Halka açılan Kennedy suikastı evraklarında ne var?

ABD Başkanı Donald Trump’ın konuyla ilgili açıklamasından yalnızca bir gün sonra John F. Kennedy’nin (JFK) 22 Kasım 1963’te Dallas’ta vurulduğu suikasta dair 63 bini aşkın sayfadan oluşan yaklaşık 2 bin 200 belge yayınlandı.

ABD Ulusal Arşiv ve Kayıtlar Yönetimi’nin (NARA) sitesinde yer alan evrakların tamamı üzerindeki saklılık yakın gelecekte kaldırılacak. Kayıtlar, eski ABD Başkanı JFK’in istihbarat örgütü CIA’ye yönelik güvensizliği, suikastın faili Lee Harvey Oswald’ın Mexico City’de gözetlenmesi de dahil olmak üzere pek çok detaya ışık tutabilir.

Pazartesi günü Trump, Kennedy Center’da muhabirlere “tüm Kennedy dosyalarının” yayınlanacağını söyleyerek, “Muazzam ölçüde evrakımız var. Çok fazla okumanız var. Hiçbir şeyi sansürlemeyeceğiz,” demişti.

ABC News’e nazaran Trump’ın açıklaması Adalet Bakanlığı’nda “kargaşaya” yol açtı. Bakanlık avukatları pazartesiyi salıya bağlayan gecenin tümünde ayaktaydı ve yüzlerce sayfa belgeyi taradı.

“TEMEL KISSAYI DEĞİŞTİREN BİR ŞEY YOK”

Kennedy suikastının tarihini anlatan “A Cruel and Shocking Act” (Zalimce ve Şok Edici Bir Eylem) kitabının muharriri Philip Shenon, açıklanan birinci 1100 belgeyi taradıktan sonra suikasta dair anlayışı değiştirecek pek bir şey göremediğini söyledi.

Washington Post’a konuşan Shenon, sayfaların birçoğunun okunaklı olmadığını ve değeri şimdi bilinmeyen bir sürü isim ve takma isimle dolu olduğunu söz etti.

Shenon’a nazaran mevzunun uzmanı olmayan rastgele bir kişi, yeni sansürsüz evrakları kısmen yahut büsbütün sansürlenmiş evvelki dokümanlarla karşılaştırmakta zorlanabilir.

“Bu dokümanların neredeyse hepsini daha evvel sansürlenmiş olarak gördük, fakat size burada neyin yeni olduğunu çabucak söyleyemem. Her vakit sansasyonel bir şey olması mümkündür, fakat şu ana kadar burada görünen hiçbir şey o gün olanlara dair temel gerçeği tekrar yazmıyor. Önemli bir araştırmacının bu dokümanlarda ne olduğunu sahiden anlaması günler, haftalar ve aylar alacaktır.”

TRUMP NEDEN KENNEDY BELGELERİYLE İLGİLENİYOR?

Kennedy suikast evrakları Trump’ın birinci devrinde ve hatta daha öncesinde de ilgi duyduğu bir mevzuydu.

Trump birinci başkanlık kampanyası sırasında, Fox News’de Senatör Ted Cruz’un babasının suikasttan evvel Oswald ile görüşmüş olduğuna dair bir komplo teorisi ortaya atmıştı.

Ayrıca JFK’nin yeğeni Robert F. Kennedy Jr. da Trump’ın yakın müttefikleri ortasında. Kennedy Jr. halihazırda ABD’nin yeni sağlık bakanı olarak görev yapıyor.

Aşı aksisi aktivizmi nedeniyle ailesinin büyük bir kısmından uzaklaşmış olan bakan, JFK suikastından tek başına bir silahlı kişinin sorumlu olduğuna inanmadığını söylemişti.

“YENİ KAYITLAR ESKİ ANLATIYLA ÇELİŞİYOR”

Kennedy suikastı üzerinde çalışan tarihçi Jefferson Morley ise yeni malzemenin değerli bir kısmının 1960’lardaki birinci anlatıyla çeliştiği görüşünde.

Yargıç Earl Warren liderliğindeki Warren Komitesi’nin 1964 tarihli kararında eski bir Deniz Piyadesi ve Marksist olan Oswald’ın tek başına hareket ettiği söylenmişti. 7 kişilik konsey, zanlının birileri yahut öteki bir ülkeyle hareket ettiğine dair rastgele bir delil bulamamıştı.

Ancak Washington Post’a konuşan Morley’e nazaran yıllar içinde yeni yayınlanan kayıtlar diğer bir öyküyü akla getiriyor.

“Yalnız adam teorisi hakikat değil. Gerçekleri açıklamıyor. Kennedy’nin hayatını kurtarmaya çalışan tabipler, iki farklı taraftan gelen silah ateşiyle vurulduğunu söylüyor. Pekala, ne oldu? Olan bitene dair daha yeterli bir açıklamaya gereksinimimiz var.”

ZANLININ MEKSİKA’DA NE İŞİ VARDI?

Hem Morley hem de Shenon, yayınlanan ve yayınlanacak olan evrakları daha detaylı tahlil ederek Mexico City gizemine odaklanmak istediklerini söylüyor.

Kayıtlar halihazırda, Oswald’ın cinayetten kısa bir mühlet evvel Meksika’nın başşehrini ziyaret ettiğini ortaya koymuştu.

Shenon’ın aktardığına nazaran ABD istihbaratı, zanlının oradaki Kübalı ve Rus casuslarla görüştüğünü ve hatta Küba büyükelçiliğinin çalışanlarıyla Kennedy’yi öldürme planı hakkında açıkça konuştuğunu ileri sürmüştü.

Shenon, “Belki de yeni sansürsüz dokümanlar, Oswald ile Meksika’da Kennedy’nin ölmesini isteyen ve onun bu işi başarmasına yardım etmeye istekli öteki bireyler ortasındaki ek temasları gösterir,” dedi.

“Bu, birden fazla insanın düşündüğünün bilakis komplo olmayabilir, fakat yeniden de öteki beşerler Oswald’ın ne yapacağını biliyorsa yahut ona yardım etmişse bir çeşit kabahat komplosu olabilir.”

KENNEDY SUİKASTI

35. ABD başkanı JFK ve eşi Jacqueline Kennedy, 22 Kasım 1963’te Dallas’a tekrar seçim kampanyası için indiklerinde, açık bir gökyüzü ve sokakları dolduran coşkulu kalabalık tarafından karşılanmıştı.

Ancak konvoy kent merkezindeki gezintiyi tamamladığı sırada yakınlardaki Teksas Okul Kitap Deposu’ndan silah sesleri duyulmuş ve lider başından feci formda yaralanmıştı.

Polis kısa müddet sonra, depo binasının altıncı katındaki bir pencerede konuşlanmış 24 yaşındaki Oswald’ı tutuklamıştı.

İki gün sonra, gece kulübü sahibi Jack Ruby, Oswald’ı hapishaneye naklediliği sırada herkesin gözü önünde vurarak öldürmüştü.