ABD’de oy verme işlemi başladı. Başkan Trump için kritik ara seçim

ABD’de Başkan Donald Trump yönetiminin yasama gücünü ve Kongredeki siyasi dengeyi şekillendirecek ara seçimlerde oy verme işlemi başladı.

435 sandalyeli Temsilciler Meclisinin tamamı ile 100 sandalyeli Senatonun 35 sandalyesi için seçime gidiliyor.

İlk olarak Connecticut, Indiana, Kentucky, Maine, New Hampshire, New Jersey, New York ve Virginia eyaletlerinde yerel saatle 06.00 (TSİ 14.00) itibarıyla sandık başına gidildi.

Diğer eyaletlerde saat farkı nedeniyle oy kullanma işlemleri farklı saatlerde başlayacak.

ABD’de oy kullanmak için bugün son gün olsa da ülkede 18 Eylül’den bu yana vatandaşlar farklı eyaletlerde erken oy kullanmaya başladı.

Erken oy kullanma işlemi ilk olarak 18 Eylül’de Virginia, Minnesota ve South Dakota eyaletlerinde başladı, daha sonra diğer eyaletlerde de erken oy verme merkezleri hizmet verdi.

Yaklaşık 210 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu ABD genelinde, erken oy kullanan seçmenlerin sayısının bugüne kadar 50 milyonu bulduğu tahmin ediliyor.

ABD’deki ara seçimlerde ilk sandıkların yerel saatle 18.00’de (TSİ 02.00) Indiana ve Kentucky eyaletlerinde kapanması bekleniyor.

Kentucky’nin ardından her eyalet kendi belirlediği saatte oy verme işlemini sonlandıracak. Saat farkından dolayı en son sandıkların Alaska eyaletinde yerel saatle 4 Kasım 01.00’de (TSİ 09.00) kapanması bekleniyor.

ABD ARA SEÇİMLERİ

ABD halkı bulundukları eyaletlerdeki valilik ve diğer yerel pozisyonların yanı sıra Kongrede Temsilciler Meclisindeki 435 sandalyenin tamamı, Senatodaki 100 sandalyenin de 35’ini belirlemek için oy kullanıyor.

ABD seçim sisteminde 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi üyelerinin hepsi, biri ABD başkanının seçildiği genel seçimlerde, diğeri de ara seçimde olmak üzere her iki yılda bir sandığa gidiyor.

Kongrenin 100 üyeli Senato kanadında da 6 yıllığına seçilen senatörlerin üçte biri, her iki yılda bir seçimle yenileniyor.

Cumhuriyetçiler, 2024 seçimlerinin ardından Temsilciler Meclisindeki çoğunluklarını korurken, aradan geçen iki yılda istifalar ve boşalan sandalyeler nedeniyle iki parti arasındaki fark daraldı.

1 Kasım itibarıyla Temsilciler Meclisinde 218 Cumhuriyetçi, 214 Demokrat ve bir bağımsız üye bulunuyor; iki sandalye ise şu anda boş durumda.

435 sandalyeli Mecliste salt çoğunluk için 218 sandalye gerekiyor.

Dolayısıyla Demokratların çoğunluğu elde etmesi için seçimlerde, mevcut sandalyelerine ek olarak en az 4 sandalye daha kazanması gerekiyor.

Temsilciler Meclisindeki çoğunluk, Meclis Başkanının belirlenmesinin yanı sıra yasama gündeminin oluşturulması, bütçe görüşmeleri ve Kongre komitelerinin yönetimi bakımından önem taşıyor.

Demokratların burada çoğunluğu kazanması durumunda Trump’ın azline yönelik süreç dahil birçok kritik konunun Temsilciler Meclisi gündemine gelmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Cumhuriyetçiler, 100 üyeli Senatoda 53 sandalyeyle çoğunluğu elinde bulundururken, Demokratların ise kendileriyle hareket eden 2 bağımsız dahil toplam 47 sandalyesi bulunuyor.

Bu tabloya göre Demokratların Senatoda çoğunluğu ele geçirebilmesi için Cumhuriyetçilerden net 4 sandalye kazanması gerekiyor.

Senato seçimlerinde özellikle Georgia, Michigan, Maine, Alaska, Kuzey Carolina, Ohio ve Iowa gibi eyaletlerdeki yarışlar yakından takip ediliyor.

Demokratlar, 2024 başkanlık seçimlerinde Trump’ın kazandığı Georgia ve Michigan’daki sandalyelerini korumaya çalışırken, Cumhuriyetçiler ise Demokrat başkan adayı Kamala Harris’in kazandığı Maine’deki sandalyelerini korumaya çalışacak.

Senato, Yüksek Mahkeme dahil federal yargıçların ve üst düzey yönetim görevlilerinin onaylanması ile uluslararası anlaşmaların değerlendirilmesi gibi yetkileri nedeniyle başkanlık yönetimi açısından ayrı bir öneme sahip.

Bununla birlikte, Senatoda çoğunluğun elde edilmesi, her yasa teklifinin kabulü için yeterli olmuyor. Birçok düzenlemede tartışmaların sona erdirilmesi için 60 senatörün desteği gerekiyor.

60 senatöre ulaşmak zor olduğundan, Amerikan siyasi sisteminde “filibuster” denen bu yöntemle bazen tek bir senatör bile, uzun süre kürsüde konuşarak bir yasama sürecini geciktirebiliyor.

ABD’de seçimler federal düzeyde yapılmasına rağmen oy verme ve oy sayım süreçleri büyük ölçüde eyaletler tarafından yürütülüyor.

Seçmenler, eyaletlerinin belirlediği kurallar çerçevesinde seçim günü sandığa giderek, erken oy kullanarak ya da posta yoluyla oylarını verebiliyor.

Bazı eyaletlerde seçmenlere otomatik olarak posta yoluyla oy pusulası gönderilirken, bazılarında ise seçmenlerin posta yoluyla oy kullanmak için başvuruda bulunması gerekiyor.

Oy kullanmak için kimlik gösterme zorunluluğu, seçmen kayıt süreleri ve posta oylarının kabul edilmesine ilişkin son tarihler de eyaletlere göre değişiyor.

Özellikle Trump’ın seçim sistemine ilişkin en önemli şikayetlerinden ikisi olan “posta yoluyla oy kullanma” ve “kimlik kartı gösterme zorunluluğu olmadan oy kullanma” süreçleri, Amerikan kamuoyunda halen tartışılıyor.

ABD genelinde tek bir sandık kapanış saati bulunmadığından, sonuçlar ülkenin doğusundan batısına doğru farklı saatlerde gelmeye başlıyor.

Özellikle oy farkının az olduğu eyaletlerde posta oylarının sayılması ve itiraz süreçleri nedeniyle kesin sonuçların açıklanması birkaç gün sürebiliyor.

Bu yılki Kongre ara seçimlerine katılımın son dönemdeki diğer seçimler gibi yüksek olması bekleniyor. Özellikle Trump’a destek verenler ile karşı olanlar arasındaki siyasal ve sosyolojik makasın giderek açıldığı yönündeki göstergeler, seçmenleri daha fazla sandığa gitmeye yönlendiriyor.

ABD medyasına yansıyan son analizlere göre, 47 eyalet ve başkent Washington’da 43 milyondan fazla seçmen erken oy kullanmış veya posta yoluyla oyunu göndermiş durumda.

Bu sayı, 2022 ara seçimlerinin aynı dönemine kıyasla yaklaşık 10 milyonluk bir artışa işaret ediyor.