Ukrayna ordusunu yavaşlatan Starlink krizi çözüldü. Hız normale döndü

Ukrayna Savunma Bakanlığı, milyarder Elon Musk’ın SpaceX şirketine ait Starlink uydu iletişim ağı ile sistemin askeri modeli Starshield’daki hız kısıtlamalarının kalktığını ve bağlantının saatte 400 kilometreyi aşan hızlarda yeniden kararlı biçimde çalıştığını bildirdi.

Yetkililer, yaklaşık bir haftadır yürürlükte kalan hız kesintilerinin ardından izleme sistemlerinin normale dönüş kaydettiğini belirtti.

Ukrayna Savunma Bakanı Yevgeniy Hmara gazetecilere yaptığı açıklamada, “Savunma Bakanlığı izleme sistemleri Starlink/Starshield için normal hızlara dönüldüğünü gösteriyor. Saatte 400 kilometrenin üzerinde hız kaydediyoruz. Bağlantı kararlı” dedi.

Hmara yaptığı yazılı açıklamada ise elde edilen sonucun özellikle cephe hattı, askerler, insansız hava araçlarının idaresi, lojistik ve sahadaki irtibat açısından temel önem taşıdığını vurguladı.

Ukrayna ordusu söz konusu uydu ağlarının azami çalışma hızını gizli tutarken, bakanlık hizmetin bütünüyle eski haline dönüp dönmediğine dair ayrıntı vermedi.

Savunma Bakanlığı, sistemlerde daha önce kesintiler ve yavaşlamalar tespit edildiğini, hız göstergelerinin ancak son ölçümlerde olağan seviyesine çıktığını kaydetti.

İlk olarak 14 Ekim’de kaydedilen kısıtlamalar, Ukrayna makamlarının açıklamalarına göre cephedeki iletişimi aksattı ve Rusya’ya ait saldırı dronlarının havada yakalanmasını zorlaştırdı.

Kaynaklar, kısıtlama süresince bağlantı hızının saatte 160 kilometreye ya da daha altına kadar düşürüldüğünü aktardı.

Ukrayna ordusu, Rusya’nın füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı koyarken sivil Starlink uydu ağı ile askeri amaçlı Starshield altyapısına doğrudan ihtiyaç duyuyor.

Starlink üzerindeki teknik darboğaz, Ukrayna ile ABD arasında diplomatik gerilime yol açtı.

Sorunlar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’dan dizel yakıt alımına dair bir anlaşmayı kamuoyuna duyurması, Moskova’ya yönelik yeni yaptırımları askıya alması ve Ukrayna’ya Rus petrol rafinerilerini vurmaktan vazgeçmesi yönünde baskı yapmasının hemen ardından ortaya çıktı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Washington yönetimini yaklaşan füze saldırılarını Kiev’e haber vermemekle ve Starlink hızını keserek askeri müdahaleleri engellemek suretiyle Rusya’ya zemin hazırlamakla suçladı.

Savunma Bakanı Hmara, bağlantının yeniden sağlanmasında Zelenskiy’nin bu başlıktaki tavizsiz tutumunun payı olduğunu ve yürütülen baskının sonuç verdiğini ifade etti.

Ne SpaceX’in yöneticisi Elon Musk ne de ABD hükümeti Ukrayna’daki Starlink ve Starshield kısıtlamalarının sorumluluğunu üstlendi.

Her iki taraf da kamuoyu önünde bu tür bir kararın yalnızca diğeri tarafından alınabileceğini öne sürdü.

Buna karşılık Reuters haber ajansı, Starshield bağlantısının yavaşlatılması talimatının doğrudan Beyaz Saray içinden verildiğini aktardı.

ABD Başkanı Trump, 22 Ekim’de yaptığı açıklamada Musk’ın erişimi yeniden sağladığını söylemişti.

Trump, 23 Ekim Cuma günü ise Ukrayna’nın Starlink iletişim sistemlerine erişimindeki aksaklıkların sürmesi halinde SpaceX’in kurucusu Elon Musk ile görüşeceğini ve sorunu bizzat çözeceğini kaydetti.

Rusya’nın 2022’de başlayan askeri müdahalesinden bu yana Ukrayna konusundaki tavrını defalarca değiştiren Elon Musk ise hizmet kesintilerinde sorumluluğun SpaceX’te değil, ABD hükümetinde olduğunu savunmayı sürdürdü.

SpaceX’in geliştirdiği ve işlettiği uydu interneti servisi Starlink, 160’tan fazla ülkede milyonlarca kullanıcıya yüksek hızlı ve düşük gecikmeli geniş bant bağlantı ulaştırıyor.

Yaklaşık 35 bin kilometre uzaktaki sabit yörünge uydularına bel bağlayan eski usul uydu internetlerinin aksine Starlink, yeryüzünden yalnızca 550 kilometre yukarıda dolanan 11 binden fazla uyduluk devasa bir takımyıldızı ağı kullanıyor.

Uyduların Dünya’ya bu denli yakın olması, verinin gidip gelme süresini, yani gecikmeyi ciddi şekilde düşürüyor.

Bu mesafe avantajı sayesinde görüntülü görüşmeler, çevrim içi oyunlar ve internetten video izleme gibi yüksek hız isteyen işler takılmadan, akıcı bir şekilde yapılabiliyor.

Hizmete abone olanlara kompakt ve taşınabilir dikdörtgen bir uydu çanağı ile Wi-Fi yönlendirici (router) veriliyor. Bu donanım, gökyüzünde sürekli hareket eden uyduları otomatik olarak takip ederek bağlantıyı kesintisiz tutuyor.