İngiliz basınına göre ABD-İran barış anlaşması zor. “Savaş donmuş çatışmaya dönüşecek”

Kırılgan bir ateşkes var. Müzakerelerde ilerleme sağlanamıyor. İran savaşı neyle sonuçlanacak?

İngiliz İndependent gazetesi, en olası seçeneğin donmuş çatışma olduğunu yazdı.

Uluslararası ilişkiler uzmanlarının görüşlerine yer veren gazete, donmuş çatışmayı, düşük seviyede devam eden çözümsüz bir savaş olarak niteledi.

Donmuş çatışmaya 2022’de Rusya’nın topyekün işgalinden önce Ukrayna’nın doğusunda yaşanan çatışmalar örnek gösterildi. 2014’te başlayan ve 14 bin askerin öldüğü çatışmaların sürekli devam eden siber ve enformasyon savaşına rağmen donmuş kabul edildiğine dikkat çekildi.

Independent gazetesi, İran-ABD arasındaki müzakerelerin kapsamlı bir barış anlaşmasıyla sonuçlanmayacağını vurguladı.

GAZETENİN ÜÇ GEREKÇESİ

Gazete sürecin neden donmuş bir çatışmaya döneceği tezini üç gerekçeye dayandırdı.

Nedenlerden ilki Trump’ın tutumu. ABD Başkanının ateşkesleri müzakereler yoluyla kapsamlı anlaşmaya varılan bir süreç olarak algılamadığı belirtildi. Bunun yerine ateşkesleri savaşların bitmesi olarak gördüğüne dikkat çekildi.

Donald Trump’ın bu nedenle 10 savaşı bitirdiğini söylediği hatırlatıldı. Trump’ın bitirdiğini söylediği Pakistan-Hindistan, Tayland-Kamboçya çatışmalarının nihai barış anlaşmalarıyla sonuçlanmadığı vurgulandı.

Independent gazetesi, İran savaşının donmuş çatışmaya dönme riskine gerekçe olarak asimetrik olmasını da gösterdi.

Yaşanan savaşın ABD ve İran arasında güç dengesi farklılığından dolayı asimetrik olduğunun altı çizildi. Körfez ülkelerine saldırılar ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılması İran’ın asimetrik adımlarına örnek gösterildi.

Independent donmuş çatışma tezine bir gerekçe olarak da tarafların zorlu konulara yoğunlaşmamasını gösterdi. Ne İran’ın ne ABD’nin aralarındaki çatışmaların kökenini çözmeye istekli olduğu vurgulandı.

Taraflar arasında en büyük görüş ayrılığının İran’ın nükleer programı olduğuna dikkat çekildi. Bu konuda kısa vadede bir çözüm bulunmasının imkansız olduğunun altı çizildi. Obama döneminde varılan nükleer anlaşmanın müzakere edilmesinin 20 ay sürdüğü hatırlatıldı.

Independent gazetesi, sürecin donmuş çatışmaya evrilmesinin bölge için ne anlama geleceği sorusuna da yanıt aradı.

İran-ABD ve İran-İsrail arasında çatışmaların zaman zaman alevleneceği bir süreç yaşanabileceği vurgulandı.

GAZZE SAVAŞINA BENZETİLDİ

Durum Gazze savaşına benzetildi. İsrail’in topyekün saldırıları sona erse de İsrail askerlerinin Gazze’den çekilmesi ve Hamas’ın silahsızlanması gibi kritik meselelerin çözüme kavuşturulamadığı hatırlatıldı.

Donmuş çatışmaya Kuzey-Güney Kore arasındaki savaş da örnek gösterildi. 1953’te ateşkese varıldığı ancak kapsamlı bir barış anlaşması sağlanamadığına dikkat çekildi. Bu süreçte Kuzey Kore’nin nükleer silah elde ederek tüm dünyayı tehdit eder hale geldiği yorumunda bulunuldu.

Haberde, ABD-İran arasındaki donmuş çatışmanın da uzun vadede Ortadoğu’da sürekli istikrarsızlık kaynağı haline dönüşeceği, silahlanma yarışına yol açabileceği uyarısı yapıldı.