Zayıflama iğneleri kullanan hastalar, ilacın yol açtığı şiddetli yan etkileri bastırmak için denetimsiz gıda takviyelerine yöneliyor.
Kilo verme ve diyabet tedavisinde çığır açan GLP-1 grubu iğneler, kullananların hayatını kökten değiştirirken beraberinde beklenmedik bir tüketim dalgası getirdi.
Mide bulantısı, sindirim sorunları, tırnak kırılması ve yataktan kalkamayacak kadar ağır halsizlik yaşayan hastalar, çareyi takviye edici gıdalarda arıyor.
Sosyal medyada yayılan tavsiyelerle yönlendirilen bu yönelim, denetimsiz pazarda milyarlarca dolarlık yeni bir ticari hacim yaratırken tıp dünyasında ve resmi kurumlarda güvenlik endişelerine yol açıyor.
YAN ETKİLER DEV BİR PAZAR YARATTI
Novo Nordisk üretimi Ozempic ve Wegovy gibi ilaçlar; obezite, tip 2 diyabet ve kalp hastalığı riskini azaltmadaki başarılarıyla öne çıkıyor.
Uluslararası yatırım bankası JPMorgan’ın paylaştığı verilere göre geçen yıl yaklaşık 10 milyon Amerikalı bu ilaçları kullandı; sayının 2030 yılına kadar 25 milyona ulaşabileceği öngörülüyor.
Ancak ilaçların yarattığı şikayetler, kullanıcıları içeriği sıkı denetlenmeyen takviyelere itiyor. Nutrition Business Journal verilerine göre ABD takviye pazarı 2025 yılında 74 milyar doları aştı.
İlaçları kullananların neredeyse yarısı tedaviden sonra yeni vitamin ve takviyelere başladığını söylüyor.
Danışmanlık şirketi Boston Consulting Group’un yaptığı araştırma, kullanıcıların protein, lif ve kolajen harcamalarının ilaç öncesine göre yaklaşık yüzde 20 arttığını gösteriyor.
Florida’da acil servis hemşiresi olan 42 yaşındaki Allison Vecchio, Reuters ajansına yaptığı açıklamada GLP-1 iğnelerini hayatı için bir sıfırlama düğmesi olarak niteliyor.
Şiddetli sindirim sıkıntıları ve yataktan çıkamayacak kadar yoğun halsizlik yaşayan Vecchio, aylık 200 ila 300 dolar harcayarak lif, kolajen ve elektrolit karışımları almaya başlayınca rahatladığını belirtiyor.
TikTok’ta 25 bin takipçisi olan Vecchio ise, sağlık çalışanlarına ayrılan özel içerik üretici programı üzerinden üç markayla çalışıyor.
Kansas’ta yaşayan 52 yaşındaki Terri Hart ise 2023 yılında başladığı ilaçların ardından yaşadığı bulantı ve yorgunluğu magnezyum, B12 ve elektrolitlerle dengelemeye çalıştığını aktarıyor.
Aylık 110 dolarlık maliyeti sigorta karşılamadığı için masrafını 12 bini aşkın takipçili TikTok hesabındaki komisyon gelirleriyle hafifleten Hart, uzman olmadığını vurgulayarak “Otoritemi yaşadığım tecrübeyle kuruyorum” diyor.
Nutrition Business Journal verilerine göre 2025 yılında TikTok Shop üzerinden 1 milyar doları aşkın takviye satışı gerçekleşti.
Bu meblağ, internet üzerinden yapılan tüm takviye satışlarının yüzde 5,4’ünü oluşturuyor.
Gıda ve İlaç Dairesinin (FDA) vitamin ve besin takviyeleri için piyasaya çıkış öncesi onay zorunluluğu uygulamaması, bilimsel güvenilirliği tartışmalı hale getiriyor.
Stanford Üniversitesi Klinik Doçenti ve Ardmore Sağlık Enstitüsü Sağlık Direktörü Jonathan Bonnet, ne alındığı kesin olarak bilinmediğinde maruz kalınan riskleri öngörmenin güçleştiğini vurguluyor.
Geçen yıl 129 milyon dolar satış geliri açıklayan Niagen Bioscience tepe yöneticisi Rob Fried de şirketlerin TikTok’ta çok sayıda içerik üreticisiyle anlaşıp satışı artıracak her türlü iddiayı kolayca dile getirebileceğine dikkat çekiyor.
Perakende devleri de bu akımdan pay almaya çalışıyor.
Target ürün yelpazesini genişletirken The Vitamin Shoppe, lif ve kreatin satışlarında çift haneli büyüme kaydediyor.
PitchBook verilerine göre de sektördeki şirket birleşme ve satın almaları işlem adedi azalsa da hacim olarak büyüyor; 2024 yılında 7,3 milyar dolar olan işlem hacmi 2025’te 16,9 milyar dolara, bu yılın ilk 10 ayında ise 14,6 milyar dolara ulaştı.
Procter & Gamble’ın takviye üreticisi Thorne’u bünyesine katmaya hazırlanırken Japon Kirin Holdings, GLP-1 kullanıcılarına özel ürün çıkaran Youtheory markasının sahibi Kanadalı Jamieson Wellness’ı satın alacağını duyurdu.
ABD Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanı Robert F. Kennedy Jr. gıda takviyeleri için daha sıkı kurallar önerdi.
Mevcut düzende birçok üretici, bileşenlerin genel olarak güvenli kabul edildiğini öne sürerek FDA’ya bildirimde bulunmadan ürün satabiliyor; yeni taslak bu muafiyeti kaldırmayı amaçlıyor.
Düzenleme önerisi sektör içinde tartışma yarattı. Body of Work tepe yöneticisi Jacqueline Maslan, ürünlerin piyasaya sürülmeden önce incelemeden geçmesi gerektiğini savunarak takviyelere ilaç katan veya etkili maddeleri yok denecek kadar az kullanan üreticilere işaret ediyor.
Buna karşılık Sorumlu Beslenme Konseyi, kuralın binlerce içerik incelemesi yüzünden aylarca sürecek dosya yığılmalarına yol açacağını öne sürüyor.
Thorne tepe yöneticisi Colin Watts ise FDA’nın yenilik hızına yetişecek insan gücüne sahip olamayacağını savunuyor.
İsmi belirtilmeyen Sağlık Bakanlığı sözcüsü Reuters’a yaptığı açıklamada, FDA’nın tüketici tercihlerini desteklerken ürün güvenliğini sağlamak amacıyla denetim yaklaşımını modernize etmeyi değerlendirdiğini kaydetti.