“Hamam Böcekleri” kazandı. İlk kez geri adım atıldı

Hindistan’da üniversite giriş sınavında yaşanan soru sızıntısı nedeniyle başlayan ve kısa sürede ülke geneline yayılan gençlik protestoları, Başbakan Narendra Modi hükümetini geri adım atmaya zorladı.

Haftalardır başkent Yeni Delhi başta olmak üzere birçok kentte düzenlenen gösterilerin ardından Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan görevinden istifa etti. Protestocuların temel talebi olan istifanın gerçekleşmesi üzerine eylemler askıya alındı.

Yaklaşık 12 yıldır iktidarda bulunan Modi yönetimi açısından bu gelişme, hükümetin kamuoyu baskısıyla attığı en dikkat çekici geri adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Protestoların fitilini, milyonlarca öğrencinin katıldığı tıp ve diş hekimliği fakültelerine giriş sınavında soruların sızdırıldığının hükümet tarafından kabul edilmesi ateşledi.

Sınavın yeniden yapılacağının açıklanması, uzun süredir işsizlik ve fırsat eşitsizliği nedeniyle öfkeli olan gençlerin tepkisini daha da büyüttü.

Gösterilerin merkezine ise soru sızıntısının yaşandığı dönemde görevde bulunan Eğitim Bakanı Pradhan yerleşti.

Protestoların öncülüğünü, internet ortamında mizahi bir hareket olarak kurulan “Cockroach Janta Party” (Hamam Böceği Halk Partisi) üstlendi.

Boston Üniversitesi mezunu Abhijeet Dipke tarafından başlatılan oluşum, kısa sürede gençlerin işsizlik ve eğitim sistemi konusundaki memnuniyetsizliğinin sembolüne dönüştü.

Instagram videoları ve mizahi paylaşımlar sayesinde hareket kısa sürede milyonlarca kişiye ulaştı. Ana akım medyanın ilk günlerde protestolara sınırlı yer vermesi nedeniyle göstericiler kendi haber ağlarını sosyal medya üzerinden oluşturdu.

20 Temmuz’da polisin parlamentoya yürümek isteyen on binlerce göstericiye göz yaşartıcı gaz ve copla müdahale etmesi protestoları durdurmak yerine daha da büyüttü.

İlk kez bazı göstericiler yalnızca Eğitim Bakanı’nın değil, Başbakan Narendra Modi’nin de istifasını istemeye başladı.

Bunun üzerine Modi, sosyal medya üzerinden öğrencileri doğrudan hedef alan iki video yayımladı. İlk videosunun yakın çekim olması nedeniyle sosyal medyada alay konusu olan Modi, ikinci videoyu farklı bir açıyla çekerek gençlerin yorumlarına teşekkür etti.

Cumartesi günü Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın istifa etmesi protestocular tarafından büyük bir zafer olarak karşılandı.

Hükümet ayrıca sınav skandalı nedeniyle yaşamını yitiren öğrencilerin ailelerine tazminat verilmesi dahil diğer taleplerin de değerlendirileceği sözünü verdi.

Bunun üzerine protesto liderleri gösterileri şimdilik durdurduklarını açıkladı ve Yeni Delhi’deki eylem alanı boşaltıldı

Uzmanlara göre protestoların arkasında yalnızca sınav skandalı değil, gençlerin giderek büyüyen ekonomik kaygıları bulunuyor.

360 milyondan fazla 15-29 yaş arası nüfusa sahip Hindistan dünyanın en genç ülkelerinden biri olmasına rağmen, son araştırmalara göre 25 yaş altındaki üniversite mezunlarının yaklaşık yüzde 40’ı işsiz durumda.

Uzmanlar, protestoların Modi’nin siyasi geleceğini kısa vadede tehdit etmediğini belirtiyor. Başbakan, 2024 seçimlerinde üçüncü kez iktidara gelmeyi başarmış ve BJP birçok eyalette güçlü konumunu korumuştu. Bir sonraki genel seçimlerin ise 2029’da yapılması bekleniyor.

Buna karşın gözlemciler, Z kuşağının ilk kez hükümeti geri adım attırmayı başarmasının Hindistan siyasetinde önemli bir dönüm noktası olabileceğini değerlendiriyor.

Protestoları organize eden “Cockroach Janta Party”nin kurucusu Abhijeet Dipke de eylemleri sonlandırırken yaptığı konuşmada, “Bu son değil. Yakında yeniden buluşacağız.” diyerek hareketin devam edeceğinin sinyalini verdi.