17 yıl sperm bağışladı, doğan bebeklerin 10’u kanser, bazıları öldü

Kanser riskini artıran genetik bir mutasyonu taşıdığından habersiz olan bir sperm bağışçısının, Avrupa genelinde en az 197 çocuğun biyolojik babası olduğu ortaya çıktı.

Bu çocuklardan bazıları hayatını kaybetti ve mutasyonu miras alanların çocukların çok büyük kısmının kansere yakalanacağı bildirildi.

Sperm, İngiltere’deki kliniklere satılmadı ancak BBC, bilgilendirilen çok küçük sayıda İngiliz ailenin, Danimarka’da doğurganlık tedavisi görürken bu donörün spermini kullandığını doğruladı. Soruşturma, BBC’nin de aralarında bulunduğu 14 kamu yayın kuruluşu tarafından, Avrupa Yayın Birliği’nin Araştırmacı Gazetecilik Ağı kapsamında yürütüldü.

OLAY NASIL MEYDANA GELDİ?

Sperm, 2005 yılından itibaren öğrenci olduğu dönemde bağış yapmaya başlayan anonim bir erkekten alındı. Spermi yaklaşık 17 yıl boyunca kadınlar tarafından kullanıldı.

Donör sağlıklıydı ve bağışçı tarama testlerini geçmişti. Ancak vücudundaki bazı hücrelerin DNA’sı, daha kendisi doğmadan önce mutasyona uğramıştı. Bu mutasyon, vücudun hücrelerinin kansere dönüşmesini engellemede kritik rol oynayan TP53 genine zarar veriyordu.

Donörün vücudunun büyük kısmında bu tehlikeli TP53 formu bulunmuyor, ancak spermlerinin yüzde 20’sine kadar olan kısmı bu mutasyonu taşıyor. Etkilenen spermden dünyaya gelen çocuklar, bu mutasyonu vücutlarındaki her hücrede taşıyor.

Bu durum, özellikle çocukluk çağında ve ilerleyen yaşlarda meme kanseri başta olmak üzere, yüzde 90’a varan kanser geliştirme riski taşıyan Li-Fraumeni sendromu olarak biliniyor.

ŞU AN KANSERE YAKALANAN 10 ÇOCUK VAR

Sperm bağışıyla bağlantılı kanser vakalarını takip eden doktorlar, o tarihte bilinen 67 çocuk arasında 23’ünde bu genetik varyantın bulunduğunu, bunlardan 10’unun halihazırda kansere yakalandığını bildirdi. Bilgi Edinme Özgürlüğü başvuruları ve doktorlar ile hastalarla yapılan görüşmeler sayesinde, bu donörden doğan çocuk sayısının çok daha fazla olduğu ortaya çıktı.

Rakam en az 197, ancak tüm ülkelerden veri elde edilemediği için bu sayı nihai olmayabilir. Ayrıca bu çocuklardan kaçının tehlikeli varyantı taşıdığı da tam olarak bilinmiyor.