Seçimler yapay zekayı vurdu. Dev teknoloji şirketlerinin hisseleri çakıldı

ABD’de düzenlenen ara seçimleri Demokratların kazanması, yapay zeka sektörüne yönelik yasal denetimlerin artırılacağı endişesini beraberinde getirerek küresel teknoloji hisselerinde şiddetli düşüşlere yol açtı.

New York borsasında başlayan satış dalgası, haftanın son işlem gününde Asya piyasalarına taşındı ve teknoloji şirketlerinin hisselerinde sert değer kayıpları görüldü.

Güney Kore ve Japonya borsaları satışların merkezinde yer alırken, yalnızca beş ay önce rekor seviyelere ulaşan teknoloji sektöründeki belirsizlik yatırımcıların riskli varlıklardan çıkışını hızlandırdı.

Salı günkü ara seçimlerde Demokratların elde ettiği zafer, ilk etapta ABD Başkanı Donald Trump üzerinde İran ile savaşı sonlandırması yönünde baskı kurabileceği beklentisiyle piyasalarda olumlu karşılanmıştı.

Seçim sonuçlarının ardından yapay zeka altyapısına yönelik yatırımların akıbetine dair endişeler kısa sürede piyasaların ana gündem maddesi haline geldi.

Siyasi yelpazenin farklı kesimlerinden ABD’li seçmenlerin veri merkezlerine geniş çapta karşı çıktığı görülürken, ara seçimleri kazanan çok sayıda siyasetçi bu projeleri yavaşlatma sözü verdi.

Piyasa analistleri, ilerici ABD Senatörü Bernie Sanders’ın veri merkezlerinin inşasına yönelik ülke genelinde moratoryum uygulanması çağrısının da yatırımcı tedirginliğini artırdığını ifade etti.

Şirketlerin yapay zeka sektörüne aktardığı yüz milyarlarca dolarlık kaynağın ne zaman geri döneceğine ilişkin var olan kaygılar ve borçlanma maliyetlerindeki son artış, seçim sonuçlarıyla birlikte şirketlerin mali durumuna dair soru işaretlerini çoğalttı.

Birçok teknoloji şirketinin değerlemesinde görülen olağanüstü yükselişlerin piyasalarda yarattığı rahatsızlık da satış eğilimini destekleyen unsurlar arasında yer aldı.

MCH Market Insights analisti Michael Hewson, yatırımcıların satış yapma nedenine ilişkin şunları kaydetti:

“Yatırımcılar, yapay zeka altyapı planlarına yönelik muhalefetin artabileceği endişesiyle satış yapıyor. Teksas’taki seçim sonuçları da eyaletteki siyasetçilerin, Trump’a verdiği destek nedeniyle Elon Musk’ın Tesla ve SpaceX şirketlerini hedef alabileceği kaygılarını tetikledi.”

New York borsasında teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi, Trump’ın kapsamlı küresel gümrük tarifelerini duyurduğu geçen yılın nisan ayından bu yana yüzdelik bazda en kötü gününü geçirerek yüzde 5,5 geriledi.

New York’taki düşüşte S&P 500 endeksi yüzde 4’ün, Dow Jones endeksi ise yüzde 3’ün üzerinde kayıp yaşadı.

Bloomberg verilerine göre Philadelphia Yarı İletken Endeksi bu hafta yaklaşık yüzde 16 düşerek geçen yılın nisan ayından bu yana en kötü performansına yöneldi.

ABD Başkanı Donald Trump, piyasalardaki çöküşten Demokratları sorumlu tuttu.

Trump, Truth Social platformundaki paylaşımında “Borsa bugün çöktü çünkü Ahmak-okratlar salı günü büyük bir başarı kazandı. Bunu görmek çok üzücü, sadece kendinizi suçlayabilirsiniz! Başkan DONALD J. TRUMP” ifadelerini kullandı.

Wall Street’teki düşüşün ardından Asya piyasalarındaki işlemler de kayıplarla devam etti.

Güney Kore’de Kospi endeksi gün içinde bir ara yaklaşık yüzde 9 geriledi; çip üreticisi SK hynix yüzde 10, rakibi Samsung ise yüzde 8 değer kaybetti.

Aralık ayı sonu ile tarihi zirvesini gördüğü haziran ortası arasında iki katından fazla değer kazanan Kospi endeksi, bu zirveden sonraki dönemde yaklaşık yüzde 50 düştü.

Japonya’da Tokyo borsası yüzde 7 gerilerken, Kioxia ve SoftBank hisseleri yüzde 10’un, Advantest hisseleri ise yüzde 8’in üzerinde değer kaybetti.

Tayvan’da TSMC hisselerindeki yüzde 7’lik düşüş, Taiex endeksini yaklaşık yüzde 8 aşağı çekti.

Bölgedeki diğer piyasalardan Hong Kong, Şanghay, Sidney ve Singapur borsaları yüzde 1’in üzerinde gerilerken, Wellington ve Manila borsaları da günü ekside sürdürdü.

Saxo Markets analisti Neil Wilson, piyasalardaki tabloyu şu sözlerle aktardı:

“Sokaklar kana bulandı dostlar. Buradaki korku, Demokratların sınırı belirlemesi ve veri merkezi inşaatlarına engel koymasıyla birlikte momentumun tamamen tersine dönmesidir. Bu durum tamamen abartılı görünüyor ancak piyasadaki her şeyi satma eğilimi öncelikle bir miktar istikrar aramamızı gerektiriyor.”

Piyasalardaki olumsuz havayı, petrol fiyatlarındaki yeni yükseliş de etkiledi.

Petrol fiyatları, ara seçim sonuçlarının ardından İran savaşının sona erebileceği umutlarıyla yaşanan düşüşün sonrasında perşembe günü elde ettiği kazanımları cuma günü artırdı.

Yatırımcılar, ABD ve İran liderlerinin hafta başında ilerleme kaydedildiğine işaret etmesinin ardından krizdeki gelişmeleri izlemeyi sürdürüyor.

Piyasalarda ayrıca, hafta başında gelen genel anlamda olumlu verilerin ardından günün ilerleyen saatlerinde açıklanacak ABD istihdam verisi bekleniyor.