NATO en kötü senaryoyu açıkladı. “Ahmakça bir adım olursa savaşırız”

Polonya’nın başkenti Varşova’da düzenlenen bu yılki Varşova Güvenlik Forumu, Rusya ile artan gerilim, hibrit tehditler, nükleer caydırıcılık ve Avrupa’nın savunma tedariki ekseninde değerlendirmelere sahne oldu.

Kırım’ın Rusya tarafından ilhak edilmesinin ardından 2014 yılında Casimir Pulaski Vakfı tarafından kurulan ve “Sizin ve Bizim Özgürlüğümüz İçin” şiarıyla hareket eden forum, 12-13 Ekim 2026 tarihlerinde 90’ı aşkın ülkeden 2 bin 500’den fazla delegeyi bir araya getirdi.

Katılımcılarının yaklaşık yüzde 60’ı Polonya dışından gelen, devlet başkanlarını, bakanları, üst düzey askeri komutanları ve güvenlik uzmanlarını buluşturan iki günlük organizasyonun bu yılki ortak ülkesi ise İskandinav savunma planlamasını Doğu Avrupa güvenlik çerçeveleriyle uyumlu hale getiren Norveç oldu.

Kamuya açık panel oturumları, sanayi sunumları ve Chatham House Kuralı kapsamında yürütülen basına kapalı yuvarlak masa toplantılarıyla icra edilen forumda, NATO’nun Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı (SACEUR) ve ABD Hava Kuvvetleri Generali Alexus Grynkewich, ittifakın “Zafer Teorisi” adını taşıyan askeri stratejisini açıkladı.

Grynkewich, NATO topraklarına yönelecek herhangi bir saldırıyı durdurmak ve sonuçsuz bırakmak için üç aşamalı bir harekat planı uygulayacaklarını bildirdi.

SALDIRIYI DURDURMA, ENGELLEME VE YIPRATMA STRATEJİSİ

General Grynkewich tarafından sunulan askeri konsept; ilk saldırıyı durdurma, saldırının devamını engelleme ve düşmanı yıpratma olmak üzere üç temel unsura dayanıyor.

İlk aşamada, üye devletler kuvvetlerini toplayıp harekete geçirmeden önce düşmanın savunma hatlarını yarmasını, ittifakı gafil avlamasını ve operasyonel hedeflerine ulaşmasını engellemek amacıyla savunma takviyeleri yapılacak.

İstihbarat üstünlüğünün yaklaşan bir tehdidi önceden tespit edip kuvvetleri vaktinde konuşlandırmada belirleyici rol oynayacağını belirten Grynkewich, ikinci aşamada hava ve deniz kuvvetlerinin uzay ve siber unsurlarla işbirliği yaparak hava ile deniz üstünlüğünü ele geçireceğini ifade etti.

İttifak, gelişmiş sensörler, otonom sistemler ve çok alanlı kuvvetler kullanarak NATO topraklarının kalıcı olarak işgal edilmesini engelleyecek.

Stratejinin üçüncü ayağını oluşturan düşmanı yıpratma adımı ise hasmın genel askeri potansiyelini zayıflatmayı hedefliyor.

Plan kapsamında saldırılar yalnızca cephe hattındaki taarruz birlikleriyle sınırlı kalmayacak; bu kuvvetleri destekleyen, ikmalini sağlayan, komuta ve kontrolünden sorumlu olan tüm unsurları kapsayacak şekilde derinlemesine icra edilecek.

Grynkewich, hedefin hasma stratejik bir yenilgi yaşatmak değil, yalnızca saldırıyı durdurmak olduğunu dile getirdi.

Gerilimi tırmandırma gerekçesi üretmeyeceklerini, tırmanma yükünün tamamen saldırgana ait olacağını vurgulayan NATO komutanı, ittifakın sonraki hamlelere göre yanıtlarını uyarlayacağını ve hasmı gerilimi düşürmekten başka mantıklı çıkış yolu bulamayacağı bir duruma iteceğini aktardı.

Konuşmasında Rusya’nın adını doğrudan anmayan ancak mesajlarının açıkça Moskova’yı hedef aldığını ortaya koyan Grynkewich, NATO’nun 2022 Stratejik Konsepti belgesinde Rusya’nın ittifak güvenliğine yönelik en önemli tehdit olarak tanımlandığını hatırlattı.

Reuters ajansının aktardığına göre Grynkewich, “Eğer birisi bize saldıracak kadar ahmaksa savaşırız. Saldırıyı durdurur, hedefleri ne olursa olsun bunlara ulaşmalarını engelleriz. Kısacası, herhangi bir müttefike yönelik her saldırının tamamen nafile kalmasını sağlarız” ifadelerini kullandı.

Hasmın saldırıyı sürdürmesi veya yedek kuvvetlerini sahaya sürmesi durumunda NATO’ya karşı kullanılan tüm savaş sisteminin kırılacağını söyleyen Grynkewich, “Bu yalnızca saldıran gücün kendisini değil, o gücü destekleyen, ayakta tutan ve kontrol eden her şeyi kapsar” diye konuştu.

NATO’nun savunma ittifakı olduğunu yineleyen ABD’li komutan, son dönemde artan kundaklama ve sabotaj olaylarının ittifak genelinde endişe yaratması nedeniyle bu planları kamuoyuna açıkladığını bildirdi.

Bir milyar ittifak vatandaşına güvence vermek istediklerini dile getiren Grynkewich, ne yapacaklarını ve bunu nasıl uygulayacaklarını bildiklerini söyledi.

Avrupa hükümetleri Moskova’yı sabotajlar, insansız hava aracı ihlalleri ve siber saldırılar düzenlemekle suçlarken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin herhangi bir Avrupa ülkesine saldırma planları olmadığını ve barış içinde bir arada yaşamak istediklerini açıklamıştı.

Güvenlik forumunda Avrupa ile Rusya arasındaki gerilimlerin yanı sıra ABD’nin müşterek savunma taahhüdüne ilişkin kaygılar da ele alındı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın son günlerde Putin ile Rusya’nın küresel pazarlara dizel tedarik etmesine olanak tanıyan bir anlaşma duyurması ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’e yönelik eleştirilerini yinelemesi Avrupa’da dikkatle izleniyor.

General Grynkewich ise Washington’ın bağlılığına yönelik endişeleri hafifletmeye çalışarak, Trump’ın temmuz ayında Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nde müttefiklik bağına atıf yaptığını hatırlattı ve “O odadaydım ve bu sevgiyi hissettim” dedi.

Ankara Zirvesi Bildirisi’nde ABD dahil tüm üyeler, bir müttefike yapılan saldırının hepsine yapılmış sayılacağını teyit etmişti.

Gelecek ay görevinden ayrılacak olan Avrupa merkezli füze üreticisi MBDA’nın CEO’su Eric Beranger, forumdaki panelde Avrupa hükümetlerinin kendi savunma sanayilerine yönelme konusunda siyasi engellerle karşılaştığını bildirdi.

Polonya, Almanya ve Hollanda gibi ülkelerin F-35 savaş uçakları için ABD’li tedarikçileri seçtiğine işaret eden Beranger, Avrupa’nın kendi kaderini eline alarak yerel kabiliyetler geliştirmesi ile dışarıdan alım yapması arasında hükümetlerin görüş ayrılığı yaşadığını ve bu konudaki nihai kararın henüz netleşmediğini kaydetti.

ABD’nin Avrupa Birliği Misyonu ise şubat ayında yaptığı açıklamada, Avrupa tedarik programlarında Amerikan savunma sanayisinin sınırlandırılmasının ortaklığı tehdit edeceğini ve ortak güvenliği zayıflatacağını bildirmişti.

Forumda nükleer caydırıcılık da geniş yer tuttu. Rusya’nın geçen ay NATO’nun Kaliningrad’ın bağlantısını kesmeye kalkışması durumunda nükleer silahlara başvurabileceği yönündeki uyarısına değinen eski İngiltere Savunma Bakanı Ben Wallace, Rusların bu konferansta en çok nükleer ve konvansiyonel caydırıcılık oturumunu merak edeceğini söyledi.

Alman Marshall Fonu Transatlantik Güvenlik Başkan Yardımcısı Claudia Major ise Grönland, Rusya ve Ukrayna konularında ABD ile yaşanan sürtüşmeleri anımsatarak, caydırıcılığın sadece kabiliyetlerden değil algılardan oluştuğunu, ABD’ye olan güvenin sorgulanmasının yanı sıra Rusya’nın da Amerikan desteğine inanıp inanmadığının önem taşıdığını kaydetti.

Öte yandan, İtalya’nın kuzeyinde Hollanda’ya ait bir F-16 Fighting Falcon uçağının 17 Ekim 2023’te Steadfast Noon tatbikatı için havalandığı anlar gibi nükleer manevralar ittifakın caydırıcılık geçmişinde yer alırken, Ukrayna’ya verilen desteğin süreceği mesajı yinelendi.

İttifakın hibrit saldırılar karşısında doğrudan çatışma aramadan askeri varlığını ve caydırıcılığını koruyacağı, ABD’nin askeri caydırıcılıkta temel aktör kalmaya devam edeceği aktarıldı.

Forumda söz alan NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska, müttefikler arasında savunma kapasitesini artırmak için ortak üretime ağırlık verilmesi gerektiğini belirtti.

Anadolu Ajansı’nın (AA) haberine göre Shekerinska, ortak üretimde müttefikler arasında engeller oluşturulmaması, Ukrayna, Avrupa Birliği ve Hint-Pasifik ortaklarıyla işbirliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

İttifakın üretim kapasitesinin bir yıl içinde 5 katına çıktığını ve gelişmiş savunma platformlarının imalatında artış görüldüğünü kaydeden Shekerinska, ortak üretimin farklı bölgeler için alternatif tedarik kaynakları sağladığını ifade etti.

Ukrayna’daki çatışmaların hava savunması konusunda önemli dersler verdiğini belirten Shekerinska, müttefiklerin farklı tiplerde önleyicilere ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.

Kuzey Atlantik Konseyi’nin hava savunma görevlerinin ortak bir yapı altında yürütülmesine dair prosedürü onayladığını duyuran Shekerinska, bu adımın yetki, karar alma ile komuta ve kontrol süreçlerini kolaylaştıracağını bildirdi.

Shekerinska ayrıca istihbarat ve verilerin etkin kullanımı sayesinde tehditlerin hızla saptanabileceğini, şehirlerin, askeri birliklerin ve kritik altyapıların korunmasının öncelik taşıdığını sözlerine ekledi.