ABD ve Çin’den 60 milyar dolarlık hamle. Ticaret savaşı bitti mi?

ABD ve Çin, iki ülke arasındaki ticarette karşılıklı olarak toplam 60 milyar dolarlık üründe gümrük vergilerini düşürme kararı aldı.

Beyaz Saray her iki tarafın 30’ar milyar dolarlık malını kapsayan listeleri yayımlarken, vergi indirimlerinin kesin oranları ve uygulama takvimi henüz netleşmedi.

Geçen hafta ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Washington’da zirve gerçekleştirmişti.

AFP ajansının haberine göre Beyaz Saray, Şi’nin ziyareti sonrası “hassas olmayan mallar” kategorisindeki ürünlere daha avantajlı tarife uygulanması yönünde tavsiye kararı alındığını duyurdu. Pekin yönetimi de mutabakatı doğruladı.

İki ülke, gümrük vergilerinin bir dönem yüzde 100’ün üzerine çıktığı misilleme sürecinin ardından ilk kez geçen yıl Güney Kore’deki liderler zirvesinde ticaret ateşkesine varmıştı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, süresi kasım ayında dolması planlanan bu uzlaşmanın 10 Ocak tarihine kadar uzatıldığını bildirdi.

Çin Ticaret Bakanlığı, ticaret ateşkesinin iki ay uzatılmasının her iki tarafa ekonomik sorunları çözme planını değerlendirme fırsatı vereceğini belirtti. Açıklamada, bu adımın şirketler arası işbirliği için öngörülebilir bir ortam sağlayacağı kaydedildi.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, ABD-Çin Ticaret Heyeti bünyesinde varılan uzlaşmanın, ABD’nin Çin’e yaptığı ihracatın yaklaşık yüzde 30’u için pazar erişimini genişleteceğini söyledi.

Washington yönetiminin yayımladığı listeye göre ABD; havai fişekler, Noel süsleri ve ağaç ışıkları, yapay çiçekler, ev eşyaları, çocuk oto koltukları, oyuncaklar, spor malzemeleri, sofra takımları, battaniyeler, çarşaflar, kahve makineleri ve ekmek kızartma makineleri gibi küçük ev aletlerini içeren 77 ürün kategorisinde gümrük vergilerini düşürmeyi planlıyor.

Çin’in ithalat listesi ise mısır, buğday, sorgum, et ürünleri (sığır, domuz, kümes hayvanları), deniz ürünleri, süt ürünleri, bitkisel yağlar ve küspeler, viski, tıbbi cihazlar, kozmetik ürünleri, tomruk ve ahşap ürünleri ile kömürü kapsayan 1600’den fazla Amerikan malını içeriyor.

Öte yandan Reuters ajansının haberine göre ABD’nin Çin’e en büyük tarımsal ihraç kalemi olan soya fasulyesi, Pekin’in açıkladığı tarife indirimi listesinin dışında kaldı.

ABD menşeli soya fasulyesi Çin pazarında halen yüzde 10 ek gümrük vergisine tabi tutuluyor. Sektör temsilcileri bu vergi yükünün özel sektör kırma tesisleri için karşılanması güç bir maliyet yarattığı uyarısını yapıyor.

Pekin yönetimi, geçen yıl varılan mutabakat kapsamında yıllık 25 milyon tonluk alım taahhüdü çerçevesinde ABD’den büyük ölçekli soya fasulyesi alımını sürdürüyor.

Çin’in devlete ait tarım şirketleri Sinograin ve COFCO, Beyaz Saray’ın açıkladığı yıllık kotanın yaklaşık yarısına denk gelen 12 milyon tondan fazla Amerikan soya fasulyesi satın aldı.

Pekin’in soya fasulyesi dışındaki tarım ürünlerinde vergi indirimine gitmesi, Beyaz Saray’ın öne sürdüğü yıllık 17 milyar dolarlık tarım ürünü satın alma taahhüdünü karşılama adımı olarak görülüyor.

Çin tarafı henüz bu hacimdeki satın alma hedefini resmi olarak doğrulamadı.

Zirvede varılan bir diğer uzlaşmaya göre Çin, 2027 ve 2028 yıllarında ABD’den yılda en az 10 milyon metrik ton kömür ithal edecek.

Bu miktar Çin’in yıllık kömür ithalatının yaklaşık yüzde 2’sine denk geliyor. Listede sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ve petrol ise yer almadı.

Çin Ticaret Bakanlığı, Amerikan kömürü ithalatının iç piyasayı destekleyeceğini ve ABD kömür sektörüne gelir ile istihdam sağlayacağını açıkladı. İki ülke ayrıca yıl sonundan önce toplanacak bir tarım çalışma grubu kurma kararı aldı.

Liderler yapay zeka alanında olası olaylar için doğrudan iletişim kanalı kurulması ve kasım ayı sonuna kadar takip diyaloğu yürütülmesi konusunda da anlaştı.

Çin yönetimi ayrıca ABD sermayeli kuruluşlar dahil yabancı finansal hizmet şirketlerinin ülkede şube açma ve faaliyet yürütme izinlerini inceleyip onaylayacağını duyurdu. İki ülke arasındaki doğrudan uçuşların artırılması için temasların süreceği açıklandı.

Zirve kararlarına rağmen Çin borsalarında pazartesi günü sert düşüşler yaşandı.

Yatırımcıların somut ayrıntıları yetersiz bulması ve ABD Kongresi’nde Çin menşeli bileşenlerin veri merkezlerinden yasaklanmasına yönelik iki partinin ortak girişiminin teknoloji hisselerini baskılamasıyla Şanghay ve Shenzhen borsalarını izleyen gösterge CSI300 endeksi yüzde 2’den fazla gerileyerek bir yılın en düşük seviyesine indi.