Irak, OPEC’ten ayrılabilir

Irak’ın petrol politikasından haberdar kaynakların aktardığına göre, Bağdat yönetimi OPEC bünyesindeki petrol üretim kotasının önemli ölçüde artırılmaması halinde mevcut tüm seçenekleri değerlendirmeyi planlıyor.

Bu seçenekler arasında, petrol ihraç eden ülkeler grubundan ayrılma ihtimalinin de tartışılarak masaya yatırıldığı bildirildi.

OPEC’in en büyük ikinci üreticisi konumundaki Irak’ın olası ayrılık hamlesi, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) bu yılki ayrılık kararının ardından kartel için yeni ve büyük bir darbe niteliği taşıyor.

Irak, örgütün kurulduğu başkent Bağdat ile birlikte OPEC’in beş kurucu üyesinden biri olarak biliniyor.

Reuters’a konuşan üst düzey bir Irak Petrol Bakanlığı yetkilisi, İran savaşı nedeniyle ülkenin ciddi bir finansal krizden geçtiğini belirterek, OPEC kotasındaki belirgin bir artış talebinin ciddiyetle ele alınması gerektiğini vurguladı.

Yetkili, Irak’ın geçmişte OPEC’ten ayrılmayı değerlendirdiğini ancak mevcut planın üye olarak kalıp daha yüksek bir kota elde etmek için çabalamak yönünde olduğunu ekledi.

Aynı yetkili, “Suudi Arabistan ve diğer OPEC müttefikleri bu konuyu en üst düzeyde ciddiyetle ele almalıdır. Aksi takdirde Irak, mevcut tüm seçenekleri değerlendirmek zorunda kalacaktır” ifadelerini kullandı.

Kendisine yöneltilen OPEC’ten çıkış konusunun tartışılıp tartışılmadığına dair soruya ise “Bu adım için henüz çok erken” yanıtını verdi.

Gelişmeler karşısında OPEC yetkilileri henüz bir yorumda bulunmadı. Irak hükümet sözcüsü Haydar Abudi ise ülkenin petrol ihracat kapasitesini tamamen geri kazanmak için çalıştığını ve gelecek yıllarda petrol üretimini günlük 7 milyon varile yükseltmeyi hedeflediğini ifade etti.

Abudi, OPEC kotası ya da gruptan ayrılma ihtimali hakkındaki soruları yanıtlamaktan kaçındı.

Irak ekonomisi, büyük ölçüde petrol gelirlerine bağımlı yapısıyla öne çıkıyor.

İran savaşı kaynaklı aksaklıkların Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatı sekteye uğratması, Irak’ın ihracatının büyük kısmını sınırlandırarak ülke ekonomisini ciddi bir darboğaza sürükledi.

Söz konusu gelişmelerin ardından petrol fiyatları kayıplarını genişleterek varil başına 73 doların altına geriledi.

Geçen ay göreve gelen Irak Başbakanı Ali Zeydi, ekonominin yeniden inşasını, yabancı yatırımların çekilmesini ve yolsuzlukla mücadeleyi yönetiminin merkezine alacağını duyurmuştu.

Irak devlet haber ajansı INA’nın haberine göre Zeydi, Irak’ın nüfusu ve üretim kapasitesiyle uyumlu şekilde OPEC’ten üretim artışı talep ettiğini belirtti.

OPEC+ ittifakının yedi kurucu üyesi, nisan-haziran döneminde üretim kotalarını günlük yaklaşık 600 bin varil artırmıştı. OPEC+, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ile Rusya dahil müttefik üreticilerden oluşuyor.

KÜRESEL PETROL TALEBİ ARTACAK

Öte yandan OPEC verilerine göre, küresel petrol talebinin bu yıl yıllık bazda günlük 1 milyon varil artış göstererek 106 milyon 130 bin varile ulaşacağı öngörülüyor .

Bu yılki talep artışının ağırlıklı olarak OECD dışı ülkelerden kaynaklanacağı tahmin edilirken, bu bölgelerdeki talebin günlük yaklaşık 900 bin varil artışla 60 milyon 120 bin varile yükseleceği hesaplanıyor.

Bu yükselişte özellikle Çin, Hindistan ve diğer Asya ülkelerinin başı çekmesi bekleniyor. OECD ülkelerinde ise petrol talebinin günlük yaklaşık 60 bin varil artışla 46 milyon 10 bin varil seviyesinde kalacağı tahmin ediliyor.

OPEC öngörülerine göre küresel petrol talebi 2027 yılında günlük yaklaşık 1 milyon 700 bin varil artarak 107 milyon 860 bin varile çıkacak.

Bu süreçte OECD dışı ülkelerin talebi günlük 1 milyon 500 bin varil artışla 61 milyon 640 bin varile, OECD ülkelerinin talebi ise yaklaşık 210 bin varil yükselişle 46 milyon 220 bin varile ulaşacak.

BAE, OPEC’TEN AYRILMA KARARI ALMIŞTI

Nisan ayında Birleşik Arap Emirlikleri Enerji ve Altyapı Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, ülkenin 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve OPEC+ ittifakından ayrılacağı , kararın ülkenin uzun vadeli stratejik ve ekonomik vizyonunun yanı sıra dönüşen enerji profili çerçevesinde alındığı bildirilmişti.

Kararda özellikle yurt içi enerji üretimine yönelik yatırımların hız kazanmasının belirleyici rol oynadığı ifade edilmişti.

Bakanlık, BAE’nin OPEC’ten ayrılmasının ardından da piyasaya sunacağı ilave üretimi kademeli ve dengeli bir şekilde sürdüreceğini, bu sürecin piyasa koşulları ve talep doğrultusunda yönetileceğini bildirmişti.

OPEC bünyesine ilk kez 1967 yılında Abu Dabi Emirliği üzerinden dahil olan BAE, ülkenin resmi olarak kurulduğu 1971 yılından bu yana üyeliğini devam ettirerek küresel petrol piyasalarında istikrarın korunmasında aktif rol oynamıştı.

Açıklamada, üyelikten ayrılma kararının BAE’nin küresel piyasa istikrarına yönelik taahhütlerini ve üretici-tüketici işbirliğine dayanan politikasını değiştirmeyeceği, aksine ülkenin dinamik piyasa ihtiyaçlarına daha hızlı yanıt verme yeteneğini artıracağı vurgulanmıştı.