Bilim insanlarından uyarı. Alçak Dünya yörüngesi hızla “çökebilir”

Bilim insanlarına göre gökyüzünde büyüyen bir kriz var. Alçak Dünya yörüngesinin giderek daha fazla uydu ve uzay çöpüyle dolması, bu bölgenin bir anda yıkıcı bir enkaz girdabına dönüşmesine yol açabilir.

Böyle bir senaryoda, uzaya çıkan her araç büyük risk altına girerken, kopan parçaların Dünya’ya düşerek ciddi tehlikeler yaratması da mümkün.

İNSANLIĞI GEZEGENE HAPSEDEBİLİR

Henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş yeni bir çalışma, NASA bilim insanı Donald Kessler’in yıllar önce ortaya koyduğu teorik senaryoyu temel alıyor. “Kessler sendromu” olarak bilinen bu modele göre, uydular arasındaki birkaç kazara çarpışma bile zincirleme bir etki yaratarak giderek artan sayıda çarpışmaya ve kontrolsüz bir enkaz birikimine neden olabilir. En iyi ihtimalle bu süreç, insanlığı gezegenine hapsederken uzay uçuşlarını onlarca yıl geriye götürebilir.

BİNLERCE UYDU FIRLATMASI

Günümüzde alçak Dünya yörüngesine her zamankinden daha fazla uydu fırlatılması, bu senaryoyu giderek daha gerçekçi hale getiriyor. Elon Musk’ın SpaceX şirketi tek başına 9 bini aşkın, ömrü sınırlı uydudan oluşan bir “mega takımyıldız” işletiyor. Amazon’un da benzer bir sistem kurmaya hazırlandığı, Çin’in de kendi mega takımyıldızı üzerinde çalıştığı biliniyor.

Kessler, bu tür bir yörünge felaketinin yıllar içinde gelişeceğini öngörmüştü. Ancak yeni araştırma karanlık bir ihtimali daha gündeme getiriyor: Ya bu süreç şiddetli bir güneş fırtınasıyla aniden tetiklenirse?

Güneş’ten gelen bu tür patlamalar, elektromanyetik dalgalarla Dünya’yı etkileyerek elektrik şebekelerini ve iletişim sistemlerini bozabiliyor. Yeterince güçlü bir fırtınanın, uydularla bağlantıyı kesmesi ve navigasyon sistemlerini devre dışı bırakması teorik olarak mümkün.

Bu ihtimal özellikle endişe verici. Çünkü SpaceX’in alçak yörüngedeki uyduları, birbirlerine veya diğer nesnelere çarpmamak için sürekli manevra yapmak zorunda kalıyor. Şirketin verilerine göre yalnızca geçen yıl bu amaçla 300 binden fazla manevra gerçekleştirildi.

UYDULAR İÇİN KIYAMET SAATİ: 5.5 GÜN SÜRECEK

Araştırmacılar, böyle bir krizi incelemek için “CRASH saati” adını verdikleri yeni bir ölçüt geliştirmişti. Bu gösterge, bir güneş fırtınası gibi olağanüstü bir durumda uydular navigasyon yeteneğini kaybederse, felaket boyutunda bir çarpışmanın ne kadar sürede gerçekleşebileceğini hesaplıyor.

Sonuçlar oldukça çarpıcı. Hesaplamalara göre alçak Dünya yörüngesinde uydular, her 36 saniyede bir birbirlerinin bir kilometre yakınına kadar geliyor. Buna göre uydu kıyametinin başlaması yalnızca 5,5 gün sürecek. Yani böyle bir güneş fırtınası yaşanırsa, insanlığın müdahale etmek için çok sınırlı bir zamanı olacak.