişkin savaş planları konuşuluyor. Dün Netanyahu sosyal medyada “İsrail benim liderliğimde İran’la savaşmaya devam edecek” ifadesini kullandı. İran’la olan savaş henüz sona ermedi, bu savaşa başlamasaydık İran’ın nükleer silahı olacaktı, Trump yönetimiyle koordinasyonumuz tam ifadelerini kullandı. Lübnan’la ilgili nesiller boyu ayakta kalacak bir barış istiyoruz dedi. ama İsrail’in Lübnan’ı hedef alan saldırıları da bir yandan devam ediyor. Son 24 saatte 120’den fazla hedef vuruldu Lübnan’ın güneyinde. Hizbullah da İsrail’e dönük roketli saldırılar düzenledi. Bint Cibeyil kasabası yoğun çatışmaların yaşandığı bölgelerden biri. Çok sayıda İsrail askerinin buradaki çatışmalarda yaralandığı bilgileri geliyor. 2 Mart’ttan bu yana 2 binden fazla kişi Lübnan’da hayatını kaybetti. Gözler Salı gününe çevrilmiş durumda. Lübnan’la İsrail arasında büyükelçiler seviyesinde Washington’da bir görüşme olacak. O görüşme beklenirken İsrail’in saldırıları devam ediyor. “

İRAN: ABD’NİN AŞIRI TALEPLERİ NEDENİYLE ANLAŞMA OLMADI

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 21 saat süren görüşmelerin ardından İran’ın Washington’ın şartlarını kabul etmeyi reddettiğini söylemesinin ardından İslamabad’dan ayrıldı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmelere ilişkin şu açıklamayı yaptı: “Birçok noktada uzlaşıya vardık ancak iki önemli meselede görüş ayrılıkları yaşandı ve bu durum da bir anlaşma ile sonuçlanmadı. Görüşmeler güvensizlik atmosferinde gerçekleştirildi, sadece tek bir oturumda anlaşmaya varılmasını beklemememiz doğal bir durum. İran’ın Pakistan ve bölgedeki diğer dostlarımız arasındaki temasları ve istişareleri devam edecek.

İran medyasında, İslamabad’daki Tahran-Washington görüşmelerinde ortak bir anlaşmaya varılamamasının nedeninin ABD’nin aşırı talepleri olduğu öne sürüldü. İran devlet televizyonu, İslamabad’da yaklaşık 21 saat süren ABD-İran müzakerelerinde özellikle Hürmüz Boğazı meselesi ve nükleer materyallerin ülke dışına çıkarılması gibi konularda anlaşma sağlanamadığı belirtildi. İran heyetinin, çeşitli girişimlerle ABD tarafını ortak bir çerçeveye yönlendirmeye çalıştığı öne sürülürken, ABD tarafının aşırı taleplerinin ortak bir çerçeve ve anlaşmanın oluşmasını engellediği iddia edildi.

PAKİSTAN’DAN İTİDAL ÇAĞRISI

Pakistan, ABD ve İran’ı ateşkes taahhütlerine uymaya ve kalıcı bir barışa ulaşmak için çabalara devam etmeye çağırdı.

Vance, İran’ın sunulan şartları reddettiğini belirterek, Washington’un “en son ve en iyi teklifi” olan bir anlayış metodunu masada bıraktıklarını ve 2 haftalık mevcut geçici ateşkes sonrası sürecin belirsizliğini koruduğunu ifade etti.

Müzakerelere dahil edilmeyen İsrail, Lübnan’daki Hizbullah hedeflerine yönelik hava saldırılarını sürdürürken, İsrail Başbakan Netanyahu savaşın henüz bitmediği mesajını verdi. ABD tarafında ise Başkan Donald Trump, bir anlaşmaya varılmasının kendisi için önem taşımadığını ve İran’ı askeri olarak mağlup ettiklerini savundu.